I SA/Rz 659/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2009r. [...] w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca R. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 28 czerwca 2009r. podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz dwójką dzieci. Podstawą jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.000zł (brutto) miesięcznie. Jej mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 5.000zł (brutto) miesięcznie. Skarżąca wraz z mężem jest właścicielką domu o powierzchni 120m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,82ha. Małżonkowie spłacają kredyt hipoteczny którego rata miesięczna wynosi około 750zł miesięcznie. Ich wynagrodzenia za pracę są w części zajęte w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Rz 659/09, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniosła sprzeciw. w którym wskazała, iż z uwagi na prowadzone w stosunku do niej i jej męża postępowania egzekucyjne jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Natomiast celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zatem przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione całkowicie środków do życia). Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w ocenie Sądu brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie nie uzasadniają twierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania, a ich poniesienie może spowodować powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Przez uszczerbek w utrzymaniu koniecznym należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego, że nie są oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przy tym do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą (postanowienie NSA z 16 stycznia 2005r. sygn. akt I FZ 647/05, niepubl). Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącej wzięto pod uwagę fakt, że małżonkowie prowadzą przed sądem również sprawę o sygn. I SA/Rz 658/09. W sprawie tej wpis wynosi 539zł. Przy uwzględnieniu wpisu należnego w przedmiotowej sprawie, który wynosi 100zł łącznie tytułem wpisu od skargi małżonkowie mają do uiszczenia w tych sprawach 639zł. Oceniając aktualną sytuację materialną skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym we wniosku i w sprzeciwie, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wprawdzie wynagrodzenia R. K. i M. K. są zajęte w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych niemniej jednak wywiązują się oni z ciążących na nich zobowiązań, spłacają raty kredytu hipotecznego oraz kredytu konsumpcyjnego. Na bieżąco regulują także inne zobowiązania. Trzeba tutaj także zaznaczyć, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne toczy się od kwietnia 2009r., co pozwala uznać, iż skarżąca miała w tym czasie możliwość zgromadzenia stosownych środków na pokrycie kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.