I SA/Rz 673/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-10-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a tym samym czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z tych kosztów. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) Ppsa, strony skarżące działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co obejmuje również sprawy dotyczące umorzenia zaległych należności z tytułu składek. W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, prawo pomocy może zostać przyznane, jeśli wnioskodawca uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący AM złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania rodziny. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
I. umorzono postępowanie w sprawie przyznania AM prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznano AM prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku AM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi AM na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [.] z dnia [.] czerwca 2018 r. nr [.], znak [.] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okresy lat 2009-2012 - p o s t a n a w i a - I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania AM prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać AM prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.
AM wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata).
W złożonych, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczeniach podał, że pozostaje w związku z konkubenckim, jego partnerka jest w trakcie postępowania rozwodowego. Mają na utrzymaniu wspólne małoletnie dziecko. Utrzymuje się z renty w kwocie 868,28 zł, zasiłek chorobowy konkubiny wynosi 880 zł. Koszty utrzymania trzyosobowej rodziny szacuje na 1200 zł miesięcznie. Zajmują mieszkanie komunalne. Nie korzystają z pomocy społecznej, nie pobierają świadczenia wychowawczego. Dom w T. należy do partnerki, faktycznie korzysta z niego jej mąż z dzieckiem, który w zamian reguluje raty kredytu. Utrzymanie samochodu kosztuje go 200 zł miesięcznie, rata własnego kredytu w wysokości 1000 zł wynosi 100 zł miesięcznie. Czynsz za mieszkanie wynosi 130 zł, gaz 130 zł, energia elektryczna 80 zł, woda 100 zł, leki 100 zł.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) Ppsa wynika, że strony skarżące działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienie to obejmuje zatem również sprawy dotyczące umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych okazało się zatem zbędne (bezprzedmiotowe), a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, ponieważ sprawa zostanie rozpoznana przez Sąd bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek należności.
Jeżeli chodzi natomiast o pozostały zakres wniosku, tj. ustanowienie pełnomocnika (adwokata), to w ocenie referendarza sądowego wnioskodawca uprawdopodobnił w sposób dostateczny przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 262 Ppsa. Wnioskodawca utrzymuje się ze skromnej renty, dochód jego partnerki jest podobnej wysokości. Zadeklarowane i w części potwierdzone wydatki mieszkaniowe wydają się być zgodne ze stanem rzeczywistym, niewygórowane. Część okoliczności związanych ze stanem zdrowia partnerki, wiekiem dziecka i samego wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Niesporne jest również pobieranie przez niego renty, a więc świadczenia przyznawanego w związku z przynajmniej częściową niezdolnością do pracy (przyznano mu je do 30 czerwca 2020 r.). Ponadto rodzina musi wydatkować na zakup żywności, ubrań i podstawowych środków czystości, w tym związanych z pielęgnacją rocznego dziecka, o których jednak we wniosku już nie wspomniano. W takim stanie rzeczy poniesienie wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru może znajdować się poza zasięgiem obecnych możliwości płatniczych wnioskodawcy, co w świetle art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa pozwalało przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania.
Z podanych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 w zw. z art. 262 Ppsa, ustanowiłem dla wnioskodawcy pełnomocnika w osobie adwokata, którego z nazwiska wskaże Okręgowa Rada Adwokacka w [.], o czym wnioskodawca zostanie powiadomiony w odrębnym piśmie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło