I SA/Rz 669/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2015 r., (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r., w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego - postanawia - oddalić wniosek. Skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie w sprawie zawodowego pełnomocnika, w osobie doradcy podatkowego. W związku z tym złożył, na urzędowym formularzu, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, a także rodzicami i dwoma pełnoletnimi braćmi. Zgodnie z przedmiotowym oświadczeniem cała siedmioosobowa rodzina utrzymuje się miesięcznie za kwotę 1 211 zł brutto, obejmującą dochody poszczególnych, wspólnie gospodarujących osób, tj. dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej – ok. 500 zł miesięcznie, a także pobierany przez matkę skarżącego zasiłek dla bezrobotnych, w wysokości 711,48 zł miesięcznie. Jak wynika z przedłożonych informacji bracia skarżącego nie uzyskują jakichkolwiek dochodów. Wyszczególniając, będące w dyspozycji wszystkich wspólnie gospodarujących osób składniki majątku, skarżący wymienił: dom o pow. 250 m2, działkę budowlana o pow. 8 arów (należącą do jego matki), samochód dostawczy Mercedes Sprinter, rok. prod. 2004, samochód osobowy marki Audi A 4, stanowiący własność brata. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący podkreślił, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych we wszystkich, zawisłych przed sądem sprawach, wynoszących łącznie 800 zł, ani też na skorzystanie z usług zawodowego pełnomocnika, która jest mu niezbędna, z uwagi na brak fachowej wiedzy. Zaznaczył także, że jego żona przebywa aktualnie na urlopie wychowawczym, tak więc oboje są zdani na pomoc rodziców. Sam skarżący, jak zapewnił, osiąga bowiem niewielkie dochody. Skarżący nadmienił ponadto, że obecnie prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza, na podstawie decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych, co bez wątpienia wpływa na obraz jego sytuacji materialnej. Ustosunkowując się do wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń, dotyczących jego sytuacji materialnej i wysokości dochodów, skarżący stwierdził między innymi, że miesięcznie na zakup żywności wydaje ok. 600 zł, na zakup odzieży 30 zł, leków 60 zł, środków czystości 40 zł. Miesięczna wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu kształtuje się w ten sposób, iż koszty korzystania z mediów wynoszą: energia elektryczna – ok 260 zł, odprowadzanie ścieków 60 zł, ogrzewanie ok 166 zł, internet i telefon 60 zł. Składając kolejne oświadczenie (złożone do akt sprawy I SA/Rz 674/15) skarżący zadeklarował, że nie korzysta z pomocy społecznej, a rozmiar prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest znikomy, o czym świadczy chociażby to, że nie zatrudnia żadnych pracowników. Do przedmiotowego oświadczenia skarżący załączył kopie deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, za czerwiec, lipiec i sierpień 2015 r., z których wynika, że w tym czasie nie wykonywał on żadnych czynności opodatkowanych tym podatkiem. Jak wynika z informacji zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym, nr KRS (...), skarżący wraz z małżonką są jedynymi udziałowcami "A" sp. z o.o., z siedzibą w P., w której to spółce skarżący pełni również funkcję prezesa zarządu. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżący podniósł, że zadeklarowane przez niego koszty utrzymania są zmienne, natomiast jego bracia sami pokrywają koszty utrzymania własnych samochodów. Zakwestionował również to, że ich wydatki bytowe powinny być zaliczone do ogólnych kosztów utrzymania. Oprócz tego skarżący przyznał, że "przeniósł" swoją działalność do sp. z o.o., nie podał jednak żadnej informacji, dotyczącej działalności tego podmiotu, tj. jej rozmiarów oraz uzyskiwanych dochodów. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie przytoczonego wyżej przepisu wskazuje w sposób jednoznaczny na to, że instytucja prawa pomocy, stanowiąca wyjątek od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), zarezerwowana jest wyłącznie dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których strona występująca o przyznanie tego rodzaju wsparcia żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść tychże kosztów, chociażby w minimalnym zakresie. Niezależnie jednak od powyższego w tym miejscu należy podkreślić, że ocena spełnienia przez konkretnego wnioskodawcę przesłanek przyznania prawa pomocy opiera się na treści złożonych przez niego oświadczeń i dokumentów źródłowych. Aby ocena ta była pełna i prawidłowa musi bazować na kompletnych, jasnych i wiarygodnych oświadczeniach. Złożenie przez osobę ubiegająca się przyznanie tego rodzaju ulgi oświadczeń niespełniających tych kryteriów, dyskwalifikuje jej wniosek, przesądzając o negatywnym jego załatwieniu. W niniejszej sprawie skarżący złożył oświadczenia, których nie sposób uznać za pełne oraz wiarygodne. Przemilczał bowiem wiele istotnych dla rozpoznania tego wniosku informacji, a podane przez niego dane są często wzajemnie sprzeczne i nie korespondują ze sobą. I tak, w pierwotnie złożonym oświadczeniu zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z braćmi, którzy nie uzyskują żadnych dochodów, jednakże następnie, w sprzeciwie od postanowienia referendarza przyznał (ustosunkowując się do wytkniętych w orzeczeniach uchybień), że sami pokrywają swoje wydatki, związane chociażby z utrzymaniem pojazdów. Podobnie deklarowane suma wydatków w jego gospodarstwie domowym jest rażąco niska, mając na uwadze potrzeby bytowe siedmiu osób. Wątpliwości z tym związanych nie wyjaśnia ani zmienność wydatków, w zależności od okresów rozliczeniowych, ani pomoc rzeczowa ze strony rodziców czy teściów. Dochody rodziców skarżący określił jako znikome, a przy tym z oświadczeń nie wynika, aby prowadzili oni gospodarstwo rolne. Wyjaśnieniem tak niskich wydatków bytowych nie może być również różnica cen towarów i usług pomiędzy miastem a wsią, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że ceny te różnią się w sposób istotny, poza tym żona skarżącego, jak wynika z wyciągów z rachunków bankowych, robi zakupy również w mieście. Tak więc twierdzenia sprzeciwu w tym zakresie są gołosłowne i oderwane od rzeczywistości. Najistotniejszym zarzutem, dotyczącym nierzetelności przedstawionych informacji, jest jednak to, że skarżący przemilczał, że rzeczywistą działalność przeniósł do spółki. Ponadto, nie uzupełnił informacji dotyczących tego faktu również składając sprzeciw, w którym na to przeniesienie się powołał, w następstwie podniesienia tego faktu w uzasadnieniu postanowienia referendarza. Tym samym skarżący uniemożliwił ocenę jego sytuacji materialnej. Podkreślić zaś należy, że rolą Sądu nie jest poszukiwanie informacji przemawiających za zasadnością konkretnego wniosku, tym bardziej że ciężar ich dostarczenia bez wątpienia spoczywał na skarżącym. W niniejszym przypadku skarżący powoływał się w swoich oświadczeniach na działalność prowadzoną pod własną firmą, która faktycznie została wygaszona, co potwierdzają kserokopie deklaracji VAT, przemilczając przeniesienie jej do spółki. Takie działalnie, zmierzające do przedstawienia własnej sytuacji, w sposób nierzetelny, nie można zasługiwać na aprobatę. W związku z tym, z uwagi na tę okoliczność, brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykazał spełnienie przez siebie przesłanek, uzasadniających przyznanie mu wsparcia ze środków budżetowych, chociażby w zakresie częściowym. Z tego więc względu Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.