I SA/Rz 669/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-08
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym za niewiarygodne i wybiórcze. Stwierdzono, że deklarowane dochody i wydatki siedmioosobowego gospodarstwa domowego są nieprawdopodobne, a skarżący zataił posiadanie udziałów w spółce z o.o. i pełnienie w niej funkcji prezesa zarządu, co uniemożliwia ocenę jego sytuacji materialnej i brak podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku VAT. Skarżący oświadczył, że siedmioosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się miesięcznie za kwotę 1 211 zł brutto, a jego dochody z działalności gospodarczej wynoszą ok. 500 zł miesięcznie. Zadeklarował posiadanie domu, działki, samochodu dostawczego i osobowego. Podkreślił, że nie stać go na koszty sądowe ani usługi pełnomocnika. Sąd ustalił, że skarżący wraz z żoną są udziałowcami spółki z o.o., a on pełni w niej funkcję prezesa zarządu, co zostało zatajone we wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. N. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, a także rodzicami i dwoma braćmi. Według skarżącego cała siedmioosobowa rodzina utrzymuje się miesięcznie za kwotę 1 211 zł brutto, na którą składają się następujące składniki: dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej – ok. 500 zł miesięcznie, pobierany przez matkę skarżącego zasiłek dla bezrobotnych, w wysokości 711,48 zł miesięcznie.
Deklarując posiadane przez siebie oraz domowników składniki majątku skarżący wymienił następujące przedmioty: dom o pow. 250 m2, działka budowlana o pow. 8 arów (należąca do matki skarżącego), samochód dostawczy Mercedes Sprinter, rok. prod. 2004, samochód osobowy marki Audi A 4, stanowiący własność brata.
Uzasadniając złożony wniosek skarżący podkreślił, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych we wszystkich sprawach, wynoszących łącznie 800 zł, ani też skorzystanie z usług zawodowego pełnomocnika, która jest mu niezbędna, z uwagi na brak fachowej wiedzy. Dodał też, że jego żona przebywa aktualnie na urlopie wychowawczym, tak więc oboje są zdani na pomoc rodziców. Sam skarżący osiąga bowiem niewielkie dochody.
Skarżący zaznaczył także, że obecnie prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza, na podstawie decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych.
Wzywany do złożenia dodatkowych oświadczeń skarżący wskazał między innymi, że miesięcznie na zakup żywności wydaje ok. 600 zł, na zakup odzieży 30 zł, leków 60 zł, środków czystości 40 zł. Miesięczna wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu kształtuje się w następujący sposób: opłaty za energię elektryczną – ok 260 zł, za odprowadzanie ścieków 60 zł, ogrzewanie ok 166 zł, internet i telefon 60 zł.
Składając kolejne oświadczenie (złożone do akt sprawy I SA/Rz 674/15) skarżący zadeklarował, że nie korzysta z pomocy społecznej, a rozmiar prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest znikomy, o czym świadczy to, że nie zatrudnia żadnych pracowników. Do przedmiotowego oświadczenia skarżący załączył kopie deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, za czerwiec, lipiec i sierpień 2015 r., z których wynika, że w tym czasie nie wykonywał on żadnych czynności opodatkowanych tym podatkiem.
Niezależnie od powyższego ustalono, że zgodnie z danymi zamieszczonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, nr KRS (...), skarżący wraz z małżonką są jedynymi udziałowcami "A" sp. z o.o., z siedzibą w P., w której to spółce skarżący pełni funkcję prezesa zarządu.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzyskanie wsparcia w postaci tego prawa w pełnym zakresie, zarezerwowane jest więc dla ludzi żyjących w ubóstwie, przez które należy rozumieć sytuację cechująca się niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Zaistnienie po swojej stronie przesłanek o których mowa w powołanym wyżej przepisie powinien wykazać sam wnioskodawca, składając pełne, jednoznaczne i przede wszystkim wiarygodne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowe oświadczenie wyjaśniające wszelkie wątpliwości i precyzujące nieścisłości. Winien on też przedstawić swoją sytuację w sposób wyczerpujący i kompleksowy, odnosząc się, niezależnie od wezwań, do wszelkich jej aspektów, rzutujących, chociażby pośrednio, na swój status majątkowy.
W niniejszej sprawie skarżący złożył niewiarygodne oraz wybiórcze oświadczenia o swoim stanie majątkowym i dochodach. Na wstępie należy bowiem zwrócić uwagę, że mając na uwadze poziom cen towarów i usług trudno jest przyjąć, że siedmioosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się miesięcznie za nieco ponad 1 200 zł. Co prawda skarżący określił łączną sumę ponoszonych wydatków na zbliżoną kwotę, nie uwzględnił jednak wszystkich pozycji, takich jak chociażby koszty utrzymania dwóch samochodów, tj. zakupu paliwa, ubezpieczenia i bieżących napraw. Wątpliwa przy tym jest sama kwota dochodów, gdyż skarżący za okres od czerwca do sierpnia br. nie wykonywał żadnych czynności opodatkowanych VAT, co wynika z jego deklaracji, tak więc nawet deklarowany dochód miesięczny z działalności, określony przez niego na 500 zł miesięcznie, budzi wątpliwości.
Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że skarżący zataił fakt posiadania przez siebie i żonę udziałów w "A" sp. z o.o., jak również to, że pełni w niej funkcję prezesa zarządu. W związku z tym otwartym pozostaje pytanie jakie korzyści uzyskuje z tego tytułu.
W związku powyższym stwierdzić należy, że na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń nie sposób jest ocenić jego sytuacji materialnej, tym samym brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy w przedmiotowej sprawie, chociażby w zakresie częściowym.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło