I SA/Rz 63/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi syndyka "A"- spółka z o.o. w upadłości na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) stycznia 2004r. Nr (...) w przedmiocie zgody na przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zaległości podatkowe - postanawia - odrzucić skargę. I SA/Rz 63/04 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2004r. (nr ...) Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 66 § 3b i art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) odmówił wyrażenia zgody na zawarcie umowy o przeniesienie własności Zespołu Pałacowo-Parkowego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe "A" - spółka z o.o. w upadłości z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wyjaśnił, iż w/w Spółka w piśmie z dnia 27 października 2003r. (nr ZL/507/03) uzupełnionym pismami z dnia 9 grudnia 2003r. (nr ZL/507/03) oraz z dnia 9 grudnia 2003r. (nr ZL/45/04) wystąpiła o wyrażenie zgody na przyjęcie przez Skarb Państwa Zespołu Pałacowo-Parkowego w zamian za wierzytelności Skarbu Państwa na kwotę 15.739.388,97zł zgłoszone przez Urząd Skarbowy do listy wierzytelności określonych w art. 204 § 1 pkt 2 a 13 Prawa upadłościowego. Odmawiając wyrażenia zgody na przemieszczenie własności w/w nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa organ podatkowy zauważył, że Spółka podała we wniosku oraz w jego uzupełnieniach rozbieżne informacje odnośnie wartości majątku mającego podlegać zamianie, a ponadto podniósł wątpliwość co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości z uwagi na treść decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] grudnia 2003r. (nr ...). Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł syndyk "A" - spółka z o.o. w upadłości w M. reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu syndyk zarzucił: 1) rozstrzygnięcie niezgodne z wnioskiem, 2) rozstrzygnięcie z pominięciem treści art. 66 ordynacji podatkowej oraz 3) przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z treścią art. 121 § 1 ordynacji podatkowej i wniósł o stwierdzenie jego nieważności lub też o uchylenie. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej ustawą p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1770) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie z wyj., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego winno być poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane w trybie art. 66 § 3b ordynacji podatkowej, mocą którego odmówiono wyrażenia zgody na zawarcie umowy o przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochód budżetu państwa. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, iż nie przysługuje na nie zażalenie. Jest to w ocenie Sądu stanowisko błędne. Wprawdzie przepis art. 66 § 3b ordynacji podatkowej nie zawiera w tym zakresie żadnej szczegółowej regulacji, tym niemniej kwestia wyrażania zgody przez inny organ uregulowana jest w art. 209 ordynacji podatkowej, który należy odpowiednio zastosować w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 209 Ordynacji podatkowej jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Konstrukcja przeniesienia własności rzeczy lub majątkowych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa jest szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. O wygaśnięciu zobowiązania podatkowego stwierdza - z mocy art. 66 § 5 Ordynacji podatkowej - organ podatkowy pierwszej instancji wydając w tym zakresie decyzję w przypadku gdy zawarto umowę przenoszącą własność rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa. Umowa ta zawierana jest za zgodą właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Oznacza to, że wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego uzależnione jest od wyrażenia zgody przez naczelnika urzędu skarbowego na zawarcie umowy o przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa. Wyrażenie zgody lub odmowa wyrażenia zgody, o których mowa w art. 66 § 3b ordynacji podatkowej - następuje w drodze postanowienia, na które - z mocy art. 209 § 5 ordynacji podatkowej - przysługuje zażalenie. W tej sytuacji Sąd stwierdza, iż zaskarżono postanowienie organu I instancji tzn. bez wyczerpania środków zaskarżenia. Stanowi to podstawę odrzucenia skargi jako przedwczesnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.s.a. Z uwagi jednak na fakt, iż strona nie została należycie pouczona o zasadach zaskarżania przedmiotowego postanowienia, to okoliczność ta nie może powodować dla strony negatywnych skutków. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż przepis art. 66 ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania w postępowaniu upadłościowym. Przepisy prawa upadłościowego stanowią lex specjalis w stosunku do przepisów dotyczących wykonywania zobowiązań podatkowych, zarówno dobrowolnie, jak i w drodze egzekucji administracyjnej. Pogląd ten jest reprezentowany w doktrynie, zarówno w odniesieniu do dotychczas obowiązującego Prawa upadłościowego, jak również aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. nr 60, poz. 535) - por. St.Gurgul: Zbycie nieruchomości jako źródło wygaśnięcia hipoteki obciążającej nieruchomości - Monitor Prawniczy 2003, nr 20, s.931 in. W uwzględnieniu powyższych wywodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.s.a. orzekł jak w sentencji.