I SA/Rz 649/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w L., o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w L., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółką, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 500 000 zł, wartość środków trwałych, w przypadku gruntów - 1 407 414,23 zł, budynków - 1 079 781,68 zł, urządzeń - 2 685 357,66 zł, pozostałych środków - 82 728,88 zł. Ostatni rok obrotowy skarżąca zamknęła zyskiem, który wyniósł 11 646,71 zł (w tej pozycji oświadczenia skarżąca dodała, że zysk ten był wynikiem wniesionych przez wspólników dopłat, gdyż spółka od kilku lat, w swoich rozliczeniach podatkowych wykazuje stratę). Stan rachunków bankowych spółki, na dzień złożenia wniosku, wynosił odpowiednio: 3 589,42 zł, 3 968,73 zł, 0 zł i 2 192,55 zł. Do tego skarżąca dysponowała gotówką w kasie, w kwocie 634,33 zł. Jeżeli chodzi o zobowiązania, to w oświadczeniu wskazano następujące pozycje: kredyt obrotowy – 500 000 zł, zobowiązania – 1 904 928 zł, kredyt inwestycyjny – 8 264 536,32 zł, kredyt od osób fizycznych – 1 048 600 zł, należności – 620 208,95 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 23 285 zł. Skarżąca, która uiściła z tego tytułu 2 000 zł, została wezwana do opłacenia wpisu uzupełniającego, wynoszącego 21 285 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Mamy więc w tym wypadku do czynienia z sytuacją odmienną od tej, jaka odnosi się do osób fizycznych, w przypadku których istnieje konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych konkretnych osób. Okoliczności takie nie dotyczą zaś tzw. osób korporacyjnych. Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel jego powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. Mając na uwadze treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a także przytoczone wyżej uwagi oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Wynika to przede wszystkim z tego, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, zwolnienia od których się domaga, albowiem znajdują one pełne i wielokrotne pokrycie w wartości zgromadzonego przez nią majątku, zwłaszcza w postaci środków trwałych. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć również należy, że w niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorcą, a więc podmiot, którego celem istnienia i funkcjonowania w obrocie gospodarczym jest pomnażanie zysku swoich udziałowców. Tak więc, w sensie ekonomicznym, skarżąca spółka jest własnością tychże udziałowców i ich interesy gospodarcze realizuje. W związku z tym nie sposób jest w tej sytuacji przyjąć, że spółka realizuje jakiś szczególnie doniosłe społecznie cele i zadania, a zatem brak jest podstaw do jej uprzywilejowanego traktowania, w stosunku do innych uczestników obrotu, poprzez przyznanie jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. Tak więc jeżeli spółka aktualnie doświadcza problemów finansowych, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o pomoc do swoich udziałowców, z woli których funkcjonuje w obrocie prawnym. Skarżąca w złożonym oświadczeniu podała, że jej udziałowcy wnosili dopłaty, dzięki czemu ostatni rok obrotowy zamknęła zyskiem, co potwierdza, że ma ona możliwość zwrócenia się do nich, gdyż już korzystała z takiej możliwości w przeszłości. Jeżeli chodzi o zobowiązania skarżącej, na które zwróciła uwagę w oświadczeniu, to choć są one wysokie, to nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za przyznaniem spółce wsparcia, w postaci prawa pomocy. Pomimo bowiem tych długów funkcjonuje ona w obrocie prawnym i gospodarczym, a jej zarząd nie zdecydował się na wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, w związku z czym przyjąć należy, że zobowiązania te nie niosą za sobą zagrożenia związanego z utratą przez spółkę płynności finansowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.