I SA/Rz 662/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-02
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 736 zł miesięcznie, mająca na utrzymaniu syna, posiadająca dom i samochód, ale nieposiadająca oszczędności ani innych cennych przedmiotów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości i otrzymać ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy skarżący utrzymuje się z niskiej renty, ma na utrzymaniu syna, a posiadany majątek (dom, samochód) nie generuje dochodu i nie można go uznać za znaczny, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadnione. Dodatkowe decyzje MOPS potwierdzają trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jako podstawę wskazał trudną sytuację finansową, utrzymując się z renty w wysokości 736 zł miesięcznie i mając na utrzymaniu syna. Posiada dom i samochód, ale nie ma oszczędności. Do wniosku dołączył zeznanie podatkowe za 2008 r. oraz decyzje MOPS o przyznaniu zasiłków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata
Skarżący J. M., w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 15 czerwca 2009r. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej ponieważ jedynym jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości 736zł. Zaznaczył, iż większą część uzyskiwanych dochodów przeznacza na bieżące utrzymanie. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni220 m2 oraz samochód osobowy Opel Agila (2002r.). Ponadto skarżący nie posiada żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności.
Wzywany, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i możliwości płatniczych (wezwanie referendarza z 18 czerwca 2009r.) skarżący przedłożył odpis zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. oraz odpisy decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mielcu z dnia 18 czerwca 2009r. Z przedłożonego odpisu zeznania wynika, iż w 2008r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 8199zł natomiast decyzjami została przyznana pomoc - zasiłek okresowy od 1 czerwca 2009r. do 31 lipca 2009r. w wysokości 32,27zł miesięcznie oraz zasiłek celowy w wysokości 150zł na zakup żywności i środków czystości.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenia za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04 - za B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., str. 593 i postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2005 r. - II FZ 708/05 - niepublikowane).
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Oceniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości 736zł (brutto) miesięcznie. Ma na utrzymaniu syna. Podany we wniosku majątek skarżącego nie może być uznany za znaczny. Wprawdzie jest on właścicielem domu oraz samochodu, jednak wskazane składniki majątku nie stanowią źródła dochodu. Przedłożone decyzje MOPS w przedmiocie przyznania pomocy finansowej obrazują dodatkowo sytuację skarżącego i uwiarygodniają podnoszone przez niego okoliczności.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło