I SA/Rz 648/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-07

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), biorąc pod uwagę jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i wydatkach w kontekście obrotów na rachunku bankowym i korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i wydatkach budziły uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Niezgodność między deklarowanymi niskimi dochodami a znacznymi obrotami na rachunku bankowym oraz korzystanie z profesjonalnego pełnomocnika, bez wyjaśnienia pochodzenia środków, uniemożliwiły stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. Złożył oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na emeryturę w wysokości 1600 zł jako jedyne źródło utrzymania, dom o wartości 120 000 zł, stary samochód oraz miesięczne wydatki na poziomie ok. 1000 zł (w tym 700 zł na żywność, odzież, leki, środki czystości) i ratę kredytu 1200 zł. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, skarżący podał, że miesięczne wydatki wynoszą ok. 1000 zł, a na żywność, odzież, leki i środki czystości wydaje 700 zł. Dołączył wyciąg z rachunku bankowego z sierpnia 2016 r., wykazujący znaczące wpływy i wypłaty, a także harmonogram spłaty kredytu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem ich utrzymania jest pobierana przez skarżącego emerytura, w wysokości 1 600 zł miesięcznie. Przedstawiając składniki zgromadzonego majątku skarżący wymienił następujące przedmioty: dom o pow. 98 m2 oraz wartości 120 000 zł, samochód marki VW, rok prod. 1987. Przedstawiając listę ponoszonych wydatków skarżący wymienił jedynie spłatę kredytu, którego miesięczna rata, zgodnie z oświadczeniem, wynosi 1 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia skarżący stwierdził, że wysokość miesięcznych wydatków w jego gospodarstwie domowym wynosi ok. 1 000 zł, na zakup żywności, odzieży, leków oraz środków czystości wydaje 700 zł, a źródłem finansowania spłaty kredytu jest wyłącznie emerytura. Wraz z dodatkowym oświadczeniem skarżący przedłożył miedzy innymi wyciąg z rachunku bankowego, zgodnie z którym tylko w sierpniu br. na jego rachunek wpłynęły przelewy w kwotach: 2 806,18 zł, 34 596 zł, 720,08 zł, 15 723,86 zł, 502,90 zł. Jednocześnie z tego konta dokonano przelewów w kwotach 55 666,14 zł, 892,57 zł, 2,98 zł, 2,99 zł 5 000 zł. Z harmonogramu spłaty kredytu, zaciągniętego w kwocie 50 000 zł, wynika, że rata tego kredytu w sierpniu 2016 r., wynosi 857,77 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 2 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w przedmiotowym przepisie oznacza złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie rozbieżności i wątpliwości, a także wskazanych dokumentów źródłowych. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył oświadczenia, które budzą uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności. Wynika to przede wszystkim z faktu, że kwota ponoszonych wydatków, przekracza wysokość dochodów. Skarżący zadeklarował bowiem, że wraz z zoną utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 1 600 zł (w dodatkowym oświadczeniu wysokość dochodu określił na 1 650,92 zł) miesięcznie, tymczasem na spłatę kredytu przeznacza 1 200 zł miesięcznie (zgodnie z harmonogramem spłaty kredytu kwota ta jest nieco niższa, skarżący jednak nie wyjaśnił z czego ta różnica wynika), wysokość wydatków w jego gospodarstwie domowym wynosi 1 000 zł miesięcznie, a na zakup żywności, leków, środków czystości i odzieży wydaje ok. 700 zł miesięcznie. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że wartość obrotów na rachunku bankowym skarżącego wynosi kilkadziesiąt tysięcy złotych miesięcznie, w tym czasie odnotowano na nim wpływy w kwotach: 2 806,18 zł, 34 596 zł, 720,08 zł, 15 723,86 zł, 502,90 zł. Skarżący nie wyjaśnił pochodzenia tych środków, w których koszty sądowe, jakie wiążą się z niniejszą sprawą, znajduje pełne i wielokrotne pokrycie. Podobnie skarżący, deklarujący bardzo niskie dochody, z których znaczna część jest przeznaczana na spłatę kredytu, korzysta w sprawie z usług zawodowego pełnomocnika, uzasadnione jest więc pytanie o źródło finansowania wydatków na ten cel, zwłaszcza że nie sposób go upatrywać w pobieranym przez skarżącego świadczeniu emerytalnym. W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe, nie sposób jest stwierdzić, że skarżący wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki uzyskania wsparcia w postaci prawa pomocy, dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło