I SA/Rz 651/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-11-03
Skład orzekający: Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwa jest zmiana prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie zmiany okoliczności faktycznych sprawy?Ratio decidendi
Zmiana prawomocnego postanowienia referendarza sądowego, które nie kończy postępowania, jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku zmiany okoliczności faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W przedmiotowej sprawie przedstawienie dodatkowego dokumentu (wyciągu z rachunku bankowego) stanowi zmianę stanu faktycznego, jednakże nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, gdyż skarżąca nie wykazała precyzyjnie swoich możliwości płatniczych, zwłaszcza w kontekście zajęcia emerytury przez komornika.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2008 rok. Referendarz sądowy odmówił jej przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawiła pełnych informacji o stanie majątkowym, w szczególności nie podała wysokości emerytury po potrąceniach komorniczych oraz nie załączyła wyciągu z rachunku bankowego. Skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia, dołączając fotokopię wyciągu z rachunku bankowego i dowody opłat za media.Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 października 2011 r., sygn. I SA/Rz 651/11, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2011 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w związku z wnioskiem skarżącej o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 października 2011 r., sygn. I SA/Rz 651/11, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy - postanawia - odmówić zmiany wyżej opisanego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., sygn. I SA/Rz 651/11, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło w głównej mierze to, że skarżąca w sposób wybiórczy ustosunkowała się do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, tj. nie podała wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego, po dokonaniu potrąceń przez komornika na poczet egzekwowanych przez niego należności. Nie przedłożyła też wyciągu z rachunku bankowego, o co była wzywana. W związku z tym referendarz stwierdził, że trudno jest przyjąć, że skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).
Wnioskiem z dnia 20 października 2011 r. skarżąca zwróciła się o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 października 2011 r., powołując się na wcześniej składane oświadczenia i dokumenty. Dodatkowo przedłożyła fotokopie: wyciągu z rachunku bankowego, dowodów uiszczenia opłat za media.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca daje sądowi możliwość zmiany wydanego przez niego orzeczenia, które nie kończy postępowania w sprawie, uzależnia to jednak od zmiany okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę jego wydania.
Jak stanowi natomiast art. 259 § 3 p.p.s.a. jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, zarządzenia i postanowienia (referendarza sądowego), o których mowa w § 1, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Dlatego też istnieje możliwość zmiany postanowienia referendarza sądowego, w przedmiocie prawa pomocy, w związku ze zmianą okoliczności faktycznych sprawy.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy wybiórcze ustosunkowanie się przez skarżącą do wezwania o dodatkowe oświadczenie uniemożliwiło rzeczywistą ocenę jej możliwości płatniczych. Związane to było głownie z tym, że w pierwotnym oświadczeniu powołała się ona na fakt zajęcia jej emerytury przez komornika, bez bliższego określenia wpływu podjęcia przedmiotowej czynności egzekucyjnej na jej sytuację materialną. Nie podała bowiem ile wynosi jej świadczenie po dokonaniu potrąceń na poczet egzekwowanych wierzytelności. Nie przedłożyła także wyciągu z rachunku bankowego. Składając wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, oprócz dowodów uiszczenia opłat za media, zalegających już wcześniej w aktach sprawy, K. K. przedstawiła jedynie fotokopię wyciągu z rachunku bankowego. Nie ustosunkowała się natomiast do kwestii zajęcia świadczenia emerytalnego.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przedłożenie przez nią dodatkowego dokumentu, w postaci wyciągu z rachunku bankowego, stanowi obiektywnie zmianę stanu faktycznego sprawy, jednakże nie pozwala na przyjęcie, że zakres tej zmiany uzasadnia uwzględnienie jej wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy. W dalszym ciągu nie sposób bowiem precyzyjnie określić jej możliwości płatniczych, w kontekście zadeklarowanych wydatków, zwłaszcza mając na uwadze fakt zajęcia pobieranej przez nią emerytury w postępowaniu egzekucyjnym.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło