I SA/Rz 677/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-11-29

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki i posiadany majątek?
Ratio decidendi
Skarżąca nie została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ przedłożone dokumenty i analiza jej sytuacji finansowej wykazały, że jest w stanie ponieść koszty postępowania w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Wydatki na leki i opłaty eksploatacyjne, mimo że istotne, nie okazały się nadmiernie wysokie w stosunku do jej dochodów, co pozwoliło na samodzielne utrzymanie.
Stan faktyczny
Skarżąca T.S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu podała trudną sytuację materialną, wskazując na emeryturę w wysokości 1.040,90 zł i wysokie wydatki na leki oraz opłaty eksploatacyjne. Zadeklarowała posiadanie domu mieszkalnego. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przedstawiła faktury i inne dokumenty potwierdzające jej wydatki i sytuację.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie opisane w sentencji, T.S. /dalej: skarżąca, wnioskodawczyni/ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jest w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania Zadeklarowała, że pobiera emeryturę w kwocie 1.040,90 zł Kwotę tę rozdysponowuje na zakup lekarstw (604,28 zł), opłaty za energię elektryczną (87,13 zł), gaz (43,59 zł), podatek od nieruchomości (23 zł na miesiąc), ubezpieczenie domu (15 zł na miesiąc) i żywność, na co wydaje ok. 260 zł. Skarżąca jako majątek zadeklarowała dom mieszkalny o pow. 160 m², a w rubryce 7.1 formularza PPF jako inne nieruchomości podała 0,11 ha. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, skarżąca nadesłała kserokopie faktur za zakup lekarstw, za usługi dostaw energii elektrycznej i gazu, polisy ubezpieczeniowej domu, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r., zaświadczenie lekarskie. Wyjaśniła, że nie otrzymuje jakiejkolwiek pomocy materialnej, nie posiada żadnych zobowiązań ani wierzytelności, nie osiąga korzyści z posiadania majątku oraz, że jej matka zmarła, co udokumentowała odpisem skróconym aktu zgonu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej zwana w skrócie P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika: adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskującego zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie częściowym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie –strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dlatego m.in. zwrócono się do wnioskodawczyni o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jej sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Przedłożone przez skarżącą dokumenty, a ściślej faktury za lekarstwa i za opłaty eksploatacyjne, zmieniają pogląd na sytuację skarżącej. Wnioskodawczyni, jak wskazuje rubryka nr 10 formularza PPF, deklaruje swoje dochody w skali jednego miesiąca, zaś wydatki narastająco. Z przedłożonych faktur wynika, że podana kwota 604,28 zł za leki, która wzrosła o kwotę 59,32 zł wymienioną w piśmie skarżącej z daty 21 listopada 2011 r., to suma wydatków na ten cel ponoszonych od lipca do listopada 2011 r. (lipiec – 68,60 zł, sierpień 9,81, wrzesień – 307,12 zł, 112,95 zł, 31,50 zł, październik- 55,10 zł, 19,20 zł i listopad – 59,32 zł). Podobnie ma się sprawa z opłatami za energię elektryczną i gaz. W tym pierwszym przypadku kwoty opłat w rozliczeniu za dwa miesiące korzystania z dostaw to: 11,54 zł (płatność w czerwcu 2011r.), 31,22 zł (płatność w sierpniu 2011 r.), 26,24 zł (płatność w październiku) oraz za te same okresy rozliczeniowe odpowiednio kwoty: 6,31 zł, 5,86 zł, 5,86 zł, przy czym różne numery klienta wskazywałyby, że skarżąca jest nabywcą tych usług w dwóch różnych miejscach. Co do zaś opłat za gaz to skarżąca miała obowiązek ponieść koszty w kwotach: 23,58 zł płatne w maju i 20,01 zł płatne w sierpniu 2011r. Obiektywnie rzecz biorąc, te wydatki zadeklarowane jako główne, nie są nadmiernie wysokie, a wręcz przeciwnie – są praktycznie minimalne. Pozwala to na całkowicie samodzielne utrzymywanie się skarżącej Powyższa analiza wskazuje, że skarżąca może zadysponować kwotą 100 zł w celu uiszczenia wpisu od skargi, a także kolejną w tej wysokości w przypadku ewentualnego pojawienia się innych kosztów sądowych w tej sprawie, gdzie ta sama kwota będzie również maksymalną, jaką musiałaby w tej sprawie ponieść. Faktu tego nie zmienia to, że ponosi koszty ubezpieczenia domu ( 15 zł miesięcznie) i podatków lokalnych (23 zł miesięcznie). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło