I SA/Rz 675/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-29

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą i uiszcza opłaty z nią związane, ale jednocześnie otrzymuje rentę w kwocie poniżej minimum socjalnego, może liczyć na ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo niskiej renty, prowadzenie działalności gospodarczej i ponoszenie z nią związanych kosztów (np. czynsz dzierżawny) sugeruje istnienie dodatkowych dochodów, które nie zostały ujawnione, co podważa wiarygodność oświadczenia o braku środków.
Stan faktyczny
Skarżący T.Z. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej. Wskazał, że pobiera rentę w kwocie 722,31 zł, z której po potrąceniu alimentów pozostaje mu 259,65 zł, a poza tym nie posiada innych środków ani majątku. Do akt sprawy przedłożył dokumenty potwierdzające wysokość renty i brak posiadania pojazdów mechanicznych. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego opłacie targowej za okres od 3 stycznia do 31 grudnia 2005 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. T.Z., w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się ponownie o prawo pomocy, tym razem w postaci ustanowienia radcy prawnego. Na druku formularza PPF podał, że jest właścicielem mieszkania o pow. 23m² i poza nim nie posiada żadnego innego majątku. Pobiera rentę w kwocie 722,31 zł, obciążają go alimenty w wysokości 300 zł. Oświadczył, że nie posiada innych środków utrzymania i nie jest wstanie opłacić pełnomocnika z wyboru w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący oświadczył (pismo z dnia 28 grudnia 2009 r.), że nie posiada oszczędności na rachunku bankowym oraz załączył zaświadczenia: z urzędu skarbowego o wysokości dochodów, z Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego odnośnie posiadanych pojazdów mechanicznych, z ZUS o wysokości pobieranej renty i potrąceniach. W tej sytuacji rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane w wyjaśnieniach. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wniosku, należy wskazać, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. I SA/Rz 675/09, zgodnie z wnioskiem, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych w całości, zaś kolejny wniosek dotyczy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji składane kolejno po sobie wnioski: o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, należy potraktować jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i rozważyć w kontekście przesłanek określonych w tym zakresie, to jest w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Kryteria oceny wniosku w takim zakresie są surowsze niż w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przyjmuje się, że tylko ten kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF i dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszka w niewielkim mieszkaniu, stąd można domniemywać, iż opłaty eksploatacyjne nie są wysokie. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że skarżący nie figuruje jako właściciel pojazdów mechanicznych. Skarżący oświadczył, że poza rentą w wysokości 722,31 zł, z której potrącane są alimenty i do wypłaty pozostaje 259,65 zł, nie posiada innych źródeł utrzymania. To oświadczenie wzbudza wątpliwości, choćby z tego powodu, że przedmiotem skargi jest opłata targowa, do uiszczania której skarżący jest zobowiązany z tytułu prowadzenia handlu (działalności gospodarczej) na placu przy ulicy K. w D., czego skarżący nie kwestionuje. Do akt sprawy przedłożył rachunki za czynsz dzierżawny gruntu na którym stoi zajmowane pomieszczenie (boks handlowy) opiewające na ok. 300 zł miesięcznie (k. 19, 20, 37, 38). Gdyby skarżący nie uzyskiwał jakichkolwiek dochodów z działalności gospodarczej, nie byłby zdolny regulować zobowiązań na rzecz wydzierżawiającego, ponieważ kwota wypłacanej renty wynosi - co skarżący udokumentował - 259,65 zł. Jej wysokość w żadnym wypadku nie pozwala na samodzielną egzystencję, znajduje się poniżej minimum socjalnego i uprawnia skarżącego do pomocy społecznej. Takowej skarżący nie otrzymuje, bowiem wzywany nie wskazał na takie źródło pomocy, jak też na jakąkolwiek inną pomoc. Nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, oświadczył tylko, że na rachunku nie posiada oszczędności. Nie wypowiedział się także co do bieżących przychodów z działalności gospodarczej, a przecież taką prowadzi. Działalność gospodarcza co do zasady jest działalnością zarobkową, wykonywaną w celu osiągania zysków. Rachunek matematyczny, logika i doświadczenie życiowe wskazują, że bez dodatkowych środków utrzymania – poza wypłacaną przez organ rentowy kwotą świadczenia w faktycznej wysokości 259,65 zł – skarżący nie byłby wstanie funkcjonować. Dlatego oświadczenie skarżącego co do wysokości osiąganych przez niego dochodów, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, nie jest wiarygodne i wnioskowi skarżącego należy odmówić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło