I SA/Rz 663/19

Dnia 26 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia części wierzytelności przypadającej Województwu [.] - postanawia- odrzucić skargę. M. B. w piśmie z dnia 3 września 2019 roku wniosła skargę na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części wierzytelności przypadającej Województwu [...] w związku z rozwiązaniem umowy o przekazywanie stypendium w ramach projektu pn. "[...] fundusz stypendialny dla doktorantów". W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak po stronie sądu administracyjnego właściwości do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 1 i art. 2 P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po rozpoznaniu się z treścią skargi, odpowiedzi na skargę oraz aktami sprawy Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej i z tego powodu nie wchodzi w zakres spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego, gdyż dotyczy należności cywilnoprawnej. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w dniu 2 listopada 2012r. zawarła z Zarządem Województwa [...] umowę w sprawie przekazywania stypendium w ramach projektu pn. "[...] fundusz stypendialny dla doktorantów". Zgodnie z postanowieniami tej umowy, rozwiązywanie sporów z niej wynikających przekazano na drogę cywilnoprawną. W konsekwencji wierzytelność z ww. umowy, dotycząca zwrotu stypendium przez Skarżącą została zasądzona na rzecz Województwa [...] nakazem zapłaty wydanym w przez Sąd Okręgowy w dniu 1 marca 2016, sygn. [...]. Na podstawie nakazu zapłaty, opatrzonego klauzulą wykonalności, została wobec Skarżącej wszczęta egzekucja komornicza. W dniu 6 marca 2019r. Skarżąca skierowała do Zarządu Województwa [...] wniosek o umorzenie przedmiotowej wierzytelności. Wniosek ten został rozpatrzony zaskarżoną uchwałą z dnia 9 lipca 2019r., w której odmówiono umorzenia części wierzytelności. Zarząd Województwa [...] wydał zaskarżoną uchwałę na podstawie § 4 ust. 1 pkt 8 i § 8 pkt 2 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 września 2010 roku nr [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu oraz organów lub osób uprawnionych do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty wierzytelności z tytułu należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających Województwu [...] lub podległym jednostkom organizacyjnym, a także warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga będzie stanowić pomoc publiczną (Dz. Urz. Województwa [...] Nr 99, poz. 1788). W § 3 ust. 2 tej uchwały przesądzono, że do umorzenia wierzytelności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych stosuje się także odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Skoro więc umorzenie należności, następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego, organ samorządu województwa nie ma umocowania do podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego, w tym do wydania decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r. II GZ 210/13). Uchwały jednostek samorządu terytorialnego, określające sam tryb postępowania w stosunku do należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym, stanowią jedynie materialnoprawną przesłankę składania odpowiednich oświadczeń woli a wskazanie w uchwałach uprawnionych podmiotów, rozumieć należy jako umocowanie ich do dokonywania czynności prawnych prawa cywilnego w imieniu wierzycieli, to jest jednostek samorządu terytorialnego jako osób prawnych – podmiotów prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2008, sygn. akt II GSK 998/08). Należy również wyjaśnić, że podstawę do wydania uchwały z dnia 27 września 2010 roku, określającej tryb umarzania należności cywilnoprawnych stanowi art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019r., poz. 869 ze zm.), zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca pozostawił zatem organom jednostek samorządu terytorialnego swobodę w zakresie określenia trybu udzielania ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym. Jednostki samorządu terytorialnego mogą więc określać w tym zakresie dopuszczalną drogę administracyjnoprawną albo cywilnoprawną. Jeżeli jednostki samorządu terytorialnego przyjmują tryb umorzenia należności cywilnoprawnych w drodze czynności prawnych w rozumieniu prawa cywilnego – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - nie mają wówczas zastosowania przepisy dotyczące rozpatrywania wniosków w trybie postępowania administracyjnego. Zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] dotyczy odmowy umorzenia części wierzytelności cywilnoprawnej. W uchwale Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 września 2010 roku przesądzono, iż zaskarżoną uchwałę należy traktować jako czynność o charakterze cywilnoprawnym, do której nie mają zastosowania przepisy, regulujące sposób rozpatrywania wniosków w trybie postępowania administracyjnego. Zaskarżona uchwała nie została więc podjęta w ramach działalności z zakresu administracji publicznej, lecz dotyczy stosunku cywilnoprawnego, jaki nawiązał się pomiędzy Skarżącą a Województwem [...] w wyniku umowy zawartej w dniu 2 listopada 2012r. Zawarte w zaskarżonej uchwale oświadczenia należy zatem traktować jako oświadczenia woli w rozumieniu prawa cywilnego. O takiej kwalifikacji zaskarżonej uchwały przesądza sam cywilnoprawy charakter stosunku prawnego pomiędzy Skarżącą a Województwem [...], nawiązany w wyniku zwarcia umowy z dnia 2 listopada 2012r., jak również postanowienie, zawarte w § 3 ust. 2 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 września 2010 roku, w którym przesądzono, że do umorzenia należności cywilnoprawnej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała w przedmiocie odmowy umorzenia części wierzytelności objętej nakazem zapłaty wydanym przez sąd powszechny, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro więc umarzanie należności cywilnoprawnych następuje w drodze czynności prawnych prawa cywilnego a tryb postępowania administracyjnego jest wyłączony, nie jest dopuszczalna też skarga do sądu administracyjnego na uchwałę rozstrzygającą w przedmiocie umorzenia takiej należności pieniężnej. Mając na względzie powyższe, Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2018, poz. 1302 ze zm.).