I SA/Rz 650/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. H.-K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję. D. H. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni, płatniczka) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2020 r. nr [...]. Utrzymano nią w mocy decyzję Zakładu z [...] lipca 2020 r. nr [...], którą odmówiono jej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych, za maj 2020 r. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że wypełniając 6 kwietnia 2020 r. wniosek na formularzu RDZ płatniczka wniosła o zwolnienie jej z obowiązku opłacenia ww. należności za okresy marzec, kwiecień i maj 2020 r. W piśmie z 7 maja 2020 r. otrzymała informację o uwzględnieniu wniosku odnośnie do marca, a w piśmie z 10 czerwca odnośnie do kwietnia. Decyzją z [...] lipca 2020 r. Zakład, powołując się na przepisy art. 31zq ust. 7 i art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej zwana jako: ustawa kowidowa), odmówił płatniczce zwolnienia z obowiązku opłacenia ww. należności za maj uznając, że wymagane dokumenty w postaci deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za ten miesiąc wpłynęły do organu dopiero 13 lipca 2020 r., po ustawowym terminie określonym na 30 czerwca 2020 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy płatniczka podniosła, że dokumenty do ZUS są za nią wysyłane przez biuro rachunkowe i z niewiadomych dla niej i biura przyczyn, pomimo że były przygotowane, nie zostały wysłane w prawidłowy sposób. Dopiero podczas wysyłania dokumentów za kolejny miesiąc została przetworzona wysyłka na serwerze ZUS, na co ma wskazywać pobrane potwierdzenie. Opisaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2020 r. Zakład podtrzymał dotychczasowe rozstrzygnięcie. Podkreślono, że w art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID postanowiono, że warunkiem uzyskania zwolnienia było przesłanie deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych do dnia 30 czerwca 2020 r. Wnioskodawczyni nie była zwolniona z tego obowiązku na zasadach określonych w art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zachowanie tego terminu było warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W skardze zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpatrzenia wniosku. Podniesiono, że poza wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ubiegała się również o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych. Uchybienie terminu nie było spowodowane jej winą, lecz wadliwością systemu teleinformatycznego, w którym nie doszło do przetworzenia jej dokumentów. Rozliczeń i wysyłką dokumentów w jej imieniu zajmuje się biuro rachunkowe, a deklaracja nie została przetworzona na czas w systemie ZUS. Po stwierdzeniu tego faktu niezwłocznie ponownie przesłano deklaracje. Zakład podtrzymał negatywne stanowisko, a w ogóle nie odniósł się do wniosku o przywrócenie terminu. Nie uwzględnił, że deklaracje za kwiecień i czerwiec 2020 r. zostały złożone w terminie. Dowodzi to tego, że ani ona, ani biuro rachunkowe nie byli świadomi tego uchybienia. W odpowiedzi Zakład wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Organ podniósł, że na podstawie art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID stronie przysługuje tylko prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale nie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. ZUS naruszył prawo procesowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności trzeba w tym zakresie wskazać na treść przepisu art. 79a § 1 kpa stanowiącego, ze w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2020 r. ubezpieczona postulowała zwolnienie jej z opłacania składek za miesiące od marca do maja 2020 r. W tym okresie czasu złożyła w terminie, a więc także przed upływem dodatkowego terminu z art. 31zqust.3 ustawy kowidowej deklaracje za miesiące marzec i kwiecień 2020 r. Do organu nie wpłynęła natomiast przed 30 czerwca 2020r. deklaracja za miesiąc maj 2020 .r. ZUS dokonał zwolnienia skarżącej ze składek za miesiące marzec i kwiecień – po wpłynięciu deklaracji rozliczeniowych za te miesiące. Nie zwrócił jednak jej uwagi w terminie przed dniem 30 czerwca 2020r. ,że nie została złożona deklaracja rozliczeniowa i imienne raporty miesięczne za miesiąc maj 2020r. Uczynienie tego przed tym dniem umożliwiłoby płatniczce składek złożenie tych dokumentów w tym terminie, co z kolei spowodowałoby realizację przesłanki z art. 31zq ust.3 ustawy kowidowej. Naruszenie przepisu art. 79a § 1 kpa nakazującego organowi administracji poinformowanie wnoszącego podanie, że nie zostały spełnione przesłanki zależne od strony od których uzależnia się jego akceptację, co może spowodować wydanie decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Poinformowanie skarżącej o tym, że ZUS nie jest w posiadaniu tych dokumentów spowodowałoby możliwość innego rozpatrzenia podania i jego uwzględnienie w formie pisma informującego o zwolnieniu ze składek. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję w myśl art. 145§ 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Uchybienie organu w trakcie procedowania wniosku wpłynęło na sytuacje procesowa skarżącej determinując aktualny rodzaj wydanej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ nie uwzględni upływu terminu z art. 31 zq ust.3 ustawy kowidowej i rozpatrzy sprawę, tak jak by do uchybienia tego nie doszło. Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ skarżąca nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana jej skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych. Nie przedłożono natomiast zestawienia wydatków.