I SA/Rz 67/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ NSA Maria Serafin-Kosowska Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2012r. spraw ze skarg "A" Spółka z o.o. z siedzibą w R. M. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011r. nrnr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 2011r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 roku 1) uchyla zaskarżone postanowienia, 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej "A" Spółka z o.o. z siedzibą w R. M. kwotę 1.200(słownie: jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 67/12 Uzasadnienie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R.(dalej: spółka, skarżąca) decyzjami z dnia [...] października 2011r.: - nr [...] w podatku od towarów i usług za styczeń 2008r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 55.709 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za luty 2008r. kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 41.128 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 0 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za marzec 2008r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 59.400 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008r. kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 17.745 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 0 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za maj 2008r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 34.881 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za czerwiec 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 35.095 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za lipiec 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 30.570 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za sierpień 2008r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 31.299 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za wrzesień 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 40.179 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za październik 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 45.872 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za listopad 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 13.292 zł, - nr [...] w podatku od towarów i usług za grudzień 2008r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 115.536 zł. Na decyzje organu I instancji spółka wniosła odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniami z dnia [...] grudnia 2011r. nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołań. W uzasadnieniach rozstrzygnięć organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej w spółce kontroli w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2006 i 2008 rok, organ I instancji wydał powołane na wstępie decyzje z dnia [...] października 2011r. W decyzjach tych zawarto prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołań. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciami organu I instancji strona pismem z dnia 7 listopada 2011r. wniosła odwołania, które zostały doręczone do Urzędu Kontroli Skarbowej osobiście w dniu 9 listopada 2011r. Stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołań organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy z urzędu bada zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie temu terminowi powoduje, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna, co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej weryfikacji w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika jednoznacznie, kiedy decyzje będące przedmiotem odwołania zostały stronie skutecznie doręczone, bowiem na stemplu placówki oddawczej oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w rubryce "data i podpis doręczającego/ wydającego" widnieje data 25 października 2011r., podczas gdy w rubryce "data i czytelny podpis odbiorcy" widnieje data 26 października 2011r. Ponadto z pisma Poczty Polskiej z dnia 7 grudnia 2011r. wynika, że nadane w dniu 24 października 2011r. i skierowane do spółki decyzje organu I instancji zostały doręczone pod wskazanym adresem 25 października 2011r. Na podstawie powyższych ustaleń, organ II instancji uznał, że określony w art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 8 listopada 2011r., a zatem złożone w dniu 9 listopada 2011r. odwołanie nastąpiło z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Na ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011r. spółka złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie art.152 § 1 oraz art.233 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz.60) przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, na skutek czego skarżąca spółka została bezprawnie pozbawiona możliwości złożenia odwołań od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarg, skarżąca podniosła, że z uwagi na to, że osoba, która odebrała decyzje organu I instancji własnoręcznie wpisała w potwierdzeniu odbioru przesyłek datę 26 października 2011r. i potwierdziła ten fakt w swoim oświadczeniu, ta data stanowi rzeczywistą datę odbioru decyzji, w związku z czym odwołania od decyzji organu I instancji zostały wniesione w terminie. Zdaniem skarżącej, organ nie może kierować się przy ustalaniu daty odbioru innymi datami widniejącymi na zwrotce, czy też oświadczeniem instytucji doręczającej pismo. Ponadto skarżąca zarzuciła, że pismo Poczty Polskiej, na które powołuje się organ II instancji informuje wyłącznie o doręczeniu przesyłki pod wskazanym adresem, a nie o doręczeniu przesyłki do jej adresata, dlatego niezasadne jest przedkładanie wagi tego pisma ponad własnoręczny podpis odbiorcy z podaną datą odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: ustawa p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest uzasadniona. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy decyzje organu I instancji zostały doręczone – tak jak twierdzi organ w dniu 25 października 2011r., czy tak jak podnosi to strona w dniu 26 października 2011r., bowiem rozstrzygnięcie tej kwestii wpływa na ocenę legalności zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od decyzji organu I instancji. Stosownie do art. 151 Ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w niniejszej sprawie ma brzmienie art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Z adnotacji znajdującej się na odwrocie "potwierdzenia odbioru" wynika, że decyzje organu I instancji doręczono bezpośrednio adresatowi. Z akt sprawy wynika, że decyzje zostały doręczone osobie upoważnionej do odbioru pism i ten fakt nie jest przez strony kwestionowany. Z treści powołanego art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że podstawowym dowodem doręczenia pisma jest pokwitowanie, które składa się z dwóch elementów: podpisu odbierającego oraz oznaczenia daty doręczenia przez odbierającego. Data doręczenia powinna być wpisana przez odbiorcę, który - jak stanowi przepis – potwierdza odbiór "ze wskazaniem daty doręczenia". Wprowadzenie takiego wymogu pomaga stronie postępowania zabezpieczyć swoje interesy, gdy z terminu doręczenia zechce ona wywodzić skutki prawne. Praktyka wpisywania daty przez doręczającego lub wskazywania jej przez odbicie stempla (datownika) stanowi czasem ułatwienie dla odbiorcy, ale nie może prowadzić do powstania wątpliwości, czy odpowiada rzeczywistej dacie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki w Ordynacja podatkowa - Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, str. 547). Natomiast na doręczającym spoczywa obowiązek stwierdzenia daty doręczenia, jeżeli odbierający pismo nie może potwierdzić doręczenia lub uchyla się od tego (art. 152 § 2 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie sytuacja tak nie miała miejsca. W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego stwierdzające, że decyzja została doręczona w innym dniu niż data wpisana przez osobę upoważnioną do odbioru pism, jest nieuzasadnione. Należy zgodzić się z organem, że data wpisana przez odbierającego może być podważona w postępowaniu wyjaśniającym. Jednakże, zdaniem Sądu, taka sytuacja może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy z okoliczności sprawy wynika, że decyzja w rzeczywistości została doręczona w innym dniu, niż w dacie, którą na potwierdzeniu odbioru wpisał odbierający. Przykładowo taka sytuacja może mieć miejsce, gdy data doręczenia decyzji została podana omyłkowo, a w szczególności jest wcześniejsza od daty wydania decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 1995 r., III ARN 73/94, LexPolonica nr 298387). W ocenie Sądu, z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby decyzje zostały doręczone, tak jak to twierdzi organ, w dniu 25 października 2011r., a czemu skarżąca stanowczo zaprzecza. W szczególności brak jest podstaw do kwestionowania daty potwierdzonej przez odbierającego na podstawie daty stempla placówki oddawczej, czy też daty wpisanej przez doręczającego. Wniosków takich nie można również wysnuć na podstawie pisma Poczty Polskiej, na które powołuje się organ. Jak słusznie zauważa skarżąca, operator informuje w nim, że przesyłka została doręczona w dniu 25 października 2011r. "pod wskazanym adresem", co nie jest jednoznaczne z doręczeniem tej przesyłki adresatowi. Ponadto nie wiadomo, na jakiej podstawie operator stwierdził tę właśnie datę doręczenia, bo pismo nie zawiera uzasadnienia. Nie można wykluczyć, że rozbieżności co do daty doręczenia przesyłki są wynikiem omyłki, ale w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można stwierdzić kto się pomylił, a rozstrzyganie powyższych wątpliwości na niekorzyść strony jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu, dla biegu terminu do wniesienia odwołania istotna w niniejszej sprawie jest data doręczenia decyzji stronie (26 października 2011r.), która została potwierdzona przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji skarżącej. Data ta została wpisana w sposób prawidłowy tj. ręcznie i w sposób czytelny i brak jest podstaw do stwierdzenia doręczenia przesyłki w innej dacie. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienia naruszają przepisy art. 150 § 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i dlatego orzekł o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.