I SA/Rz 67/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [..] lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - oddala skargę - I SA/Rz 67/04 U z a s a d n i e n i e Wierzyciel "A" S.A. Rejon Energetyczny w M. wystawił i skierował do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy nr W 30/1/2001 na zobowiązanego S. L. na należność z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej na kwotę 27 500 zł z ustawowymi odsetkami za zwłokę. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego w Urzędzie Skarbowym. z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 13 kwietnia 2001 roku. W dniu 23 kwietnia 2001 roku do Urzędu Skarbowego wpłynęły zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nazwane wnioskiem (zażaleniem) o uchylenie czynności zajęcia wierzytelności i umorzenie postępowania w sprawie, w których zobowiązany podniósł, że prowadzone postępowanie egzekucyjne i dokonanie zajęcia wierzytelności jest nieuzasadnione, bowiem nie ma on żadnych zadłużeń wobec wierzyciela. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2001 roku znak: (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, nie znajdując podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia zajęcia wierzytelności. Podniósł, że w wyniku kontroli poboru energii elektrycznej przeprowadzonej u zobowiązanego w dniu 21 stycznia 1999 roku wierzyciel wystawił rachunek Nr 264/18/1999 za nielegalny pobór energii na kwotę 34 034,18 zł, a po dokonanych przez zobowiązanego wpłatach - do zapłaty pozostała kwota 27 500 zł, na którą to kwotę wystawiono przedmiotowy tytuł wykonawczy. Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego S. L. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia (...) czerwca 2001r. nr (...)uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na treść art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz.161 ze zm.) i uznał, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, z uwagi na braki formalne tytułu wykonawczego, który został wystawiony na nieobowiązującym druku. Organ wyjaśnił, że stosownie do obowiązującego w chwili wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 maja 1999 roku w sprawie sposobu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz. U. Nr 50, poz. 510) wierzyciel miał obowiązek wystawić tytuł wykonawczy zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia. Zgodnie z tym wzorem tytuł wykonawczy powinien zawierać pieczęć urzędową. Tymczasem sporny tytuł wykonawczy został wystawiony przez wierzyciela zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia, obowiązującym do dnia 31 grudnia 1999 roku. Nie zawiera on nadto pieczęci urzędowej w formie wymaganej przepisami prawa tj. zgodnej z przepisami art.11 ust.1 dekretu z dnia 7 grudnia 1955r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz.314) i §11 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. Nr 47, poz.316). Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, bez uprzedniego usunięcia tych braków organ egzekucyjny nie mógł prowadzić postępowania egzekucyjnego i nie mógł również rozpoznać zarzutów zobowiązanego. Na skutek skargi na powyższe postanowienie, złożonej przez "A" S.A. w R., w przedmiotowej sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 17 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 402/03 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd zauważył, że organ egzekucyjny wydał postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów zanim uzyskał wypowiedź wierzyciela, o której mowa w art.34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w aspekcie braków formalnych tytułu wykonawczego, gdyż tytuł ten nie został dołączony do akt sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia (...) stycznia 2004r. zwrócił się do wierzyciela o doręczenie tytułu wykonawczego nr W30/1/2001, zwróconego wierzycielowi przez Naczelnika US w dniu 4 marca 2003r., a następnie rozpatrując ponownie zażalenie zobowiązanego S. L. postanowieniem z dnia (...) lutego 2004 roku nr (...) uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) kwietnia 2001r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i umorzył postępowanie I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył w całości argumentację zawartą w swoim poprzednim postanowieniu w tej sprawie tj. w postanowieniu z dnia (...) czerwca 2001r. nr (...), a ponadto dodał, że nawet gdyby wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie zawierał wymienionych wyżej wad - zaskarżone postanowienie zasługiwałoby na uchylenie. Stosownie bowiem do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym w czasie rozpoznawania zarzutów zobowiązanego) zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1 - 6 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Tymczasem wypowiedź tę organ uzyskał już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. W skardze na powyższe postanowienie skarżący - "A" S.A. - wniósł o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie kwestionował, że tytuł wykonawczy zawierał braki formalne, ale podniósł, iż na wezwanie organu egzekucyjnego braki te uzupełnił i w związku z powyższym postępowanie egzekucyjne w sprawie powinno się dalej toczyć. W przekonaniu skarżącego bezzasadne jest umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia jedynie bezzasadności postępowania w sprawie rozpoznania zażalenia zobowiązanego. Skarżący dodał też, że jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym ma interes prawny w otrzymaniu jasnego rozstrzygnięcia co do zakresu postępowania, które zostało przez organ umorzone, a natomiast sformułowanie zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie rozstrzyga tego w sposób jasny. Na rozprawie skarżący podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2004r. przedłożył tytuł wykonawczy z dnia 14 stycznia 2004r., bez numeru, który to tytuł był wolny od wad, tzn. opatrzony był pieczęcią urzędową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art.99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym zarówno orzekający w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wiąże ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2003r. sygn. akt SA/Rz 402/03. W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew treści przepisu art.34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zanim uzyskał wypowiedź wierzyciela w tym przedmiocie. Jednocześnie Sąd uznał, że nie może dokonać oceny, czy tytuł wykonawczy spełniał wymogi formalne, bowiem tytuł ten nie zalegał w aktach sprawy. Obecnie tytuł ten znajduje się w aktach sprawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej , dotyczące braków formalnych tytułu wykonawczego nr W30/01/2001 z dnia 23 lutego 2001r. Tytuł ten bowiem został sporządzony niezgodnie z wzorem, stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 maja 1999r. w sprawie sposobu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz. U. Nr 50, poz.510) i nie zawiera wymaganej pieczęci urzędowej, spełniającej wymogi określone przepisami dekretu z dnia 7 grudnia 1955r. o godle i barwach narodowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (dz. U. Nr 47, poz.314) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. Nr 47, poz.316). Organy egzekucyjne na każdym etapie postępowania powinny badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W ocenie Sądu brak formalny tytułu wykonawczego uniemożliwia prowadzenie egzekucji, a to czyni niemożliwym rozpoznanie zarzutów zobowiązanego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i umarzające postępowanie tego organu jest prawidłowe. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy uznać je za nieuzasadnione. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd przeprowadził analizę całości zgromadzonych akt i stwierdził, że znajduje się w nich tylko jeden tytuł wykonawczy tj. tytuł wykonawczy nr W30/1/2001 z dnia 23 lutego 2001r. bez wymaganej pieczęci urzędowej. Brak natomiast jakiegokolwiek innego tytułu, w szczególności tytułu z dnia 14 stycznia 2004r., wolnego od wad, na który powołał się skarżący na rozprawie, a także dowodów na to, by skarżący uzupełnił braki formalne tytułu. Skarżący również na rozprawie nie okazał tytułu wykonawczego opatrzonego pieczęcią urzędową, ani też nie składał żadnych wniosków w tym zakresie. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu II instancji jest postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, a zatem umorzone zostało postępowanie I instancji jedynie w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa i z tego powodu na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.