I SA/Rz 645/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lipca 2016r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia K. Z. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2016r., nr [...] w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. Z. (dalej Zobowiązany lub Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15.05.2015r. nr [...], z dnia 2.10.2015r. nr [...], z dnia 9.11.2015r. nr [...], z dnia 30.11.2015r. nr [...] oraz z dnia 25.02.2016r. nr [...], wystawionych przez Wierzyciela - Wójta Gminy [...] na należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odpis tytułu wykonawczego z dnia 9.11.2015r. nr [...] doręczono Zobowiązanemu w dniu 28.12.2015r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym [...]. Odpisy tytułów wykonawczych z dnia 15.05.2015r. nr [...], z dnia 2.10.2015r. nr [...], z dnia 30.11.2015r. nr [...] oraz z dnia 25.02.2016r. nr [...] doręczono Zobowiązanemu w dniu 2.05.2016r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...] . W piśmie z dnia 4.05.2016r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...] . Zakwestionował obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powołując się na brak zawarcia umowy z gminą. Postanowieniem z dnia [...].05.2016r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na zajęcie wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny przytoczył przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej p.e.a., dotyczące skargi na czynności egzekucyjne oraz zajęcia innej wierzytelności pieniężnej wskazując, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 25.04.2016r. jest zgodne z wzorem załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.12.2015r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015r., poz. 2310). Organ egzekucyjny przytoczył art. 29 § 1 p.e.a. wskazując, że kwestie dotyczące wysokości oraz zasadności obciążenia Zobowiązanego opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie należą do kompetencji organu egzekucyjnego. Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym ponownie zakwestionował dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej oraz zasadność dochodzenia należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dyrektor Izby Skarbowej w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] lipca 2016r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 63 § 3 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie zawierała własnoręcznego podpisu K. Z.. Organ egzekucyjny nie wezwał Skarżącego do usunięcia zaistniałego braku, przez własnoręczne podpisanie skargi, lecz w dniu 31.05.2016r. wydał postanowienie merytorycznie rozstrzygające sprawę. Stanowi to o istotnym naruszeniu prawa, gdyż gdyby Strona do wezwania tego się nie zastosowała, podanie należałoby pozostawić bez rozpoznania. K. Z. wniósł skargę na powyższe postanowienie. Skarżący podniósł, że skarga na czynności egzekucyjne została podpisana własnoręcznie czarnym długopisem. Organ bezpodstawnie uznał, że ww. skarga jest kserokopią nie wyjaśniając przyczyn takiego stwierdzenia. W ocenie Skarżącego organ powinien był ustosunkować się do merytorycznego zarzutu Strony dotyczącego braku podstaw do pobierania opłat za odbieranie odpadów z uwagi na brak umowy w tym zakresie, zawartej pomiędzy Skarżącym a gminą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej oparł zaskarżone postanowienie na stwierdzeniu, że skarga na czynności egzekucyjne nie zawierała własnoręcznego podpisu nie wskazując przy tym, na jakiej podstawie doszedł do takiego wniosku a w szczególności w oparciu o jakie dowody stwierdził, że na skardze widnieje kserokopia podpisu. Na podstawie art. 18 p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, aby określić wymogi formalne, jakie powinna spełniać skarga na czynności egzekucyjne, należy odwołać się do art. 63 § 3 k.p.a., który stanowi, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że skarga na czynności egzekucyjne nie spełniała wymogu z art. 63 § 3 k.p.a., a zatem organ egzekucyjny przedwcześnie rozpoznał ww. skargę merytorycznie, podczas gdy należało w pierwszej kolejności wezwać Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego ww. pisma w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Skarga na czynności egzekucyjne, wniesiona przez Skarżącego w dniu 4 maja 2016r. zawierała na dole pisma podpis. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że jest to jedynie kserokopia podpisu, podczas gdy Skarżący wywodził, że jest on własnoręczny. Na obecnym etapie rozpoznania sprawy Sąd nie może rozstrzygnąć tego sporu, ponieważ w aktach postępowania egzekucyjnego nie ma jakiegokolwiek dowodu, który pozwoliłby stwierdzić, komu przyznać rację w zaistniałym sporze. Na podstawie jedynie samego wyglądu złożonego egzemplarza skargi na czynności egzekucyjne nie można stwierdzić, czy podpis ten został skserowany, lub w inny sposób mechanicznie odwzorowany, czy też naniesiony przez Skarżącego własnoręcznie pastą długopisową. Sąd nie może przeprowadzić w tym zakresie samodzielnych czynności dowodowych, ponieważ inicjatywa dowodowa sądu administracyjnego została na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., ograniczona jedynie do możliwości przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie, jak już powyżej wskazano, sam wygląd skargi na czynności egzekucyjne nie pozwala stwierdzić, w jaki sposób został umieszczony podpis pod ww. skargą. Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie był zobowiązany zastosować w związku z art. 18 p.e.a. art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem z uwagi na treść art. 107 § 3 k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając, że skarga na czynności egzekucyjne nie zawiera własnoręcznego podpisu, powinien był również wskazać, na podstawie jakiego dowodu doszedł do takiego stwierdzenia. Organ II instancji dysponuje w tym zakresie swobodą dowodową, gdyż w oparciu o art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ jest przy tym zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. Brak dowodu wskazującego na brak własnoręcznego podpisu pod skargą na czynności egzekucyjne świadczy o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą bowiem wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia uchylającego postanowienie organu egzekucyjnego i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania była bowiem okoliczność braku własnoręcznego podpisu. Kwestię charakteru podpisu złożonego pod skargą na czynności egzekucyjne należy wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości ze wskazaniem dowodu, który tę okoliczność by przesądzał. Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.