I SA/Rz 646/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch (spr.), Sędziowie Asesor Małgorzata Niedobylska,, NSA Jacek Surmacz, Protokolant Sek. sad. Beata Janczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 19 grudnia 2006 sprawy ze skargi "A" SA w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę - I SA/Rz 646/06 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2006r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]; od [...]do [...]; oraz [...]. Wnioskiem z dnia 8 lutego 2006r. zobowiązany "A" S.A. z siedzibą w W., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Zobowiązany wskazał, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne – art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002, Nr 110 poz.968 ze zm.) – określanej dalej jako p.e.a., z uwagi na naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 5 i 7 tej ustawy - poprzez nie zawarcie w tytułach wykonawczych, na podstawie których prowadzono egzekucję, wszystkich wymaganych elementów tj. podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela- Prezydenta Miasta a zastąpienie jej pieczęcią, nie będącego wierzycielem, Urzędu Miasta. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec "A" S.A. uzasadniając, iż uwidocznienie w tytule wykonawczym pieczęci z napisem "Urząd Miasta " nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art. 59 §1 pkt 7 p.e.a. tj. niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Organ uzasadnił, iż w rubryce tytułu wykonawczego przeznaczonej na oznaczenie wierzyciela, został on prawidłowo wskazany jako Prezydent Miasta a zatem egzekucja administracyjna wobec dłużnika- "A" S.A. jest dopuszczalna i nie istnieją podstawy do jej umorzenia. W zażaleniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na powyższe postanowienie, podatnik wniósł o jego uchylenie zarzucając błędną interpretację art. 59§1 pkt 7; 29§2 oraz art. 27§1 pkt7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie na podstawie zakwestionowanych tytułów wykonawczych było dopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. znak [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta uzasadniając, iż zarzucane przez dłużnika nieprawidłowości tytułów wykonawczych nie skutkują niedopuszczalnością egzekucji. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem zobowiązanego, iż obowiązkiem wierzyciela było wskazanie w tytule wykonawczym, iż egzekwowane należności podatkowe korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 5 p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli korzysta ona z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Jednocześnie art. 115 § 1 p.e.a. wprowadza zasadę podziału sumy uzyskanej z egzekucji przyjmując zasadę uprzywilejowania i równorzędności. Zgodnie zaś z art. 115 § 1 pkt 5 p.e.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji w piątej kolejności zaspokaja się należności zabezpieczone prawem zastawu lub które korzystały z ustawowego pierwszeństwa, nie wymienionego w poprzednich punktach. Art. 27 § 1 pkt 5 p.e.a. przewidujący obowiązek pierwszeństwa w tytule wykonawczym dotyczy wyłącznie ustawowego pierwszeństwa wymienionego w art. 115 § 1 pkt 5 p.e.a. Wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1999r. sygn. akt SA/Wr 716/97 na który powołuje się skarżąca dotyczy odrębnej kwestii od rozstrzyganej. Większość wyroków, na które powołuje się skarżąca nie są opublikowane i dotyczą odrębnych kwestii od rozstrzyganych w niniejszej sprawie. Ponadto zapadły w stanie prawnym, w którym nie było konieczności zamieszczania w tytule wykonawczym oznaczenia pierwszeństwa zaspokojenia. W okresie którego dotyczą powyższe wyroki tytuły wykonawcze zawierały obligatoryjnie 6 elementów podstawowych bez pierwszeństwa zaspokojenia brak któregokolwiek z nich bezwzględnie uniemożliwiał prowadzenie egzekucji. Nie są publikowane także postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, na które powołuje się skarżąca oraz postanowienia samorządowych kolegiów odwoławczych a postanowienie SKO z dnia [...].10.2005r. sygn. akt [...] oraz pismo Ministerstwa Finansów z dnia 16 października 2002r. dotyczą odrębnych kwestii. Zasada uprzywilejowania dochodzonych należności wynika bowiem bezpośrednio z treści art. 115 §1 p.e.a. i organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować ją z urzędu wraz z zasadą równorzędności niezależnie od ich wskazania przez wierzyciela. Organ podkreślił, iż w rozpoznawanej sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, zarzut podatnika, że brak wskazania elementu pierwszeństwa, znanego organowi z urzędu oraz wynikającego bezpośrednio z zasad podziału, powoduje niedopuszczalność egzekucji – nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu podatnika dotyczącego braku w tytule wykonawczym odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż podniesiony zarzut jest niezasadny. Widniejąca na tytule wykonawczym pieczęć jest pieczęcią o której mowa w art. 27§1 pkt 7 ustawy o p.e.a. Organ powołując się na art. 16c ust1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz pieczęciach państwowych (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. nr 235, poz. 2000) stanowiącym, iż urzędową pieczęcią jest metalowa tłoczona pieczęć okrągła, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęcią- argumentuje, iż pieczęć widniejąca na zakwestionowanych tytułach wykonawczych jest pieczęcią urzędową jaką zgodnie z powołaną ustawą dysponuje wierzyciel. Organ zwraca ponadto uwagę, iż z treści samego wzorca tytułu wykonawczego wynika, iż rozróżnić należy termin "pieczęć urzędowa" od "pieczęcie oznaczającej wierzyciela", uzasadniając, iż skoro oznaczenie wierzyciela jest prawidłowe a pieczęć widniejąca na tytułach jest pieczęcią urzędową jaką zgodnie z prawem dysponuje wierzyciel- nie zachodzi zatem jakakolwiek przesłanka niedopuszczalności egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "A" S.A. w Warszawie domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta . W skardze zarzucono naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 29 § 2 i 27 § 1 pkt 5 i 7 p.e.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 29 § 2 p.e.a., jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Nie spełnienie jakiegokolwiek warunku z art. 27 p.e.a., niezależnie na wynik postępowania oraz wpływu tego naruszenia na prawa i obowiązki dłużnika lub wierzyciela skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Art. 27 § 1 pkt 5 p.e.a, wymaga aby tytuł wykonawczy zawierał wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia. W przedmiotowych tytułach wykonawczych na podstawie których toczy się postępowanie przeciwko skarżącej nie podano podstawy prawnej pierwszeństwa, pomimo, iż egzekwowane należności z tytułu podatku od nieruchomości korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia wskazanego w art. 115 § 1 pkt 1 p.e.a. wyprzedzając należności określone w § 1 pkt 5 i 6 i art. 115 § 1 pkt 4 p.e.a. Nie zawsze podstawą pierwszeństwa będzie art. 115 p.e.a., może ją stanowić również przepis szczególny. W chwili kierowania tytułu do organu egzekucyjnego wierzyciel nie posiada wiedzy, czy kiedy i jakich czynności egzekucyjnych dokona organ w sprawie i czy zajdą okoliczności których będzie konieczność zastosowania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia. Powyższe kwestie były już przedmiotem rozstrzygnięć w postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniach samorządowych kolegiów odwoławczych i wyrokach WSA w Szczecinie. Ponadto skarżący podniósł, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać datę jego wystawienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego oraz określenia pierwszeństwa zaspokojenia wierzyciela. Zgodnie z art. 1c ustawy z dnia 11.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych organem podatkowym właściwym w sprawach podatku od nieruchomości jest prezydent miasta i to jego pieczęć zawierająca wszystkie wymagania określone w art. 16c ustawy z dnia 31.01.1980r. o godle, barwach i hymnie RP oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. nr 235, z 2005r. poz. 2000), powinna być zamieszczona na tytułach wykonawczych a nie pieczęć Urzędu Miasta . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego do Sądu aktu nie jest związany skargą tzn. rodzajem i treścią podniesionych zarzutów, a także jej wnioskami (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r., Nr 153, póz. 1270 ze zm., powoływana dalej w skrócie jako: p.p.s.a.). Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Spór sprowadza się w istocie do interpretacji prawa, a mianowicie czy wymóg zawarty w art. 27 § 1 pkt 5 p.e.a. odnośnie wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy bezwzględnie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji w myśl art. 59 § 1 pkt 7 p.e.a. W oparciu o art. 29 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zgodnie z § 2 tego przepisu jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów o których mowa w art. 27 § 1 i 2 p.e.a. nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wierzycielowi. Zauważyć jednak należy, że zarzuty zawarte we wniosku o umorzenie egzekucji, faktycznie wyczerpują przesłanki z art. 33 pkt 10 p.e.a. Stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 p.e.a. skarżącej przysługiwał siedmiodniowy termin na złożenie zarzutów czego jednak nie uczyniła. Tytuły wykonawcze zostały wydane w sierpniu 2004r. i dopiero w dniu 8.02.2006r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Kwestionowanie ewentualnych braków tytułów wykonawczych dopiero po tak odległym czasie stanowi niewątpliwie obejście art. 27 – 29 oraz 33 p.e.a. – patrz teza wyroku WSA w Warszawie sygn. akt SA/Wa 1750/06 – opubl. w Rzeczypospolitej z 28.08.2006r. Istotnie znaczenie ma również fakt, iż w rozpoznawanej sprawie wierzyciel jest również organem egzekucyjnym, wobec czego zarzut podniesiony w skardze, iż wierzyciel w dacie kierowania tytułów do organu egzekucyjnego, nie posiadał wiedzy o okolicznościach odnośnie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności jest zarzutem chybionym. Element pierwszeństwa zaspokojenia jest bowiem wierzycielowi i znany z urzędu oraz wynika expressis verbis z treści zasad podziału, które organ uwzględnia z urzędu niezależnie od ich wskazania. Wobec powyższych trudno zgodzić się z poglądem, że brak oznaczenia w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności bezwzględnie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji. Wyroki na które powołała się skarżąca zapadły w stanie prawnym, gdy nie było konieczności zamieszczania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia, a tytuł zawierał 6 elementów bez elementu pierwszeństwa i brak któregokolwiek z nich uniemożliwiał egzekucję. Na tytułach wykonawczych znajduje się pieczęć Miasta z pełnymi wymogami zawartymi w art. 16c w wyżej cytowanej ustawie z dnia 31.01.1980r. oraz pieczęć Prezydenta Miasta bez tych wymogów. W sytuacji gdy zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. nr 142 poz. 1591) burmistrz jest organem wykonawczym gminy nie do przyjęcia jest stanowisko, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak pieczęci burmistrza z pełnymi wymogami określonymi w wyżej cyt. ustawie z dnia 31.01.1980r. mógłby powodować niedopuszczalność egzekucji. Z uwagi na powyższe ponieważ organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała w oparciu art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.