I SA/Rz 644/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska NSA Jacek Surmacz /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych - oddala skargę - I SA/Rz 644/07 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) maja 2007r. nr (...), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia (...) stycznia 2007r. (...) odmawiającej umorzenia zaległego łącznego zobowiązania pieniężnego tj. III i IV raty za 2004r., I, II, III i IV raty za 2005r. oraz I i II raty za 2006r. w łącznej kwocie 466,20 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 42 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że J. B. wystąpił do organu I instancji z prośbą o umorzenie wyżej opisanej zaległości podatkowej, a organ I instancji, decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. (...), odmówił jej umorzenia. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. B., wskazując na swoją sytuacją materialno-bytową, a także fakt, iż grunty stanowiące przedmiot opodatkowania nie są użytkowane z powodu braku drogi dojazdowej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej na podstawie przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, jest decyzją opartą na zasadzie uznania administracyjnego, której wydanie poprzedzone być musi wnikliwą oceną stanu faktycznego sprawy. Zatem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika organ podatkowy może, lecz nie musi, rozłożyć zapłatę podatku na raty. Wskazano, że powoływanie się przez skarżącego na okoliczności wskazane w odwołaniu nie może być traktowane jako przesłanka wystarczająca do udzielenia ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem po stronie podatnika przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej. Z tych też powodów nie podzielono racji podatnika zawartych w jego odwołaniu. Podkreślono, że przyznanie ulgi podatkowej ma charakter szczególny i może odnosić się jedynie do spraw, w których występują okoliczności szczególne, wręcz nadzwyczajne - zwłaszcza takie, na które sam podatnik nie miał żadnego wpływu. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. B.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał, że organ odwoławczy nie uwzględnił jego żądania, pomimo tego iż w skład gospodarstwa rolnego wchodzą nieużytki, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ani podatkiem rolnym. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999r. (I Sa/Gd 1651/97). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie i w całej rozciągłości podtrzymało swoje stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną na jego poparcie, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że brak było podstaw do udzielenia żądanej ulgi. W szczególności podkreślono, że umorzenie zaległości podatkowej ma charakter wyjątkowy i uzależnione jest od wykazania przez podatnika jego ważnego interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływaną dalej jako p.p.s.a.). Granice rozpoznania sprawy z jednej strony stanowią wspomniane ustawowe unormowania (kontrola legalności zaskarżonej decyzji), a z drugiej zaś strony przedmiot zaskarżonej decyzji (odmowa umorzenia zaległości podatkowej). Zasadnie organy obu instancji wskazały, że do wniosku o umorzenie zaległości podatkowej ma zastosowanie przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Decyzje organów podatkowych w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych są decyzjami o charakterze uznaniowym. Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia tego organu z obowiązku zbadania czy zachodzą w rozpatrywanej sprawie przewidziane ustawą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych. Decyzje uznaniowe muszą bazować na kryteriach określonych w ustawie. Zaniechanie przez organ wyjaśnienia istotnych okoliczności, które mają znaczenie dla rozpatrzenia stosownego wniosku powoduje, że wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest rozstrzygnięciem dowolnym i w konsekwencji narusza prawo w takim stopniu, że uprawnia to Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Nie podlega ocenie Sądu samo rozstrzygnięcie, które jest zagadnieniem natury słusznościowej i to zarówno wówczas, gdy w ocenie organów podatkowych nie wystąpiły przesłanki uzasadnione interesem podatnika lub interesem publicznym i odmówiły one umorzenia zaległości, jak i wówczas gdy powyższe przesłanki wystąpiły, ale mimo to organy podatkowe odmówiły umorzenia zaległości podatkowych. Sąd natomiast poddaje kontroli to, czy decyzja uznaniowa, wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, wydana została po wcześniejszym ustaleniu i rozważeniu tych okoliczności i kryteriów, które ustawodawca wskazał w przepisach stanowiących podstawę dla rozpatrzenia tego rodzaju wniosków. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały niezbędnych ustaleń w wymienionym zakresie i rozważyły wszystkie okoliczności mające wpływ na rozpatrzenie wniosku. Rozważania organu odwoławczego są szczegółowe i konkretne; jednoznacznie wskazują, że decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej nie jest decyzją dowolną, ale decyzją opartą na uznaniu administracyjnym. Na taką ocenę zaskarżonej decyzji nie może mieć także wpływu, podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż grunty będące przedmiotem opodatkowania stanowią nieużytki. Okoliczność ta może być rozważana w trakcie postępowania dotyczącego kwestii ustalenia zobowiązania podatkowego. Natomiast kwestionowanie wysokości zobowiązania podatkowego nie może przynieść zamierzonego skutku w toku postępowania o umorzenie zaległości podatkowej. Postępowanie to nie stanowi bowiem kontynuacji postępowania w przedmiocie wymiaru zobowiązania. Wymaga podkreślenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż skarżący korzystał już z ulg podatkowych. Tę konstatację potwierdzają zgromadzone w aktach administracyjnych decyzje Prezydenta Miasta [...]: z dnia (...) lutego 2000r. (...) w przedmiocie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1996r., za 1997r. oraz 1998r. wraz z odsetkami i odmowy zaniechania poboru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2000r., z dnia (...) stycznia 2002r. (...) w przedmiocie umorzenia: II, III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego na 2000r. wraz z odsetkami i odmowy umorzenia I, II, III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego na 2001r.; z dnia (...) listopada 2004r. (...) w przedmiocie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za: 2001r., 2002r., 2003r., oraz I i II raty za 2004r. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu, ze umorzenie zaległości podatkowych winno być stosowane wyjątkowo, a nie w każdej trudnej sytuacji podatnika, szczególnie gdy wysokość zaległości jest niewysoka, a podatnik osiąga dochody w postaci comiesięcznej renty. W tej sytuacji należało skargę oddalić - na podstawie art. 151 p.p.s.a.