I SA/Rz 642/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 rok - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w sprawie wymierzenia R. K. ( dalej Skarżącemu ) podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 7.021,00 zł. Organ I instancji ustalił, że Skarżący posiada tzw. grunty pozostałe o pow. 2.096 m2 położone na działce ewidencyjnej 1222/3 w miejscowości D., na którym znajdują się: budynek z dawnym browarem wpisane do rejestru zabytków o łącznej powierzchni 1.084 m2. Organ I instancji ustalił, że Skarżący nie utrzymuje i nie konserwuje budynków wpisanych do rejestru zabytków zgodnie z ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U. nr 162 poz. 1568 ze zm.)- dalej w skrócie ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, dlatego też utracił prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ) – dalej w skrócie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez błędne przyjęcie przez organ I instancji, że Skarżący nie utrzymuje i nie konserwuje zabytku zgodnie z przepisami, podczas gdy Skarżący nie zmienia pierwotnej substancji zabytku, a samo zgłoszenie nieruchomości do rejestru zabytków stanowi formę jej ochrony; art. 191 w zw. z art. 187 w zw. z art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) określanej dalej w skrócie jako Ordynacja podatkowa poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pominięcie oświadczenia Skarżącego, a także innych istotnych okoliczności choćby sprawowania pieczy przez stronę nad przedmiotowym zabytkiem; -art. 120, 121 § 1, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności i legalizmu oraz zaufania do organów podatkowych; -art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, a takżeprzyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności oraz, że uzasadnienie prawne nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji; -art. 122, art. 124 w zw. z art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy w sposób kompleksowy oraz wyczerpujący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło powyższych zarzutów i utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest poniesienie kosztów na utrzymanie i konserwację. Tymczasem Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ich poniesienie. Organ nie zgodził się z podniesionymi zarzutami dotyczącymi postępowania. Wskazał, że na każdym etapie postępowania Skarżący otrzymywał stosowne pouczenia, był informowany o przysługujących prawach. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 6, 7, 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej w skrócie Kodeks postępowania administracyjnego, przez łamanie zasad postępowania – zasady praworządności, legalizmu oraz zaufania do organów państwa, - art. 76 § 1 w zw. z art. 217 § 2 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że informacja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], stanowi zaświadczenie urzędowego potwierdzenia, że obiekt położony w miejscowości D. dz. Nr 1222/3 nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, - art. 9, 10 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasad informowania stron postępowania, ich czynnego udziału w postępowaniu oraz bez należytego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, - art. 127 w zw. z art. 191 w zw. z art. 187 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie złożonego przez Skarżącego oświadczenia o utrzymaniu zabytków zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W świetle powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzucił, że organ twierdzenie o złym stanie budynków czerpie wyłącznie z informacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który nie wskazał podstaw uzyskania tych informacji, ani też ich źródła. W ocenie Skarżącego organy były obowiązane do wyjaśnienia rozbieżności jego oświadczenia z informacją uzyskaną od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zarzuca, że Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyjaśnia czy kontaktował się z właścicielem nieruchomości, czy dokonywał jakichkolwiek kontroli w ostatnich latach, a jedynie wskazuje, że w roku bieżącym planowana jest taka czynność. W ocenie Skarżącego organy powinny były przeprowadzić bardziej szczegółowe postępowanie, w szczególności skierować wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiocie stanu nieruchomości do właściwego organu ochrony zabytków, bądź dokonać oględzin w obecności podatnika, czy powołać biegłego na okoliczność stanu budynków. Tymczasem organy podatkowe zaniechały tych czynności opierając się wyłącznie na zdawkowej informacji, niepopartej żadnymi konkretnymi dowodami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, że obowiązek konserwacji to inaczej obowiązek dokonania prac konserwatorskich, którymi posługuje się ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, których Skarżący nie wskazał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej w skrócie określana jako P.p.s.a. Poddając zaskarżoną decyzję kontroli w wyżej wyznaczonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy Skarżącemu przysługiwało prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Analiza treści tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustanawia on zwolnienie podatkowe o charakterze przedmiotowym. Obejmuje ono bowiem grunty i budynki charakteryzujące się szczególną cechą, a mianowicie tym, że na podstawie decyzji wydanej przez właściwy do spraw ochrony zabytków organ administracji publicznej zostały wpisane do rejestru zabytków. Z uwagi na taką konstrukcję tej pierwszej z dwóch przesłanek zwolnienia, ocena jej zaistnienia nie nastręcza trudności. O jej zaistnieniu rozstrzyga wydanie indywidualnego aktu administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej. Zupełnie inaczej przedstawia się kwestia ustalenia zaistnienia drugiej przesłanki zwolnienia. Jego warunkiem jest bowiem określone zachowanie się podatnika. To zachowanie to "utrzymywanie" i "konserwacja" gruntów i budynków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Skoro przepis prawa podatkowego odsyła do przepisów innych niż podatkowe, to znaczy, że zachowanie się podatnika decydujące