I SA/Rz 641/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-17

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób należyty swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, co uniemożliwia przyznanie mu prawa pomocy. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, przedstawił on niekompletne oświadczenia dotyczące wydatków, dochodów i posiadanych środków, co czyni jego wniosek nieuzasadnionym.
Stan faktyczny
Skarżący H.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jako uzasadnienie podał stan zdrowia i wydatki związane z leczeniem. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił niepełne informacje dotyczące swoich dochodów, wydatków, stanu majątkowego i posiadanych środków transportu, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu17 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za okres od 1 do 31 stycznia 2007r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący H.B., w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia złożył wniosek o prawo pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jako uzasadnienie podał stan zdrowia, który uniemożliwia mu prowadzenie spraw, z kolei wydatki związane z leczeniem uniemożliwiają poniesienie dalszych kosztów sądowych. Według informacji zamieszczonych w formularzu PPF Skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada jakiegokolwiek majątku, jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 155 euro, tj. w przeliczeniu ok. 700 zł. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych środków transportu, wartościowych ruchomości, lokat bankowych, obligacji, papierów wartościowych, mieszka w jednej izbie z dostępem do kuchni i łazienki w budynku użyczonym przez syna, jego jedynym dochodem jest emerytura, wykonuje obowiązek alimentacyjny wobec żony (350 zł). Dodał, że w czerwcu br. w związku z konsultacją lekarską w Warszawie poniósł koszty w kwocie ok. 400 zł. Do wyjaśnień skarżący załączył kserokopię zeznanie PIT-37 za 2008 i informację o dochodach uzyskanych od organu rentowego również za ten okres. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego, rzecznika patentowego) to instytucja postępowania sądowoadministrayjnego uregulowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.) zwana prawem pomocy, powołana w celu zapewnienia obywatelom realizacji prawa do sądu określonego w art. 45 Konstytucji RP. Udzielenie jednak prawa pomocy w zakresie jak wnioskowany, jako że obciąża ogół obywateli, winno być przyznawane w szczególnych i tylko uzasadnionych wypadkach, po wypełnieniu przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. wówczas, gdy majątek i rzeczywiste możliwości zarobkowe nie dają szans na pokrycie chociaż najmniejszej części tych kosztów. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. W niniejszej sprawie, rozpoznający wniosek referendarz sądowy, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego, wezwał go do uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia warunków mieszkaniowych, wyszczególnienia rodzaju wydatków, kwot pieniężnych, źródeł ich pokrywania, przedłożenia rachunków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, podania informacji o ewentualnej pomocy udzielanej przez instytucje do tego powołane lub osoby z otoczenia, przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, potwierdzenia wysokości świadczenia emerytalnego, informacji o posiadanych środkach transportu oraz o odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata podatkowe (2007, 2008). Czynności takie należy potraktować jako umożliwienie stronie należytego uzasadnienia i udokumentowania wniosku o prawo pomocy po to, by mogła ona pomoc taką uzyskać. Z kolei strona wzywana do wypełnienia takiego wezwania powinna z należytą starannością wypełnić jego treść. W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwanie wykonał wybiórczo. Nie podał wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, nie przedłożył rachunków obrazujących konieczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego. Skarżący oświadczył, że mieszka u syna, który użycza mu jednego pomieszczenia mieszkalnego, nie podał natomiast czy partycypuje w kosztach związanych np. z opłatami za energię, nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem, np. wykupem lekarstw. Skarżący uniemożliwił ocenę realnych możliwości poniesienia kosztów związanych ze sprawą także m.in. poprzez to, że nie przedłożył dowodu na wysokość pobieranej emerytury ani zeznania podatkowego za 2007r. oraz wyciągów z kont bankowych. Należy w tym miejscu zauważyć, że zaskarżone decyzje - łącznie wpłynęły skargi na trzy decyzje administracyjne i rozpoznający wniosek referendarz sądowy ma na uwadze koszty związane z nimi wszystkimi - dotyczą obowiązków podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Akta administracyjne obrazują skalę prowadzonej działalności: w okresie od 21 grudnia 2005r. do 15 stycznia 2007r., zatem praktycznie w okresie 14 miesięcy, obroty ze sprzedaży towarów na podstawie deklaracji dla podatku od towarów i usług wyniosły 6.171.916,00 zł (str. 2, wiersz 12 od góry zaskarżonych decyzji). Do prowadzonej działalności zakupił trzy pojazdy: Renault Master, Land Rover i motocykl LIFAN LF250-4 (aktualnie oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek środka transportu). Odnotować należy także, iż skarżący uiszczał należne do tego etapu sprawy opłaty (wpisy sądowe od skarg, wpisy od zażaleń), a zatem argument o braku prawa do sądu w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia dla skarżącego w tym postępowaniu wpadkowym upada. Reasumując - sytuację w której dochody skarżącego są na tak niskim poziomie i równocześnie nie deklaruje on, że korzysta z pomocy innych osób, np. rodziny czy też ze świadczeń z zabezpieczenia społecznego, nie sposób uznać za odpowiadającą rzeczywistości w aktualnych realiach ekonomicznych. Sama tylko pomoc w postaci użyczenia lokalu mieszkalnego, w dodatkowych okolicznościach jakimi jest choroba skarżącego, nie jest wystarczająca. Dlatego deklarowana sytuacja majątkowa skarżącego jest dla rozpoznającego wniosek niewiarygodna, za czym przemawia racjonalna ocena wniosku, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego Konkludując - niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji uprawniona jest ocena, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2006, sygn. I OZ 1424/06, niepublikowane). Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło