I SA/Rz 629/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-22
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony mimo niepełnego i niejasnego oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania, że osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca ma obowiązek złożyć kompletne, wyczerpujące i wiarygodne oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym. W przypadku niejasności lub braków w oświadczeniu, sąd może wezwać do uzupełnienia dokumentów. Brak uzupełnienia tych informacji skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
S. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję ZUS dotyczącą odmowy umorzenia zaległych składek. W oświadczeniu majątkowym podał dochody swoje i żony oraz brak majątku, mieszkanie użyczone przez syna, który pracuje i utrzymuje rodzinę. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o wydatkach i dokumentów finansowych, jednak skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i nie wyjaśnił wszystkich kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. O. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) maja 2012 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
S. O. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podając w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, a na dochód rodziny składa się pobierana przez niego emerytura w wysokości 1 025 zł miesięcznie, a także emerytura jego żony w wysokości 826 zł miesięcznie.
Odnośnie stanu majątkowego skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a mieszkanie w którym obecnie zamieszkuje zostało mu użyczone przez syna. Syn, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, utrzymuje się z pracy.
Zarządzeniem referendarza sadowego z dnia 8 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany między innymi do podania rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania wszystkich domowników, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych oraz rachunków kart kredytowych, a także kopii zeznań podatkowych za 2011 r., oraz przedstawienia informacji dotyczących kosztów utrzymania samochodu.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący oświadczył, że aktualnie nie korzysta z pomocy osób trzecich, posiadany przez niego samochód ciężarowy został przekazany synowi, zaś we wspólnym gospodarstwie domowym ponosi koszty zakupu opału i leków, które wynoszą 400 zł.
Ustosunkowując się do wniosku skarżącego, na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 239 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) korzysta on w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, z tego też względu jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o ustanowienie dla skarżącego adwokata, który należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania spełnienia przesłanki o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy, który w tym celu winien złożyć kompletne, wyczerpujące oraz wiarygodne oświadczenie o swoim stanie rodzinnym i majątkowym, zwierające informacje na temat zgromadzonych zasobów majątkowych, wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków. W sytuacji, w której złożone oświadczanie nie zawiera tych wszystkich informacji, jest niejasne lub budzi wątpliwości, co do poszczególnych jego elementów, wnioskodawca jest zobowiązany do złożenia, na wezwanie sądu lub referendarza, dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że złożone przez skarżącego, na urzędowym formularzu, oświadczenie nie pozwala na dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej, gdyż nie zawiera niezbędnych w tym celu informacji, dotyczących chociażby wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie domu, jak też dochodów uzyskiwanych przez syna skarżącego, który zgodnie z oświadczeniem, utrzymuje się z pracy i który pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z tym niezbędne było więc zwrócenie się do skarżącego o przedłożenie dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego możliwe byłoby wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w tym zakresie. Skarżący nie przedłożył jednakże ani wyciągów z rachunków bankowych, ani zeznań podatkowych za 2011 r., ustosunkowując się natomiast do pytania o rodzaj i wysokość kosztów związanych z utrzymaniem wszystkich domowników podał jedynie że na leki i opał wydaje 400 zł, w ogóle nie odnosząc się do pozostałych, wyszczególnionych w wezwaniu, pozycji po stronie wydatków.
W tej sytuacji, wobec wyżej wskazanych niejasności i wybiórczego ustosunkowania się do wezwania o przedłożenie dodatkowego oświadczenia, trudno znaleźć podstawy do stwierdzenie, że poniesienie przez skarżącego kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika będzie się wiązało z uszczerbkiem dla utrzymania jego oraz jego domowników.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 , w zw. z art. art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło