I SA/Rz 627/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-22

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest prokurentem spółki i jednocześnie pracownikiem zatrudniającym go podmiotu, może zostać całkowicie zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu, mimo iż jego rodzice deklarują możliwość dalszego finansowania jego potrzeb?
Ratio decidendi
Sąd, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mimo częściowego zwolnienia, stwierdzono, że możliwości finansowe rodziny skarżącego pozwalają na pokrycie części kosztów sądowych oraz ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, co wyklucza przyznanie pomocy prawnej w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wskazał na trudną sytuację finansową, niskie zarobki, utrzymywanie się przez rodziców i zablokowane konto bankowe. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Analiza dokumentów wykazała, że skarżący jest prokurentem spółki, a jego rodzice deklarują możliwość dalszego finansowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono częściowo zwolnić skarżącego od kosztów sądowych powyżej kwoty 2710 zł i w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2014 r. postanawia I. zwolnić skarżącego od uiszczenia kosztów sądowych powyżej kwoty 2710 (słownie: dwa tysiące siedemset dziesięć ) zł , II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 627/16 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika adwokata wskazując w uzasadnieniu wniosku, że z uwagi na sytuację finansową pozostaje na utrzymaniu rodziców, pracuje w wymiarze 1/10 etatu za wynagrodzeniem ok. 300 zł, ma trudności ze znalezieniem pracy z uwagi na wykształcenie (politolog). Zadłużenie z tytułu spornego podatku uniemożliwia mu staranie o kredyt na założenie działalności gospodarczej, zaś rodzice odmówili dalszego finansowania działań pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, zadeklarował, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, z uwagi na niskie zarobki (300 zł). Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, w tym o udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów oraz dochodów rodziców z racji, że pozostaje on na ich utrzymaniu, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych oraz z rachunków papierów wartościowych swoich i rodziców, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyszczególnienie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, w tym kosztami związanymi z samodzielnym zamieszkiwaniem (np. ewentualnymi kosztami wynajmu), przedłożenia kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon itp., wyszczególnienia i udokumentowania posiadanych zobowiązań oraz wierzytelności (publicznoprawnych i cywilnych) swoich i rodziców, podanie informacji o posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), udzielenie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu skarżącego. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzą w zakres prawa pomocy, uregulowanego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Prawo pomocy może być udzielone stronie na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów, a zasadność takiego wniosku rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak w niniejszej sprawie, strona musi wykazać, że nie posiada praktycznie żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem. W sprawie wzięto pod uwagę, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 2.657.177 zł i należny w tej sprawie wpis stosunkowy, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 26.572 zł, zatem jest obiektywnie kwotą wysoką. Dlatego oparciu o dane zawarte we wniosku i na podstawie akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów, uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wywiązał się on z nałożonego w wezwaniu referendarza obowiązku i udokumentował sytuację finansową własną i rodziny. Wynika z niej, że rodzice są w stanie pomagać synowi w utrzymaniu jak deklarował skarżący wskazując na kwoty tych wydatków. Wątpliwości natomiast wzbudza wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia przez skarżącego (159,63 zł netto) potwierdzonego w zaświadczeniu, w kontekście miejsca zatrudnienia. Z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS wynika, że skarżący jest nie tylko pracownikiem zatrudniającej go spółki, ale również jej prokurentem. Dane wspólników wskazują również na powiązania osobowe, które poddają w wątpliwość faktyczną wysokość uzyskiwanych przez skarżącego zarobków, uwzględniając również okoliczność, że skarżący jak podał we wniosku ma zablokowane konto bankowe przez urząd celny. Wobec powyższego referendarz uznał, że skarżący jest w stanie uiścić dwukrotność minimalnego miesięcznego wynagrodzenia netto, tj. kwotę 2710 zł; powyżej tej kwoty przyznano skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych. W pozostałej części wniosek skarżącego nie został uwzględniony. Potrzeby socjalne skarżącego są w całości zaspokojone przez rodziców, a co więcej - możliwości finansowe rodziny skarżącego pozwalają również na pomoc w postaci dalszego finansowania wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, o ile jego udział skarżący na tym etapie sprawy uznaje nadal za konieczny. Owe możliwości finansowe ustalono na podstawie analizy wyciągów z rachunków bankowych. Dodać należy, że z racji choćby tylko wieku skarżącego, prawdopodobieństwo poprawy jego sytuacji finansowej jest realne. Skarżący nie podał, że ponosi jakiekolwiek nadzwyczajne koszty, np. związane z leczeniem, czy spotkała go sytuacja losowa niecodzienna, bezprecedensowa, która uzasadniałaby faktycznie pomoc w tak szerokim zakresie, jakim jest zakres całkowity przyznania prawa pomocy Zatem podsumowując, wysokość dochodów rodziny i dokumenty bankowe (wyciągi z rachunków) nie wskazują na sytuację, która kwalifikowałaby skarżącego jako osobę uprawnioną do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, o jaki wnioskował. Z tych powodów szerszy zakres przyznania prawa pomocy w sytuacji skarżącego jest nieuzasadniony i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło