I SA/Rz 63/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 22 października 2025 r., nr SKO. 4141/63/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L. z dnia 17 stycznia 2025 r., nr BP.3120.2748.2025, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej W.L. kwotę 6.900 (sześć tysięcy dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2025 r. nr SKO.4141/63/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO"), po rozpoznaniu odwołania W. L. (dalej: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. (dalej: "Burmistrz") z dnia 17 stycznia 2025 r. nr BP.3120.1.2748.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 r. w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy Burmistrza L. decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. nr BP.3120.1.2748.2025 ustalił skarżącej podatek od nieruchomości za 2025 r. w wysokości [...] zł. Za podstawę opodatkowania przyjął grunty związane z działalnością gospodarczą 6.337 m2 oraz budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą 1.940 m2. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że wymiar podatku wynika z informacji złożonej przez skarżącą. W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza L., skarżąca zakwestionowała zasadność wyliczenia przez organ podatku od nieruchomości. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. (SK 13/15), strona stwierdziła, że organ nie może poprzestać na przyjęciu związania przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jedynie w oparciu o sam fakt jego pozostawania w posiadaniu przedsiębiorcy. Wskazaną na wstępie decyzją, SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. z dnia 17 stycznia 2025 r. W ocenie organu odwoławczego w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, dla potrzeb ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego strony za 2025 r., należało przyjąć że wszystkie budynki będące własnością A. L. są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. O takim charakterze budynków i gruntu stanowiących przedmiot opodatkowania przesądza to, że budynki zostały ujęte w ewidencji środków trwałych zaś z aktu notarialnego stanowiącego podstawę nabycia tych nieruchomości wynika, że zostały one nabyte przez skarżącą działającą jako przedsiębiorca. Rozbudowa na którą powołuje się skarżąca, w wyniku której miała w 2024 r. powstać nowa część istniejącego już budynku, nie ma wpływu na wymiar podatku dokonany przez organ I instancji. W skardze na decyzję SKO skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84, ze zm., dalej u.p.o.l.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2) przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1 i § 3, art. 181, art. 187 § 1 i § 3, art. 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez niewystarczające przeprowadzenie postępowania dowodowego, dowolną ocenę materiału dowodowego, niedokonanie ustaleń mających zasadnicze rozstrzygnięcie dla sprawy oraz niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, w szczególności, 3) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z art. 21 ustawy z dnia 17 maja1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 1989 r., poz. 163 ze zm.), a także w związku z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a to poprzez: a) dokonanie błędnej wykładni pojęcia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" i ustalenia znaczenia tego pojęcia oraz jego zakresu przedmiotowego, w szczególności bez uwzględnienia czy dana nieruchomość była, jest lub może być wykorzystywana przez przedsiębiorcę do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a w konsekwencji zaniechanie określenia okoliczności, które winny być przedmiotem ustaleń faktycznych, w celu dokonania prawidłowej kwalifikacji konkretnych nieruchomości oraz ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości, b) odmowę przydania mocy powszechnie obowiązującej wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 (Dz. U. z 2017 poz., 2372) poprzez pominięcie sentencji ww. orzeczenia w trakcie postępowania oraz wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z tymże orzeczeniem, w sytuacji, gdy zgodnie z treścią ww. wyroku art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, uznany został niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, c) w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające w szczególności na przyjęciu, że przedmiotowe w sprawie nieruchomości objęte decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego stanowią grunty i budynki znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, a co za tym już tylko z tego powodu związane są z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, a w konsekwencji opodatkowanie przedmiotowych gruntów i budynków według niewłaściwej stawki podatku od nieruchomości, 4) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niepoddający się kontroli sądowej , godzący w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, wewnętrznie sprzeczny i nielogiczny, nieuwzględniający podnoszonych w odwołaniu zarzutów. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 - 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 121 § 1, art. 122 § 1, art.187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd przypomina, że zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej). W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Natomiast zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Powyższe regulacje odnoszą się również do organu rozpatrującego odwołanie, o czym stanowi art. 235 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego w sprawie. W szczególności w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wskazano przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, natomiast w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wysokość podatku wynika z informacji złożonej przez skarżącą. Należy jednak stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, w tym wspomnianej informacji złożonej przez skarżącą, na którą powołał się organ. Sąd nie jest więc w stanie zweryfikować czy organ prawidłowo określił przedmiot i podstawę opodatkowania, zastosował właściwe stawki podatkowe i w konsekwencji w sposób prawidłowy ustalił zobowiązanie podatkowe. Zaniechania organu w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego skutkują wydaniem decyzji noszącej znamiona dowolności i arbitralności. Natomiast SKO, pomimo tego, że skarżąca w odwołaniu zakwestionowała ustalony przez organ podatkowy pierwszej instancji przedmiot i podstawę opodatkowania, nie przeprowadziło żadnego postępowania dowodowego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się do zacytowania przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie oraz orzeczeń sądów administracyjnych. Przedstawiono w nim również stanowisko, że o związaniu przedmiotu opodatkowania z prowadzoną działalnością gospodarczą przesądza okoliczność ujęcia budynków w ewidencji środków trwałych zaś bez znaczenia jest tutaj brak dokonywania amortyzacji dla celów podatku dochodowego. W ocenie organu z treści aktu notarialnego stanowiącego dokument nabycia nieruchomości wynika, że została ona nabyta przez podatnika działającego jako przedsiębiorca. Rzecz jednak w tym, że poza odwołaniem się do tych okoliczności w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających taki stan rzeczy. W zasadzie "akta" organu I instancji zawierają jedynie decyzję tego organu a akta organu odwoławczego zaskarżoną decyzję wraz z pismem Burmistrza z dnia 24 marca 2025 r. przekazującym odwołanie organowi odwoławczemu. W zasadzie to z tego pisma można uzyskać najwięcej informacji co do tego, co było podstawą podjętego w sprawie przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Treść tego pisma nie może jedna zastępować prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, brak przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego oraz brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji przez organy podatkowe a przede wszystkim brak zgromadzenia w sprawie jakichkolwiek dowodów i zamieszczenia ich w aktach sprawy sprawia, że wydane w sprawie decyzje wymykają się jakiejkolwiek kontroli. Sądowi nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody, na podstawie których, można byłoby dokonać oceny prawidłowości podjętych w sprawie rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Zasądzona kwota 6.900 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi - 1.500 zł i wynagrodzenia radcy prawnego - 5.400 zł. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższe wskazania Sądu.