I SA/Rz 652/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. – Syndyka Masy Upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg U. (obecnie Syndyka Masy Upadłości U.) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. - nr [.] - nr [.] - nr [.] - nr [.] - nr [.] - nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - I. przyznać JP – Syndykowi Masy Upadłości U. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1200 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017 r. I SA/Rz 652/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi U. (w dniu wydania wyroku działające przez Syndyka masy upadłości U.) na opisane w sentencji decyzje. Wnosząc skargę kasacyjną Syndyk wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w treści skargi kasacyjnej, że domaga się zwolnienia od opłat sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki, a obecnie Syndyka, toczy się wiele postępowań w różnych sądach i przed organami administracji skarbowej. Przez około 2 miesiące doręczono mu około 340 decyzji administracyjnych pierwszej instancji dotyczących należności celno-podatkowych, przy czym nie ma on pełnej wiedzy na temat liczby toczących się postępowań, ale przewidywana, według informacji uzyskanych od organów podatkowych, przekracza tysiąc. Przed WSA w Rzeszowie w listopadzie i grudniu 2017 r. zakończono postępowania w 46 sprawach. Wartość opłat sądowych we wszystkich sprawach szacuje na około milion złotych, którym nie dysponuje. Wartość przedmiotu spraw rozpoznanych pod sygn. I SA/Rz 652/17 to zaś kwota przekraczająca 300 000 zł. Według bilansu sporządzonego na 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438 193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi około 50 000 zł, wartość kapitału zakładowego 500 000 zł. Posiada środki zdeponowane u notariusza. W niniejszej sprawie reprezentowany jest przez zawodowego pełnomocnika, adwokata. W dniu 14 lutego 2018 r. wezwałem wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym. Na doręczone w dniu 23 lutego 2018 r. (dowód doręczenia w aktach I SA/Rz 620/17) pismo odpowiedzi nie udzielono; wyznaczony termin upłynął 2 marca 2018 r. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z mocy art. 255 Ppsa obowiązkiem wnioskodawcy jest ponadto złożenie na żądanie referendarza dodatkowego oświadczenia, jeżeli dotychczas ujawnione dane okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Analiza wniosku w niniejszej sprawie przemawia za jego uwzględnieniem w części. Nie w pełni wykazano bowiem, aby Syndyk nie miał dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, a przyczynił się do tego brak odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 lutego 2018 r. Zadeklarowane środki na rachunku bankowym pozwalają na poniesienie kosztów w pewnym zakresie. Do czasu więc dysponowania takimi aktywami uwzględnienie wniosku w całości nie będzie możliwe, ponieważ oznaczałoby ochronę prywatnego majątku strony, a jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy. Spółka i Syndyk rzeczywiście są uczestnikami wielu spraw sądowych, ale każdą należy ocenić indywidualnie. Obecnie Syndyk inicjuje kolejne postępowania, w tym wnosząc skargi kasacyjne. Okoliczności te wziąłem pod rozwagę przy ocenie zdolności płatniczych masy upadłości, podobnie jak to, że najbliższy wydatek - wpis od skargi kasacyjnej, stanowić będzie sumę wpisów należnych w poszczególnych 6 połączonych sprawach, łącznie 5 228 zł (940 zł - I SA/Rz 652/17, 967 zł - I SA/Rz 653/17, 940 zł - I SA/Rz 654/17, 851 zł - I SA/Rz 655/17, 957 zł - I SA/Rz 656/17, 573 zł - I SA/Rz 657/17). Uiszczenie takiej należności w pełnej wysokości, biorąc pod uwagę także inne sprawy sądowe z udziałem Syndyka, w tym te, w których odmówiłem uwzględnienia wniosków o prawo pomocy, jak również konieczność pokrywania innych bieżących wydatków związanych z likwidacją i prowadzeniem przedsiębiorstwa upadłego (kosztów postępowania upadłościowego), mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla tego procesu, w tym wierzycieli upadłego, wśród których jest i Skarb Państwa. Dlatego, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem zwolnić Syndyka od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1200 zł (a więc faktycznie ponad kwotę 200 zł w każdej połączonej sprawie), oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Kwota taka znajduje pokrycie w środkach pieniężnych masy upadłości. Wbrew stanowisku Syndyka, stan niewypłacalności nie oznacza braku jakichkolwiek środków albo majątku, a ogłoszenie upadłości – w świetle art. 13 ust. 1 i art. 361 ust. 1 Prawa upadłościowego, oznacza, że majątek niewypłacalnego dłużnika wystarcza na więcej aniżeli tylko zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Wskazana w formularzu strata według bilansu na dzień 29 października 2017 r. nie stanowiła dla Sądu Rejonowego [...] w [....] X Wydział Gospodarczy przeszkody w ogłoszeniu w dniu 30 października 2017 r. upadłości Spółki, a zatem jej majątek musiał posiadać wymierną wartość, która pozwala na poniesienie także innych wydatków aniżeli koszty postępowania upadłościowego. Postępowanie to ciągle jest zresztą prowadzone (już przeszło 4 miesiące), a więc nie zachodzi – jak na razie, negatywna przesłanka ekonomiczna wyłączająca jego dopuszczalność. Masa upadłości musi zatem być zasilana bieżącymi sumami. Podkreślić należy, że koszty postępowania sądowego należy traktować na równi z innymi wydatkami ponoszonymi w toku postępowania upadłościowego. Z tej m.in. przyczyny upadły nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych; regulacji takich nie przewiduje nie tylko Ppsa, ale także ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344). Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli chodzi natomiast o deklarowaną liczbę spraw prowadzonych przez organy administracji skarbowej z udziałem upadłej Spółki, to nie przekłada się ona wymiernie na aktualne obciążenia fiskalne masy upadłości zwłaszcza, że jak zaznaczył Syndyk, są to decyzje wydane w pierwszej instancji. Jeżeli zajdzie konieczność wniesienia w tamtych sprawach skarg do sądu administracyjnego, Syndyk rozważy wówczas potrzebę wystąpienia z należycie uzasadnionym wnioskiem o prawo pomocy, w tym chociażby zakresie, jaki wynikał z wezwania z dnia 14 lutego 2018 r., w którym oczekiwałem przedłożenia m.in. spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości, planu likwidacyjnego oraz sprawozdania rachunkowego złożonego sędziemu komisarzowi, które to dokumenty określają przepisy Prawa upadłościowego. Mając na względzie powyższe postanowiłem jak w sentencji.