I SA/Rz 66/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. spółka z o.o. z siedzibą w K. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. I SA/Rz 66/18 Uzasadnienie Przedmiotem skargi Syndyka Masy Upadłości A. spółka z o.o. z siedzibą w K. w upadłości jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (dalej NUC) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], którą: 1) stwierdzono powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym na dzień 30.09.2011 r. w związku z powstaniem długu celnego w przywozie w stosunku do towaru: papierosy z filtrem N. L. F. F. w ilości 14000000 szt. bez polskich znaków akcyzy o łącznej masie brutto 19880 kg brutto, usuniętego spod dozoru celnego w procedurze tranzytu wg MRN [...] z dnia 28.09.2011 r. 2) określono kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu ww. towaru w wysokości 8 195600 zł (słownie złotych: osiem milionów sto dziewięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset). W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi na poparcie złożonego wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki dla skarżącej. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie decyzje dotyczą określenia kwoty akcyzy, przy czym jest to jedna z trzech decyzji dotyczących tego samego stanu faktycznego (tj. obok decyzji w zakresie akcyzy, zostały wydane decyzje dotyczące cła oraz podatku VAT), w których DIAS utrzymał w mocy uprzednio wydane przez NUC decyzje określające kwotę podatków: akcyzowego oraz od towarów i usług, a także kwotę cła do zapłaty. Kwota główna zobowiązania podatkowego i cła w każdej z tych spraw do zapłaty jest powiększona o odsetki od zaległości podatkowych oraz od kwoty nieuiszczonego cła. Łączna kwota do zapłaty przez A. sp. z o.o. (dalej Spółka) tylko z tytułu podatku akcyzowego oraz odsetek od akcyzy (nie licząc VAT oraz odsetek od VAT oraz cła i odsetek od cła) wynosi ponad 13 291 041,00 zł. Obok należności z tytułu akcyzy – NUC wydał decyzję dotyczącą kwoty podatku od towarów i usług, w której określił kwotę do zapłaty: 2 103 201,00 zł, gdzie kwota odsetek od zaległości podatkowych wynosi około 1 304 561,00 zł - co daje łączną kwotę należności VAT w kwocie ponad: 3.407.762,00 zł. Biorąc pod uwagę należności podatkowe i celne (kwota cła i odsetek to ponad 560 tys. zł) - łączna kwota do zapłaty przez Spółkę to ponad 17 mln zł. Podniosła, że nie jest w stanie wykonać takich zobowiązań, nie posiada bowiem wystarczających środków na pokrycie tych należności oraz nie może uzyskać również finansowania zewnętrznego, pozwalającego na sfinansowanie tak wysokich zobowiązań. Bilans sporządzony na dzień 18.12.2017 r. (stanowiący załącznik do niniejszej skargi i wniosku) wskazuje, że zobowiązania krótkoterminowe Spółki przekraczają znacząco jej łączne aktywa (trwałe i obrotowe). Tymczasem - Spółka jest jedynym podmiotem z adresatów zaskarżonej decyzji, który realnie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności finansowej wynikającej z tej decyzji, a jednocześnie - nie ma ona jakiejkolwiek możliwości egzekwowania w drodze regresu zapłaconych przez nią należności od osób fizycznych lub firm, członków zorganizowanej grupy przestępczej, obywateli Ukrainy. W rezultacie - Spółka z związku z decyzjami organów podatkowych oraz przy braku wstrzymania wykonania decyzji - będzie zmuszona do ogłoszenia upadłości oraz realnie do utraty możliwości działania. Ogłoszenie upadłości w przypadku Spółki - oznacza ryzyko utraty możliwości korzystania z posiadanych pozwoleń celnych (które wymagają, aby podmiot je posiadający nie był postawiony w stan upadłości) - a co za tym idzie utratę źródła przychodów. Spółka jest podmiotem posiadającym od 2010 r. status Upoważnionego Przedsiębiorcy AEO. Prowadzi ona działalność świadcząc m.in. usługi obsługi celnej dla setek przedsiębiorców. Obsługa tych przedsiębiorców jest niezbędna dla utrzymania przez nich nieprzerwanego procesu ich działalności, w tym działalności produkcyjnej, logistycznej, handlowej, itp. Zakłócenie tego procesu poprzez niemożność zrealizowania podjętych przez Spółkę zobowiązań względem tych kontrahentów - uderzy nie tylko w sytuację Spółki (w sposób nieodwracalny), ale również w szeroką grupę przedsiębiorców z różnych branż. W wyniku podjętych przez NUC oraz DIAS decyzji w zakresie akcyzy, VAT i cła, skutkujących zobowiązaniem Spółki do zapłaty wysokich kwot tych należności łącznie z odsetkami - istnieje poważna obawa i realne ryzyko utraty możliwości realizacji przez Spółkę usług na rzecz obsługiwanych podmiotów wskutek utraty płynności finansowej, a w konsekwencji prawdopodobieństwo upadłości i likwidacji całego przedsiębiorstwa. Są to skutki nieodwracalne. Biorąc pod uwagę możliwość rozpoczęcia egzekucji decyzji przez upoważnione do tego organy Krajowej Administracji Skarbowej - pobór kwot należności podatkowych i celnych oraz pobór odsetek za zwłokę - spowoduje po stronie A. m.in. konieczność rozważenia przez Zarząd Spółki decyzji o przekazaniu obsługiwanym przez Spółkę przedsiębiorstwom (tj. klientom Spółki) informacji o możliwym zagrożeniu w jej płynności finansowej, ryzyka zawieszenia lub utraty statusu AEO oraz pozwoleń na stosowanie uproszczeń celnych oraz w konsekwencji - niemożności realizacji w przewidywalnym okresie usług na rzecz dotychczasowych klientów. To z kolei, stanowi poważne ryzyko natychmiastowego lub rychłego wycofania dotychczas udzielonych upoważnień Spółce przez współpracujących z nią przedsiębiorców (z uwagi na obawę zachwiania pewności obsługi celnej) oraz istotne ryzyko wypowiedzenia Spółce umów o współpracę i niemożność pozyskania nowych zleceń. Prowadzi to wprost do sytuacji bezpośredniego zagrożenia działalności A. w ogóle, a tym samym do utraty miejsc pracy przez zatrudnionych przez Spółkę pracowników. W załączeniu Spółka przedstawiła informacje dowodowe i dane wskazujące w jej ocenie na niemożność wykonania zaskarżonej decyzji, w tym m.in. rachunki zysków i strat oraz bilanse. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.), sąd na wniosek skarżącego może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności (w całości lub w części), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Należy zwrócić uwagę, że twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinny zostać uprawdopodobnione przykładowo dokumentami źródłowymi. Uprawnienie do domagania się wstrzymania wykonania decyzji wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338-339/07, niepubl.). Natomiast sam wywód strony nie jest wystarczający do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r. sygn. FZ 65/04). W ocenie Sądu Spółka nie wykazała, że zachodzą okoliczności z art. 61 § 3 P.p.s.a. - uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że wymierzona kwota podatku akcyzowego jest znaczna i taką nie dysponuje, zaś jej egzekucja oznaczałaby w praktyce realne zagrożenie dla jej płynności finansowej. Podała, że bilans sporządzony na dzień 18 grudnia 2017 r. wskazuje, że zobowiązania krótkoterminowe Spółki przekraczają znacząco jej łączne aktywa (trwałe i obrotowe). Wobec tego stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę, jak też trudne do odwrócenia skutki. Podkreślania wymaga, że ograniczenie się w tym zakresie we wniosku do stwierdzenia, że: 1) łączna suma wszystkich obciążeń określonych decyzjami w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług wraz z odsetkami przekracza 17 milionów złotych, 2) wykonanie decyzji spowoduje realne ryzyko utraty możliwości realizacji przez Spółkę usług na rzecz obsługiwanych podmiotów wskutek utraty płynności finansowej – w ocenie Sądu musi być uznane za gołosłowne. Strona nie zobrazowała bowiem swojej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją (nawet w kontekście istnienia obowiązku zapłaty kwot podatku określonych w innych decyzjach wydanych w stosunku do Spółki) - może prowadzić do szkody, która dla Spółki byłaby znaczna, bądź do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Sama wysokość wymierzonych Spółce zobowiązań podatkowych nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Kwoty te muszą być bowiem odniesione do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej podmiotu wnioskującego o wstrzymanie, jego płynności finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. I GZ 117/17). Natomiast znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, przedłożone do wniosku - nie pozwalały na dokonanie koniecznej oceny. Zdaniem Sądu dokumenty przedłożone do wniosku (tj. rachunki zysków i strat oraz bilanse) nie dają podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nie są to bowiem dokumenty, które pozwoliłyby rzetelnie ocenić rzeczywisty wpływ obowiązku wykonania decyzji na jej sytuację finansową. Podkreślenia wymaga również, że podnoszone we wniosku przez Spółkę ewentualna konsekwencja w postaci upadłości, została już zrealizowana, gdyż na obecnym etapie postępowania sądowego skarżąca Spółka jest już w upadłości i reprezentowana jest przez Syndyka Masy Upadłości. Stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie wykazała on konkretnie jaka jest obecnie jej rzeczywista kondycja finansowa. W związku z tym Sąd nie może ocenić, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej, uniemożliwia weryfikację czy wykonanie zaskarżonej decyzji - rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że wynikające z zaskarżonej decyzji zobowiązanie w podatku akcyzowym ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania tego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego w takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek uprawdopodobniających, że odwrócenie skutków wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrudnione, czy wręcz niemożliwe (zob. postanowienia NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. I GSK 1538/12; z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II GSK 385/11). Zaznaczyć należy, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego w wysokiej kwocie nie uzasadnia samo z siebie jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, a tego w ocenie Sądu skarżąca nie uczyniła. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.