I SA/Rz 672/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2007r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący A.G., działający przez pełnomocnika – adwokata - w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na fakt, iż przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest kilkanaście decyzji organu podatkowego (11). Wysokość jednostkowych opłat sądowych dotyczących pojedynczych decyzji nie stanowi takiego obciążenia finansowego, by niemożliwe było ich poniesienie, lecz zsumowanie wszystkich należnych opłat od skarg daje kwotę, której poniesienie narazi skarżącego i jego rodzinę na znaczny uszczerbek dla utrzymania, a nawet uniemożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz czterema córkami w wieku 11, 7, 4 lata i najmłodszą 6 – miesięczną. Zadeklarowane dochody rodziny to 7700 zł miesięcznie, z których pokrywana jest rata kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu - 1100 zł miesięcznie. Majątek skarżącego to jak podał: rozpoczęta budowa domu o pow. 200 m² , mieszkanie o pow. 50 m², samochód osobowy oszacowany na kwotę 30 000 zł oraz zasoby pieniężne w wysokości 94 000 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Zasadnicze rozważania poprzedzić należy stwierdzeniem, iż wniosek skarżącego nie budzi wątpliwości, i nie istnieje konieczność podjęcia czynności mających na celu uzyskanie pewności co do istnienia bądź nieistnienia przesłanek prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy podnieść, że żądanie zwolnienia od kosztów sądowych nie ma, zdaniem rozpoznającego wniosek, uzasadnionych podstaw. Bezsprzecznie przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest 11 decyzji organu podatkowego, określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazane w nich okresy rozliczeniowe. Zasada nakazująca pobieranie od jednego pisma wszczynającego postępowanie w sprawie jednego wpisu (stałego lub stosunkowego) również nie budzi wątpliwości, ponieważ zaskarżony akt rozstrzyga jedną sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Poza sporem pozostaje także i to, że skargi te podlegają wpisowi stosunkowemu zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a., a wpis ten zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, co z kolei znajduje potwierdzenie w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast nie można zgodzić się, mając obraz sytuacji majątkowej skarżącego ujawniony we wniosku PPF, a także ustalony w postępowaniu podatkowym przez organ (zał. nr 22 do protokołu kontroli z 28.03.2008r.), że ciężar poniesienia koniecznych kosztów sądowych wpłynie negatywnie na poziom egzystencji rodziny skarżącego. Skarżący zadeklarował dochody z tytułu wynagrodzenia w kwocie 7700 zł miesięcznie, jest osobą przedsiębiorczą (z akt administracyjnych wynika, że w 2007r., tj. okresie objętym skargami prowadził działalność gospodarczą samodzielnie, w ramach spółki cywilnej i osiągał dochody ze stosunku pracy, w 2008 również posiadał kilka źródeł dochodów), zgromadził majątek w postaci ruchomości, nieruchomości (mieszkanie, dom w budowie, lokal własnościowy w Mielcu – rok budowy 2000), posiada zasoby pieniężne w niemałej wysokości 94 000 zł (w oświadczeniu majątkowym z 2008r. podał rachunek maklerski o wartości 150 000 zł- zał. nr 22), w sprawie działa, co również istotne, zawodowy pełnomocnik z wyboru. Powyższe okoliczności nie są naganne, ale pozostają - co do czego rozpoznający wniosek referendarz nie ma wątpliwości - w sprzeczności z przesłankami przyznania prawa pomocy. Ustawodawca używając w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sformułowania "utrzymanie konieczne" założył, że na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych, za które z pewnością należy uważać koszty zamieszkania, zakup podstawowych produktów żywnościowych, lekarstw, leczenia, edukacji, nie mogą wpływać obciążenia związane z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie z pewnością ciężar kosztów postępowania sądowego nie wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącego i jego rodziny, gdyż może być poniesiony kosztem wydatków niemających znaczenia dla poziomu utrzymania koniecznego. Należy dodać, że zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie wpisu zalegającymi w aktach, łączna kwota należna do uiszczenia we wszystkich sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, po zsumowaniu wynosi 3.453 zł. Zatem skarżący jest w stanie przy wykorzystaniu własnych środków uiścić należne opłaty. Także prawdopodobne przyszłe koszty, np. związane z opłatami z tytułu wnoszonych środków odwoławczych, opłaty kancelaryjne, skarżący będzie w stanie ponieść przy opisanym stanie majątkowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.