I SA/Rz 668/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. N. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skarg R. N. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2015 r., o numerach: - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 roku, - (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za styczeń 2013 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za luty 2013 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2013 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za maj 2013 roku, - (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 roku, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie i ustanowienie dla niego radcy prawnego. W złożonym, w związku z tym wnioskiem, oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (skarżący nie wskazał nikogo w pozycji nr 6 wniosku), nie uzyskując żadnych dochodów (brak dochodów zadeklarował w pozycji nr 10 wniosku). Oprócz tego zaznaczył, że jego majątek stanowi dom o pow. 250 m2 i wartości 250 000 zł, działka o pow. 8 arów (zajęta przez komornika), a także paleciarka, która również została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazując listę swoich zobowiązań wnioskodawca podał, że jego dług względem Urzędu Skarbowego wynosi 130 000 zł, ZUS 40 000 zł, a kontrahentom jest winien ok. 50 000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje wraz z żoną i małoletnia córką, we wspólnym gospodarstwie domowym, w mieszkaniu zakupionym na kredyt przez żonę. Jej miesięczny dochód wynosi, według skarżącego, ok. 3 500 zł, jednakże aktualnie wystąpiła ona o orzeczenie separacji, ze względu na jego problemy finansowe. Oprócz tego, w przedmiotowym uzasadnieniu, skarżący zadeklarował, że osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 500 zł, z tytułu pośrednictwa handlowego. W związku z tym spłaca jedynie należności tytułem grzywny, w wysokości ok. 500 zł miesięcznie oraz uiszcza podatek od nieruchomości, w wysokości 120 zł. Pozostałe zaś koszty utrzymania i koszty spłaty kredytu (1 000 zł miesięcznie) ponosi jego żona. Niezależnie od powyższego skarżący podkreślił, że koszty skorzystania z usług zawodowego pełnomocnika w P., to koszt około 3 200 zł, nie stać go więc na poniesienie tego rodzaju wydatku. W piśmie procesowym z dnia 9 sierpnia br. skarżący stwierdził, że jest osobą bezrobotną i nieaktywną zawodowo. Przyznał jednak, że pełni funkcję "społecznego prezesa" sp. z o.o., w której posiada 10 % udziałów. Spółka ta, stanowiąca własność jego żony, nie przynosi dochodów, w związku z tym żona rozważa ona jej zamknięcie. Odnośnie relacji z żoną skarżący zaznaczył, że w związku z wystąpieniem przez nią o separację, nie układają się one poprawie, dlatego też korzysta z pomocy rodziców (stołuje się u rodziców), w dodatku żona, u której "grzecznościowo" zamieszkuje, rozważa odwołanie go z funkcji prezesa spółki. Skarżący nadmienił również, że nie zna wysokości dochodów żony. Skarżący nie przedłożył kopii swojego zeznania podatkowego, o które był wzywany, w związku z poprzednim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tłumacząc się nieuregulowaniem należności wobec osoby prowadzącej jego księgowości, która w związku z tym odmawia mu wydania tego dokumentu. Wpisy od skarg kasacyjnych w przedmiotowych sprawach wynoszą łącznie 800 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia zacytowanego przypisu wynika w sposób jednoznaczny, że ustawodawca zarezerwował przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których osoba ubiegająca się o uzyskanie tego rodzaju wsparcia znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, niepozwalającej jej partycypować, chociażby w minimalnym stopniu, w kosztach postępowania. W praktyce dotyczyć to będzie więc osób żyjących w ubóstwie, a więc takich, które nie mogą zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. Niezależnie jednak od powyższego zaznaczyć też należy, że występując o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca winien wykazać, że spełnia ustawowe przesłanki uzyskania tego rodzaju wsparcia. Wykazanie to powinno nastąpić przede wszystkim poprzez złożenie jasnego, pełnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, także dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów źródłowych. W niniejszym przypadku brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki uzyskania wsparcia w postaci prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że składane przez niego oświadczenia, niekompletne i wybiórcze, są wewnętrznie sprzeczne, co musi skutkować odmową przyznania im atrybutu wiarygodności. I tak, w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, skarżący stwierdza, w odpowiednich rubrykach, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskując żadnych dochodów. Jednakże już w uzasadnieniu wniosku, zamieszczonym na tym samym formularzu, zaznacza, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a miesięczne jego dochody wynoszą 500 zł, z kolei dochody żony 3 500 zł. Następnie jednak, w piśmie procesowym z 9 sierpnia 2016 r., skarżący ponownie przeczy swoim wcześniejszym wyjaśnieniom, gdyż podkreślając swoje złe relacje z żoną stwierdza, nie zna jej dochodów, a mieszka u niej jedynie grzecznościowo. Dodatkowo, w tym miejscy należy zwrócić uwagę, że skarżący skonfliktowany z żoną, bez wynagrodzenia sprawuje funkcję prezesa w spółce, której większość udziałów należy do nie, albowiem on sam posiada jedynie 10 % tychże udziałów. Mając na uwadze przytaczane przez skarżącego okoliczności, sprzeczne i niejasne, nie sposób jest stwierdzić ani czy prowadzi on ze swoją żoną wspólne gospodarstwo domowe, ani też jakie są ich wzajemne relacje oraz wysokość uzyskiwanych przez obojga dochodów. Podobnie brak jest logicznego uzasadnienia dla faktu, że skarżący, powołujący się na brak jakichkolwiek dochodów, lub uzyskiwanie jedynie dochodów w minimalnej wysokości, sprawuje nieodpłatnie funkcje prezesa zarządu spółki, należącej do jego żony, z którą pozostaje w nienajlepszych stosunkach. Dodać należy także, że na wiarę nie zasługują również twierdzenia skarżącego, co do braku dochodów wyżej opisanej spółki, trudno bowiem przyjąć, że wraz z żoną prowadzi działalność, której efektem jest jedynie uszczuplenie ich majątku. Weryfikacja tych twierdzeń możliwa byłaby zaś jedynie na podstawie deklaracji VAT, składanych przez spółkę, skarżący jednak, powołując się na stanowisko swojego księgowego, odmawiającego mu wydania tych dokumentów, nie przedłożył stosownych deklaracji, do czego był wzywany zarządzeniem z 23 czerwca 2016 r. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy podkreślić, że nawet na podstawie tych szczątkowych i niejasnych informacji, zawartych w oświadczenia skarżącego, stwierdzić można, że dysponuje on majątkiem o określonej i wymiernej wartości, w postaci między innymi domu, który nie służy mu do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, gdyż mieszka u żony, a także udziałów w sp. z o.o., oraz ruchomości, w którym to majątku wymagalne na obecnym etapie postepowania koszty, znajda bez wątpienia pełne pokrycie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.