I SA/Rz 676/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi na 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R.S. w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jako majątek zadeklarował jedynie dom mieszkalny o pow. 67m². W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo rolne, którego dochód miesięczny nie przekracza 300 zł, innych źródeł dochodów nie posiada, a te zadeklarowane nie wystarczają na bieżące wydatki. Skarżący wskazał, że jest osobą samotną. Wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwości płatnicze, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.–Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący przemilczał. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy zwrócił się do skarżącego z wezwaniem o podanie podstawowych informacji o sytuacji materialnej, a to o podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), podania informacji o posiadanych nieruchomościach rolnych (powierzchnia w hektarach, szacunkowa wartość i sposób rolniczego wykorzystania; jeżeli nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne, należy wskazać osobno powierzchnię gruntów rolnych i leśnych, liczbę budynków, liczbę i rodzaj urządzeń służących do produkcji, liczbę i rodzaj żywego inwentarza) z uwagi na informacje o nieuregulowanym stanie prawnym gospodarstwa, a także o udzielenie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg, a także pomocy w utrzymaniu od osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy) itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony, a to z kolei - z uwagi na stwierdzenia skarżącego o niewystarczających dochodach. Podane we wniosku informacje nie poddają się ocenie i weryfikacji przez rozpoznającego wniosek; w istocie brak jest danych, na podstawie których można by ocenić sytuację skarżącego. Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. będący podstawą zastosowania prawa pomocy, obliguje do przyznania prawa pomocy w przypadku spełnienia przesłanek do jego uzyskania, wyraźnie przy tym wskazując (określenie: "gdy osoba ta wykaże"), że to na wnoszącym o jego przyznanie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji do tego uprawniającej - w tym wypadku - że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wezwanie skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia było konieczne z uwagi na skrajnie niskie, poniżej minimum socjalnego, zadeklarowane dochody. Treść poszczególnych rubryk formularza PPF jak również treść wezwania nie budzi wątpliwości podanie jakich informacji jest wymagane. Tego rodzaju informacje są wymagane od starających się o zwolnienie z ponoszenia wszelkiego rodzaju ciężarów, w tym opłat sądowych. Brak danych w tym zakresie, które pochodzą od strony, wiążą się z negatywnymi skutkami dla tej strony. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które był wzywany skarżący, nie można dokonać prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.