I SA/Rz 653/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 8 lutego 2007r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2006r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] dotyczących zobowiązań z tytułu podatku rolnego za okres od 1 stycznia 1994r. do 31 grudnia 2000r. Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, iż w dniu 17 stycznia 2006r. podatnik Z. J. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Gminy [...], dotyczących zobowiązań z tytułu podatku rolnego za okres od 1 stycznia 1994r. do 31 grudnia 2000r.oraz tytułów wykonawczych wydanych w oparciu o te decyzje. Uzasadniając wniosek podatnik podał, iż nigdy nie otrzymał żadnych pism ani orzeczeń dotyczących ustalenia wysokości podatku oraz terminów jego płatności, a zatem nie miał możliwości merytorycznie odnieść się do kwestii wysokości tego podatku. Podatnik podał, iż o wysokości podatku i obowiązku jego zapłaty dowiedział się dopiero z doręczonych mu tytułów wykonawczych. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek podatnika nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniosek podatnika zawierał jedynie zarzuty skierowane przeciwko tytułom wykonawczym wydanym na postawie tychże decyzji. We wniosku nie ma żadnych zarzutów co do przesłanek z art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej Ord. pod. warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto organ zauważył, iż zgodnie z art. 249 §1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji gdy wniosek taki został złożony po upływie 5 lat od dnia skutecznego doręczenia decyzji. Skuteczność doręczenia decyzji, o stwierdzenie nieważności których wniesiono, organ wywiódł z treści pokwitowania nakazów płatniczych. Z pokwitowania wynika, iż podatnik odmówił przyjęcia nakazu płatniczego w dniu 2 marca 2000r. a zatem decyzja Wójta Gminy [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego za rok 2000r. została podatnikowi skutecznie doręczona. Skuteczności doręczeń poprzednich decyzji nie sposób dowieść, z uwagi na upływ 5- letniego terminu archiwizowania dokumentów. Konstrukcja oraz treść wniosku podatnika wskazuje, że jego głównym zamiarem było nie tyle stwierdzenie nieważności decyzji, ile zgłoszenie zarzutów w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i o takiej możliwości podatnika pouczono. Z powyższą argumentacją decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło podatnikowi wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył podatnik Z. J. Po rozpoznaniu odwołania podatnika, decyzją z [...] lipca 2006r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną w I instancji uzasadniając, iż nie doszło przy jej wydaniu do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego. SKO rozpatrując ponownie sprawę w oparciu o art. 229 Ord. pod. zwróciło się do Wójta Gminy [...] o przedłożenie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów potwierdzających doręczenie decyzji, a w wypadku braku dokumentów o wyjaśnienie formy i sposobu jaki obowiązywał wówczas przy doręczeniu tego rodzaju decyzji. W wypadku ustalenia osób doręczających takie decyzje o przesłuchanie ich w charakterze świadka na powyższą okoliczność. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że nie posiada dokumentów archiwalnych za lata 1994-2000, w tym nakazów płatniczych i potwierdzenia ich odbioru. Nakazy były doręczane przez sołtysa J. G., który jednak zmarł w 2004r. Organ powołał się na przepisy art. 21 §1 pkt. 2 oraz 212 Ordynacji podatkowej stwierdzając, iż w z uwagi na brak dowodów doręczenia decyzji wymiarowych za lata 1994- 1999r. oraz braku możliwości zweryfikowania sposobu doręczenia decyzji za 2000r. zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tychże decyzji, z powodu wniesienia stosownego żądania po upływie 5 lat od dnia doręczenia tychże decyzji z uwagi na treść art. 249 § 1 pkt. 1 Ord. pod. Na powyższą decyzję podatnik wniósł w dniu 5 września 2006r skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia. Podatnik powtórzył podnoszony wcześniej zarzut, iż nie otrzymał decyzji Wójta Gminy ustalających wysokość podatku rolnego za lata 1994- 2000 oraz zarzucił, iż w tej sytuacji niezasadna jest odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności przedmiotowych decyzji z uwagi na fakt zgłoszenia stosownego żądania po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Doręczono mu jedynie tytuły wykonawcze. Zarzucił naruszenie art. 212 Ord. pod., gdyż tylko doręczona decyzja wywołuje skutki prawne. Tymczasem postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie decyzji, które nie zostały mu doręczone. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego do Sądu aktu nie jest związany skargą tzn. rodzajem i treścią podniesionych zarzutów, a także jej wnioskami (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej w skrócie jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż Wójt Gminy [...] nie posiada żadnych dowodów w postaci dokumentów lub zeznań świadków, wskazujących na doręczenie skarżącemu decyzji odnośnie podatku rolnego za lata 1994-2000 , a zgodnie z art. 21 § 2 pkt 2 oraz art. 212 Ord. pod. decyzja wywołuje skutki prawne z chwilą jej doręczenia, to jednak odmówił wszczęcia postępowania odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji za powyższe lata dotyczące podatku rolnego na podstawie art. 249 § 1 pkt 1 Ord. Pod. Powyższy przepis stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie w tym przedmiocie wniesione zostanie po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. W przedmiotowej sprawie powyższa przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 249 § 1 pkt 1 niewątpliwie nie została wykazana, skoro nie ma dowodów że decyzje dotyczące podatku rolnego za lata 1994-2000, zostały skarżącemu w ogóle doręczone. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że nie posiada nakazów płatniczych ani ich dowodów doręczenia za lata 1994-2000, ponieważ okres ich archiwizowania wynosi 5 lat , jednakże nie powołał się na konkretne przepisy obowiązujące w tym względzie. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu do wyroku NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 29 kwietnia 2003r. sygn. akt SA/Rz 1186/01, powyższy Sąd stwierdził, iż przedmiotem jego kontroli była decyzja odmawiająca umorzenia zaległości w podatku rolnym za okres od 31 lipca 1998r. do 31 grudnia 1999r. oraz odmawiająca rozłożenia na raty zaległości tym podatku za okres od 1995r. do 2000 r. Sąd podniósł, iż w świetle przedłożonych dokumentów brak jest podstaw do pewnego stwierdzenia, iż co najmniej w dacie rozstrzygnięcia przez organ I instancji tj. 14 grudnia 2000r. w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej za wskazany przez niego poprzednio okres, zaległość taka istniała, skoro podatnik twierdził że nie otrzymał za ten okres stosownych decyzji a w oparciu o zawartość akt administracyjnych nie można obiektywnie ustosunkować się do jego zarzutu. Tak więc w chwili orzekania przez Sąd jeszcze w 2003r., organy już wówczas nie przedstawiły dokumentów w postaci nakazów płatniczych i dowodów ich doręczenia pomimo, iż za lata 1998-1999 nie upłynął jeszcze obowiązujący ich zdaniem 5- letni okres archiwizowania tych dokumentów. Z uwagi na powyższe, organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego w postaci art. 122 Ord. pod. poprzez nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, co miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.