o spełnieniu warunków zwolnienia podatkowego będzie podlegało ocenie z punktu widzenia wskazanych w tym przepisie norm. W ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sformułowano definicję ochrony zabytków, a także opieki nad zabytkiem. Ochrona zabytków jest sprawowana przez organy administracji publicznej i polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków ( art. 4) Natomiast opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. (art. 5) Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania: 1) zabytki nieruchome będące, w szczególności: a) krajobrazami kulturowymi, b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, c)dziełami architektury i budownictwa, d) dziełami budownictwa obronnego, e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi, f) cmentarzami, g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, h) miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. Nadzór w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami pełni wojewódzki konserwator zabytków. (art. 38 i nast. ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami). Krótka analiza tych najistotniejszych regulacji zawartych w ustawie, do której odsyła art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadzi do wniosku, że istotę zachowania polegającą na "utrzymywaniu" zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków można sprowadzić do przestrzegania w szczególności tych przepisów, które nakładają na właściciela zabytku określone obowiązki. Na gruncie analizowanej ustawy realizacja obowiązków wynikających z definicji opieki nad zabytkami spoczywającej na właścicielu, a zatem między innymi zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie i korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Nadto z ustawy wynika również obowiązek podporządkowania się działaniom organów ochrony zabytków. W sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków jak również, że nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] października 1974 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał ją jako dobro kultury do rejestru zabytków określając jako zespół parkowo- dworski i folwarczny w S. D. pow. K. wskazując równocześnie, że posiada duże walory architektoniczne i krajobrazowe. W ujętym w decyzji opisie wskazano, że zabytek obejmuje dwór, oficynę, spichlerz, wozownię, dawny browar, kapliczkę wraz z otaczającym parkiem. Stwierdzić zatem należy, że zabytek ten stanowi zarówno historyczny zespół budowlany ( art. 3 pkt 13 ) krajobraz kulturowy ( art. 3 pkt 14 ), jest także dziełem architektury i budownictwa, oraz parkiem, o których mowa w wyżej cytowanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami. Wymaga zatem od właściciela / użytkownika wieczystego, podejmowania działań mających na celu jego opiekę, bez względu na stan zachowania. Tymczasem jak wynika z zalegającego w aktach pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Skarżący nie podejmował żadnych czynności o czym świadczy fakt, że nie zwracał się do Delegatury w R. o wydanie, wymaganego prawem, pozwolenia na przeprowadzenie niezbędnych prac remontowych, a aktualny – stwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - stan zachowania obiektu wymaga wykonania remontu kapitalnego dachu wraz z drewnianą konstrukcją więźby dachowej ( liczne ubytki, nieszczelności, załamana częściowo więźba) oraz zniszczonych i uszkodzonych tynków zewnętrznych elewacji. W ocenie Sądu pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków było wystarczające do oceny powyższych okoliczności. Jak wskazano art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca nakładając na podatnika wymóg utrzymania i konserwacji zabytków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie wskazuje sposobu ustalenia powyższych okoliczności przez organ podatkowy. W ocenie Sądu informacje zawarte w piśmie podpisanym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jako podmiot upoważniony i zobowiązany do przestrzegania przepisów o ochronie zabytków i ich opieki, są wystarczające do ustalenia powyższych okoliczności dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości. Powyższego nie podważa przeciwne oświadczenie Skarżącego. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie podjętych przez siebie czynności zmierzających do utrzymania i konserwacji zabytku, do których, jak ustalono, był obowiązany. Nie zmienia powyższego podnoszona przez niego okoliczność, że nie zmieniał podstawowej substancji zabytku. W sytuacji, kiedy stwierdzono konieczność przeprowadzenia kapitalnego remontu, nie podejmowanie żadnych czynności, sprzeciwia się przyjęciu, że zabytek był otoczony opieką. W świetle powyższego zarzuty Skarżącego dotyczące nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego należy uznać za gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów. Nie znajduje również uzasadnienia podnoszony przez Skarżącego zarzut, że opieka nad zabytkiem została zrealizowana przez fakt wpisania jej do rejestru zabytków. Wprawdzie w art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazano, że formą ochrony zabytków jest jego wpisanie do rejestru zabytków. Jest to jednak przepis adresowany do organów. Jak już bowiem wskazano zgodnie z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków powierzona jest organom. Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy ( art. 21 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami ). W związku z powyższym wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków ( nie z inicjatywy Skarżącego ) nie czyni zadość obowiązkom opieki nad nią. W świetle powyższego należy zgodzić się z organami podatkowymi, że Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego przepisami ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami, obowiązkiem opieki nad nimi ( utrzymania i konserwacji ) w związku z czym nie mógł skorzystać z przewidzianego w art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnienia od podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu prawidłowo została również określona wysokość podatku, której Skarżący nie kwestionował. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.