I SA/Rz 627/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-11-05
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pierwszej instancji, ustalając roczne zobowiązanie podatkowe, ma obowiązek wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, nawet jeśli stan faktyczny nie uległ zmianie w stosunku do poprzedniego okresu rozliczeniowego, a w sprawie nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten, ustalając roczne zobowiązanie pieniężne na 2015 rok, oparł się na zmianach w ewidencji gruntów z 2015 roku, nie wyznaczając jednocześnie stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, co stanowi naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to pozbawiło stronę prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co jest wadą niemożliwą do usunięcia w postępowaniu odwoławczym.Stan faktyczny
Skarżący J. K. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy C. ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na 2015 rok. Wójt ustalił zobowiązanie opierając się na zmianach w ewidencji gruntów z 2015 roku, nie wyznaczając skarżącemu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym. Skarżący zarzucał nieprawidłowe ustalenie powierzchni działek i nie uwzględnienie jego deklaracji. Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta z powodu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] ustalającą J. K. ( dalej: Skarżącemu ) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w wysokości 237 zł.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa).
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w listopadzie 2014 r. Skarżący złożył informację o gruntach na 2015 r. deklarując powierzchnię 1,21 ha ( działka 380 ) informację o lasach- deklarując 1,92 ha ( działka 184, 266 ) oraz nieruchomościach
i obiektach budowlanych - deklarując powierzchnię budynków mieszkalnych ogółem – 150 m2 w tym: 75 m2 kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 i 75 m2 powyżej 2,20 m ( działka 380 ).
Określając wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego organ przyjął powierzchnię użytków rolnych -1,38 ha, leśnych -1,68 ha, budynków mieszkalnych - 75m2 powyżej 2,2 m, i - 75 m2 budynki od 1,4 do 2,2 m.
Dokonując tych ustaleń organ uwzględnił decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], z której wynika, że zmieniono dotychczasowe użytki rolne na użytek leśny w dz. 266 o pow. 0,68 ha, zawiadomienie o zmianie ewidencji z dnia 16 stycznia 2015 r., decyzję Starosty S. z dnia [...] listopada 2014 r., Nr ZU[...], z której wynika, że zmieniono dotychczasowe użytki rolne na użytek zielony, w działce nr 380 i zawiadomienie o zmianie z dnia 8 stycznia 2015 r.
Do ustalenia podatku rolnego przyjęto cenę skupu żyta w kwocie 50 zł za 1 dt, podatku leśnego – cenę drewna 171,05 za 1 m3, podatku od nieruchomości –stawki podatkowe określone w uchwale Rady Gminy C. z dnia 15 grudnia 2006 r., Nr II/11/2006. Podatek rolny określono w wysokości 122 zł, leśny - 70 zł, od nieruchomości - 45 zł.
Skarżący nie zgodził się z powyższymi ustaleniami. W odwołaniu od decyzji zarzucił nieprawidłowe przyjęcie powierzchni działek. Wskazał, że w połowie 2014 r. otrzymał w spadku ugory, zachwaszczone nieużytki, a naliczono mu podatek jak za czynne gospodarstwo. Według jego obliczeń lasy zajmują -1,92 ha, użytki rolne - 0,87 ha.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze
uchyliło zaskarżoną decyzję. Nie wdając się w spór co do istoty sprawy organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie wyznaczył Skarżącemu w oparciu o art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej siedmiodniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zaznaczył, że przepisu tego nie stosuje się m.in. w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Tymczasem organ I instancji wydając decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. oparł się na zmianach w ewidencji gruntów z 2015 r., które dołączył do akt, ale nie wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że decyzja organu I instancji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r., w której dopełniono wymogu wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, została wydana w dniu 24 kwietnia 2015 r., a więc niemal trzy miesiące po wydaniu przedmiotowej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję, Skarżący podnosi, że organ określając zobowiązanie podatkowe oparł się na nieaktualnych danych. Domaga się uznania decyzji Starosty S. z dnia 24 listopada 2014 r. oraz z dnia 16 grudnia 2014 r. za cały rok 2014, a także uznania danych zwartych w złożonych przez niego deklaracjach: informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji
o lasach, informacji o gruntach, choć jak podaje, nie są one do końca prawidłowe.
W dalszej kolejności wniósł o dokonanie: rozgraniczenia, pomiaru działek nr 380 i 266 na koszt Gminy C., uaktualnienia wielkości działek, zmian wpisów do rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych na koszt gminy C., zwrotu nadpłaconych podatków wraz z należnymi odsetkami oraz wypłaty odszkodowania za zajęte tereny w aktualnych cenach rynkowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd kontroluje zaskarżone decyzje
w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r. poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja kasatoryjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w oparciu o art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem: organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu okoliczności sprawy usprawiedliwiały wydanie tej decyzji.
W sprawach dotyczących ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie
z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania – art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W takich sytuacjach, co oczywiste, nie prowadzi się postępowania i nie ma w związku z tym obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co wprost wynika z art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest łączne zobowiązanie pieniężne, które na podstawie art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 849), art. 6 ust. 5 i 6 i 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz.U. 2013 r., poz. 1381), ustalane jest, jak we wcześniej cytowanym przepisie, corocznie.
Z uzasadnienie decyzji Wójta Gminy C. z dnia 26 stycznia 2015 r. wynika jednak, że decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. nie została wydana w oparciu o niezmieniony, w stosunku do poprzedniego okresu rozliczeniowego, stan faktyczny. Zaznaczyć należy, że decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne na 2014 r. została wydana dopiero w dniu 24 kwietnia 2015 r.
Wydając decyzję organ oparł się na dołączonych do akt: zawiadomieniu Starosty S. o zmianie z dnia 16 stycznia 2015 r., będącego konsekwencją wydanej wcześniej przez Starostę S. decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r.
o zmianie użytków rolnych na użytek leśny oraz zawiadomieniu o zmianie z dnia 8 stycznia 2015 r. i poprzedzającej go decyzji o zmianie użytku rolnego na użytek zielony.
Opierając się na powyższych dokumentach organ nie wydał postanowienia
o wszczęciu postępowania, nie dopuścił formalnie dokumentów jako dowodów
w sprawie, jak również nie wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowy, co stanowi uchybienie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uchybienia organu prowadzą do wniosków, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego.
Należy również zauważyć, że pominięcie strony postępowania, przez niewyznaczenie jej terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jest równoznaczne z pozbawieniem jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co również stanowi wadę tego postępowania, niemożliwą do usunięcia w postępowaniu przed organem II instancji, w przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjnego postępowania.
W takim stanie rzeczy uzasadnione jest uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z uwzględnieniem wymogów formalnych – art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Wnioski te są tym bardziej uzasadnione jeśli wziąć pod uwagę treść kierowanych przez Skarżącego pism, w których konsekwentnie podnosi, że organ nie uwzględnił w swoich decyzjach wprowadzonych do ewidencji zmian. Wynika z tego, że Skarżący nie miał żadnych informacji dotyczących dysponowania przez organ wyżej wymienionymi decyzjami Starosty S., oraz wynikających z nich zmian, których uwzględnienia się domaga.
Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze żądań Skarżącego, dokonania: rozgraniczenia, pomiaru działek, zmian i wpisów w ewidencji, zwrotu nadpłaconego podatku, wypłaty odszkodowania, Sąd pragnie wskazać, że wykraczają one poza granice sprawy, której przedmiotem jest wyłącznie określenie łącznego zobowiązania pieniężnego. Każde ze wskazanych żądań wymaga inicjatywy Skarżącego podjętej w odrębnych postępowaniach i przed właściwymi organami,
a wynik niniejszego postępowania na obecnym etapie nie jest od nich zależny.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło