I SA/Rz 655/22

WyrokWSA w Rzeszowie2023-01-26

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 z powodu niespełnienia warunku stworzenia sztucznych warunków, w tym błędnego zadeklarowania upraw i znaczących zmian we wniosku, jest zasadna, jeśli rolnik nie przedstawił tytułu prawnego do gruntów, ale nie zaistniał konflikt konkurencyjnych wniosków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż grunty nie pozostają w dyspozycji skarżącej. Samo nieprzedstawienie tytułu prawnego do dysponowania gruntami jest niewystarczające do odmowy przyznania płatności, jeśli nie zaistniał konflikt konkurencyjnych wniosków. Brak jest dowodów na celowe stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych korzyści, co jest sprzeczne z celami Wspólnej Polityki Rolnej.
Stan faktyczny
Skarżąca K.S. wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok. Organy odmówiły przyznania płatności, stwierdzając niespełnienie warunku braku stworzenia sztucznych warunków, co miało wynikać z błędnego zadeklarowania upraw, znaczących zmian we wniosku oraz braku tytułu prawnego do gruntów. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację pojęcia sztucznych warunków i niewykazanie przez organy wszystkich przesłanek do odmowy przyznania płatności.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 5 września 2022 r., nr 9009-2022-001184 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącej K.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania K. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok. Powodem odmowy przyznania K. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 było niespełnienie warunku określonego w przepisie art. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W sprawie stwierdzono, że strona w celu uzyskania wnioskowanych płatności stworzyła sztuczne warunki o których mowa w art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, 2(WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i(WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L nr 347 z 2013 r., str. 549 ze zm. - określane dalej jako rozporządzenie nr 1306/2013). Stworzenie tych sztucznych warunków polegało na tym, że na jedenastu działkach została zadeklarowana przez skarżącą zupełnie inna uprawa niż stwierdzona podczas kontroli na miejscu. Ponadto skarżąca pierwszy wniosek o przyznanie płatności złożyła na łączną powierzchnię 28,00 ha. Następnie zmianami złożonymi w dniu 6 i 7 lipca 2021 r. wycofała aż 1,46 ha. W dalszej kolejności w odpowiedzi na wezwanie dotyczące kontroli krzyżowej usunęła z wniosku kolejne 1,69 ha. Zdaniem organu II instancji beneficjent prowadzący tak duże gospodarstwo, ponoszący nakłady finansowe zna swoje gospodarstwo i nie dokonuje zmian zadeklarowanej powierzchni o tak duży areał. Ponadto, próba wpłynięcia na kontrolerów realizujących kontrolę na miejscu aby odstąpili od kontroli świadczy o nieuczciwym charakterze działalności. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości świadczące o braku użytkowania rolniczego, a mianowicie przypisano kod nieprawidłowości DR14 (oznaczający, że na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów) dla następujących działek: AA, AC, AC1, AD, AD1, AK, AK1, K, K1, K2, K3, L, L1, L2, L3, M, M1, N, N1, N2, N3, N4, O, O1, O2, P, P1, R, R1, S, S1, T, T1, U, U1, U2, Y, Y1, kod DR 18 (oznaczający, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej - działka nieużytkowana rolniczo co najmniej od dwóch lat) dla działek: AB, AB1, AN, AN1, AO, AO1, AQ, AQ1, G, G1, X, X1, kod DR13+ oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej dla działek: A2, Al, AI1, AI2, AP, AP5, AU1, AV1, AW, AW3, AX, AX1, BC, BC1, BE, BE1, BG, BG1, D, H, H2, T, T1, W1 oraz kod DR 6 oznaczający, że nie stwierdzono deklarowanej uprawy. W ocenie organu strona nie wiedziała jakie faktycznie uprawy znajdują się na zadeklarowanych działkach (AE1, AE2, AE3, AT1, B1, BB2, C1, E1, E2, H1, H2), nawet w zastrzeżeniach do raportu z kontroli do działki AA/AA1 wnioskodawczyni pomyliła uprawy twierdząc, że działka była wykoszona w maju, zaś w trakcie kontroli stwierdzono kukurydzę. Ponadto podczas pomiaru działki rolnej C/C1 inspektorzy realizujący kontrolę spotkali na działce właściciela, który złożył pisemne oświadczenie, że działki tej nikomu nie wydzierżawiał. Organ I instancji próbował wyjaśnić niniejszą okoliczność i wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień w oparciu o wykładnię TSUE (2021/C 53/04, Dz.U. UE C z dnia 15 lutego 2021 r.) art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w kontekście prawnego dysponowania gruntami rolnymi. Zgodne z ww. wyrokiem w przypadku, gdy wniosek o przyznanie pomocy został złożony zarówno przez właściciela gruntów rolnych, jak i przez osobę trzecią, która faktycznie wykorzystuje te obszary bez jakiegokolwiek podstawy prawnej, lub organ uzyska informację, że zadeklarowana działka rolna jest użytkowana bezumownie, w rozumieniu tego przepisu kwalifikujące się hektary odpowiadające rzeczonym obszarom są, "w dyspozycji" jedynie właściciela tych obszarów. W sytuacji zaistnienia powyższych okoliczności organ zobowiązany był do dokonania weryfikacji dwóch elementów, a mianowicie organ prowadzący postępowanie powinien ustalić faktycznego użytkownika działki rolnej oraz zbadać czy ten użytkownik posiada tytuł prawny do działki (np. umowa dzierżawy), co uczynił wezwaniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. Skarżąca w odpowiedzi przysłała jedynie umowy użyczenia dla 10 działek ewidencyjnych oraz wyjaśniła, że działki posiadała i użytkowała rolniczo w 2021 r. Z uwagi na awarię ciągnika oraz problem z doborem oraz dopasowaniem części zamiennych miała problem z przeprowadzeniem zabiegów agrotechnicznych na części działek. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów na potwierdzenie faktu zawarcia ustnych umów użyczenia, oraz dowodów posiadania działek w sensie ich rolniczego użytkowania, udzielane przez nią wyjaśnienia przesyłane pocztą były zdawkowe, wymijające i wybiórcze. Organ II instancji nie dał wiary, że działki te były użytkowane rolniczo przez K. S. Zgromadzone dowody (t. j. raport z kontroli, umowy użyczenia, liczne wezwania do strony, wyjaśnienia strony, brak poniesienia jakichkolwiek kosztów działalności rolniczej), świadczą jedynie o tym, że zadeklarowane przez skarżącą działki były użytkowane przez inne osoby, natomiast do wniosku zostały wpisane jedynie w celu otrzymania płatności. W skardze na decyzję DPORARiMR w Rzeszowie skarżąca zarzuciła, że nie ulega wątpliwości, że wyniki kontroli wykazały co do zasady prowadzenie na kwalifikowanej powierzchni działalności rolniczej w postaci różnych upraw. Płatność bezpośrednia jest wyrównana, niezależnie od rodzaju uprawy. Nawet więc, błędne oznaczenie rodzaju uprawy nie ma znaczenia dla wysokości dopłaty. Dlatego, powoływanie się na tego typu nieścisłości we wniosku przez organ administracji nie jest właściwe i nie może przesądzać, że działalność rolnicza w rzeczywistości nie była wykonywana. Zgodnie z wyjaśnieniami jakie złożyła w postępowaniu ciągnik zepsuł się po złożeniu wniosku o płatność. W dacie jego złożenia nie miała podstaw do przypuszczeń, że ulegnie on awarii i będzie problem z naprawą. Pojęcie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia, wynikające z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 jest przedmiotem szeregu orzeczeń sądowych. Organ dokonał błędnej interpretacji tego pojęcia. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania wsparcia, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 należy rozumieć celowe stworzenie takiego stanu faktycznego, który formalnie spełnia przesłanki określone w przepisach prawa statuujących warunki przyznania wsparcia, ale w rzeczywistości działanie to nie zmierza do realizacji celów dla których wsparcie to zostało ustanowione, a jego jedyną intencją jest uzyskanie nienależnych korzyści. Przy czym pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek - stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści, wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. (wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 września 2021 r. - III SA/Łd 398/21). Organ odmawiający rolnikowi przyznania wsparcia zobowiązany jest wykazać okoliczności, które potwierdzałyby: po pierwsze, uzyskanie szeroko rozumianych korzyści rolnych przez rolnika, po drugie, stworzenie przez niego (wespół z innymi podmiotami) sztucznych warunków do ich uzyskania i po trzecie, że uzyskanie tych korzyści jest sprzeczne z WPR. Te zaś okoliczności nie zostały w sprawie wykazane przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżone orzeczenie naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego i miało to wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał to organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu przyczynami odmowy przyznania płatności dla K. S. były z jednej strony braki dowodowe we wskazaniu podstawy prawnej do korzystania z gruntów zgłoszonych do płatności, zaś z drugiej strony brak dostatecznego rozeznania i wiedzy na temat upraw występujących na działkach zgłoszonych do płatności oraz dokonywanie znacznych zmian zadeklarowanej do płatności powierzchni działek. Argumentacja przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie obejmuje jednak wszystkich aspektów przepisów i judykatów, na które powołał się organ, przez co wykładnia prawa staje się jednostronna i nie może stanowić podstawy zgodnej z prawem decyzji. Odnosząc się do stwierdzeń organu zawartych w uzasadnieniu decyzji w części dotyczącej kwestii formy wejścia przez skarżącą w posiadanie gruntów należy wskazać, że organ bezpodstawnie oparł swoje rozważania i stawiane w tym zakresie rolnikowi wymagania na wyroku TSUE z dnia 17 grudnia 2020 r. C - 216/19 w sprawie WQ przeciwko Land Berlin. Podstawa faktyczna rozstrzyganej przez Trybunał sprawy była bowiem odmienna niż występująca w sprawie aktualnie rozstrzyganej przez sąd. W tamtej bowiem sprawie zaistniał konflikt krzyżowy uprawnień do otrzymania dopłat, gdy jeden z rolników korzystał z działki bezumownie zaś o dopłaty wniósł także właściciel działki. W takim właśnie układzie procesowym Trybunał orzekł, że uprawnienie do otrzymania dopłat przysługuje jedynie właścicielowi tych obszarów i tylko w jego dyspozycji znajdują się podlegające dopłatom grunty. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zaistniała. Organ Agencji nie wykazał, by co do którejkolwiek działki wystąpił tego typu konflikt i by jej właściciel wniósł o przyznanie mu dopłat. Organ nie posiadając dokumentów na podstawie których skarżąca miałby tytuł prawny do gruntów stwierdził, że włada ona nimi bezumownie. Samo to stwierdzenie nie jest jednak wystarczające do odmowy przyznania dopłat bowiem uprawnionym jest podmiot faktycznie nimi władający, jeżeli spełnia dalsze wymogi. Podmiot mający grunt w posiadaniu. W tym zakresie należy powołać się na stwierdzenia Trybunału zawarte w powołanym powyżej wyroku. Trybunał ten wskazał, że "stwierdzając, że wyrażenie "w jego dyspozycji" nie zostało zdefiniowane w tym przepisie, należy jednak zauważyć, że ani art. 24 rozporządzenia nr 1307/2013, ani żaden inny przepis prawa Unii nie wymaga, aby wnioskodawca przedstawił tytuł własności lub jakikolwiek dowód prawa użytkowania na poparcie wniosku o przyznanie uprawnień do płatności w celu wykazania, że zadeklarowane kwalifikujące hektary pozostają w dyspozycji wnioskodawcy." (t. 34 ). Z tej myśli Trybunału wynika zatem, że kwestia uprawnień do władania gruntem nie ma pierwszorzędnego, a może nawet, poza szczególnymi wyjątkami żadnego znaczenia przy występowaniu o przyznanie płatności rolnych. Państwa członkowskie mają zatem prawo domniemywać, że kwalifikujące się hektary związane ze złożonym wnioskiem o przyznanie uprawnień do płatności są "w [...] dyspozycji" rolnika, który składa ten wniosek, w rozumieniu tego przepisu. (t. 36 ). Państwa członkowskie mają jednak obowiązek systematycznego przeprowadzania kontroli wniosków o przyznanie płatności w celu zapobiegania i korygowania w razie potrzeby zaistniałych nieprawidłowości i odzyskiwania płatności nienależnie wypłaconych. W przypadku wykrycia dwóch lub więcej konkurencyjnych wniosków o płatności domniemanie prawdziwości wniosku zostaje podważone i organy zobowiązane są do prowadzenia szczegółowego postępowania (t. 39 i 40 ). W takiej dopiero więc sytuacji konieczne będzie odwołanie się do prawa rolnika do danego gruntu w aspekcie przyznania mu płatności, z uwagi na to, że jak wynika z wyroku, prawo właściciela do płatności wyprzedzać będzie prawo użytkującego bezumownie. Jak już wyżej wskazano, w sprawie niniejszej taka sytuacji nie zaistniała. Organy nie wykazały aby co do przedmiotowych działek złożone zostały konkurencyjne wnioski np: przez ich właścicieli. Jedynie w przypadku jednej działki stwierdziły, że jej rzekomy właściciel podczas kontroli na miejscu oświadczył, że nikomu nie wydzierżawiał swojej działki, co także nie jest równoznaczne z uznaniem, że do tej działki występował on z wnioskiem o dopłaty. W takiej sytuacji jedyną przesłanką, której wykazanie jest konieczne do przyznania uprawnień do płatności do gruntu jest władanie nim. Jak bowiem wynika z treści przepisu art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 liczba uprawnień jest równa liczbie kwalifikujących się hektarów, które ten rolnik deklaruje w swoim wniosku i które są w jego dyspozycji w dniu określonym przez dane Państwo. Wystarczające jest zatem pozostawanie kwalifikujących się hektarów w dyspozycji rolnika. Kończąc kwestię posiadania przez rolnika tytułu prawnego do gruntu zgłoszonego do płatności rolnych sąd pragnie jeszcze wskazać na tezę wyroku TSUE z dnia 14 października 2010 r. w sprawie C-61/09 Landkreis Bad Durkheim v. Aufsichts-und Dienstleistungsdirektion, w zakresie w jakim odnosi się on do konieczności posiadania takiego tytułu prawnego. Wyrok ten został wydany, co prawda, pod rządem przepisów regulujących płatności rolne we wcześniejszej perspektywie budżetowej, jednak teza ta pozostaje aktualna również obecnie. Stwierdził zatem Trybunał, że do przyporządkowania gruntu rolnego do gospodarstwa rolnika nie jest konieczne, aby dany rolnik dysponował nim na podstawie umowy dzierżawy lub innego typu odpłatnej umowy oddania w używanie o takim samym charakterze. Grunt taki może być oddany za samo opłacanie od niego należnych składek czy nawet samo jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. W takich sytuacjach rolnik również jest uprawniony do uzyskania płatności. Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzenia Trybunału zawarte w powołanych wyrokach należy stwierdzić, że rolnik nie jest zobowiązany posiadać i przedkładać organowi umów co do wnioskowanych gruntów dopóki nie zaistnieje ku temu potrzeba wynikająca z konieczności rozstrzygnięcia konkurencyjnych wniosków o uzyskania płatności. Wynika to z tego, że jedyną przesłanką do uzyskania płatności jest posiadanie gruntu w dyspozycji w określonym przez państwo członkowskie dniu. Również fakt bezumownego korzystania z gruntu nie będzie stanowił podstawy do odmowy przyznania płatności, jeżeli rolnik posiada grunt w dyspozycji i nie został złożony konkurencyjny wniosek osoby posiadającej tytuł prawny. W rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały w sposób wystarczający, że grunty nie pozostają w dyspozycji skarżącej. Nie wskazały żadnych innych osób, które zgłosiły by wnioski o płatności co do przedmiotowych działek, ani też nie przedstawiły dowodów co do braku posiadania tych działek przez skarżącą w dyspozycji. Sam fakt, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów dających jej tytuł prawny do dysponowania tymi gruntami jest, w świetle powyżej przedstawionych orzeczeń, niewystarczający. Nie są dla Sądu zrozumiałe rozważania organu mające stanowić podstawę dla odmowy przyznania płatności skarżącej, że działalność jej miała charakter incydentalny, bez dostatecznego rozeznania, chaotyczny, wbrew logice prowadzenia działalności rolniczej, nastawiony na uzyskanie korzyści z uzyskania płatności, a nie spełnienie celów wspólnej polityki rolnej. Organ nie wskazał jakie cele wspólnej polityki rolnej miałby spełniać rolnik, podstawy prawnej do takiego żądania i szczegółowych zachowań jakie powinny być przez niego podjęte, aby te cele były osiągane. Ten brak wydaje się być istotny jeżeli zważyć na definicję wspólnej polityki rolnej UE i wskazanie podmiotów i obszarów działań tej polityki w art. 38-43 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W świetle tych przepisów wydaje się, że to organy Unii i państw członkowskich podejmują działania w celu określenia zadań wspólnej polityki rolnej i sposobów ich realizacji, zaś rolnik ma tylko spełniać wymagania przewidziane przez wydane w tym zakresie przepisy. Odniesienie się do przepisów TFUE jednak ewentualnie mogłoby wskazać w jaki sposób skarżący miałby realizować cele wspólnej polityki rolnej. Przepisy dotyczące płatności rolnych w zakresie systemów wsparcia bezpośredniego wskazują, że płatności te mają charakter płatności jedno rocznych i przesłanki ich przyznania muszą być rozważane adekwatnie do okresu czasu za jaki zostaną przyznane. W tym konkretnym przypadku musza być one rozpatrzone dla roku 2021 i okoliczności wskazujące, że w innym roku występowały inne podstawy do przyznania bądź nieprzyznania płatności nie mają w tym postępowaniu znaczenia. Za każdy rok przesłanki badane są oddzielnie. Teza taka była dotychczas jednolicie prezentowana w orzecznictwie Organów Agencji. Rolnik przez przepisy dotyczące płatności rolnych jest zobowiązany do zachowania działki w dobrej kulturze rolnej i wykonania przewidzianych przez prawo zabiegów agrotechnicznych. Do decyzji rolnika należy w jaki sposób zostaną te zabiegi wykonane. Czy dokona ich swoim sprzętem czy tez zostaną dokonane przez inny podmiot. Jeżeli zostaną wykonane i działki spełniają przewidziane przez przepisy warunki utrzymania (rodzaj zasiewów, stan zasiewów, wykonane koszeni, wyplenienie chwastów itp. ), to wówczas nie będzie uprawnione twierdzenie, że nie jest na nich prowadzona działalność rolnicza. Trzeba przy tym wskazać, że w zależności od rodzaju użytku zadeklarowanego do płatności zabiegi te mogą mieć różną formę intensywności. Mogą wymagać wielokrotnych czynności agrotechnicznych, a możliwa będzie też taka sytuacja, gdy wystarczającym będzie tylko skoszenie danej działki, nawet na pewnej jej części. Podkreślenia przy tym tutaj wymaga, że brak dokonywania stosownych zabiegów przez rolnika nie może być traktowany jako stworzenie przez niego sztucznych warunków. Wskazać należy, że organy nie wskazały przepisu prawa z którego wynikałoby, że w przypadku incydentalnej lub chaotycznej działalności rolniczej bądź jej braku sankcją jest odmowa przyznania dopłat bowiem jest to działanie w ramach sztucznych warunków. Oczywiście taki stan rzeczy może powodować określone konsekwencje w postaci pomniejszenia, odmowy przyznania czy też sankcji za nieprawidłowości, które są uregulowane w przepisach dotyczących dopłat, lecz nie z tego powodu, że jest to stworzenie sztucznych warunków. Dlatego też, w ocenie Sądu argumentacja wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie mogła stać się podstawą odmowy przyznania skarżącej płatności. Należy tutaj podkreślić, że pojęcie sztucznego tworzenia warunków nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym i ze względu na to, że stanowi klauzulę generalną nie jest to nawet możliwe. O tym czy wystąpiły warunki do zastosowania tej klauzul, należy wnioskować w oparciu o całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. W orzecznictwie TSUE podkreśla się, że przypisanie rolnikowi sztucznego tworzenia warunków płatności wymaga z jednej strony ustalenia na podstawie ogółu obiektywnych okoliczności, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek) - (zob. wyroki TSUE z dnia 12 września 2013 r., nr C-434/12 i z 7 kwietnia 2022 r., nr C-176/20). Przenosząc wnioski płynące z w/w orzecznictwa organy Agencji w tego rodzaju sprawie jak niniejsza powinny wykazać, na czym polegało konkretne działalnie nakierowane na osiągnięcie stanu niezgodnego z celami WPR pomimo formalnej zgodności z przepisami prawa oraz, że ten cel działania objęty był zamierzeniem rolnika. Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył. Takie zaś okoliczności nie wynikają z ustalonego w sprawie przez organy stanu faktycznego. Podstawą orzeczenia są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., a w zakresie kosztów art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło