I SA/Rz 681/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-01-23
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, określając jednocześnie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, zamiast stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na wadliwe orzekanie o odsetkach za zwłokę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ przepisy obowiązujące w tamtym czasie nie uprawniały organów podatkowych do orzekania o wysokości odsetek w decyzji podatkowej. Odsetki za zwłokę nalicza sam podatnik. W związku z tym, zarzuty dotyczące bezprawnego pobierania odsetek mogą być podnoszone wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego, a nie w postępowaniu wymiarowym, którego celem jest jedynie określenie wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd jest związany wcześniejszym wyrokiem, który przesądził o odrębności decyzji wymiarowej od postępowania w przedmiocie odsetek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji, organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania i odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, określając zobowiązanie podatkowe, ale stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie był uprawniony do orzekania o odsetkach. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję SKO i zarzucając m.in. wadliwe orzekanie o odsetkach.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. Joanna Hanus po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 23 stycznia 2007r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002 - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwana dalej Ordynacją podatkową oraz art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002 – uchyliło decyzję organu I instancji w całości, określając jednocześnie podatniczce zobowiązanie w tym podatku w następującej wysokości:
- 421,75 zł. z tytułu I raty podatku za rok 2001 oraz 421,75 zł. z tytułu II raty podatku za 2001 rok od pojazdów o nr rej. [...] i [...],
- 1.250 zł z tytułu I raty za 2002 rok od pojazdów - 729,20 zł. z tytułu I raty podatku za 2002 rok od pojazdów o nr rej. [...] i [...],
- 729,20 zł. z tytułu I raty podatku za 2002 rok od pojazdów o nr rej. [...] i [...],
- 1.979,20 zł. z tytułu II raty za 2002 rok od pojazdów o nr rej. [...], [...], [...] i [...].
Stan faktyczny sprawy był następujący:
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt. I SA/Rz 39/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] września 2003 nr [...]. Na skutek uchylenia decyzji, organ podatkowy I instancji ponownie określił podatniczce, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych. Zobowiązanie podatkowe za 2001 r. od pojazdów nr rej. [...] i [...] określono w kwocie 843,50 zł natomiast odsetki za zwłokę w wysokości 665,84 zł., liczone od dnia 17 lipca 2001 r. /pierwsza rata/ i od 18 września 2001 r. /od drugiej raty/, za 2002 r. od pojazdów [...], [...], [...], [...] w kwocie 3 958,40 zł. oraz odsetki za zwłokę w wysokości 2112,18 zł, liczone od dnia 16 lutego 2002 r. i 15 czerwca 2002 r. /I rata/ i 17 września 2002 r. /II rata/. W następstwie wniesionego przez podatniczkę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 120, 121, 210 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Gminy [...], decyzją z dnia [...] maja 2006 r. określił G.K. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od środków transportu od samochodów o nr rej. [...] i [...] – I i II ratę za rok 2001 w wysokości 421,75 zł. i I ratę za 2002 r. w kwocie 1250 zł., Ponadto organ określił I ratę za rok 2002 od samochodów o numerach rej. [...], [...] w kwocie 729,20 zł. oraz II ratę za rok 2002 od samochodów o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...], [...] na kwotę 1979,20 zł. Tą samą decyzją organ ustalił wysokość odsetek za zwłokę w wysokości 3 011,44 zł. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, iż podatniczka od 25 czerwca 2001 r. pozostawała i nadal pozostaje właścicielem pojazdów mechanicznych o numerach rejestracyjnych [...] i [...], a od 6 maja 2002 r. pojazdów o numerach [...] i [...], stosownie zaś do art. 8, art. 9 i art. 11 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 121 poz. 844) obowiązkiem podatnika jest naliczanie i wpłacanie podatku bez wezwania na rachunek budżetu właściwej gminy wraz z odsetkami za zwłokę. Stawki podatku należnego za rok 2001 zostały określone uchwałą Nr [...], która zgodnie z jej § 4 podlegała ogłoszeniu przez rozplakatowanie na terenie gminy, natomiast stawki za rok 2002 zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...], poz. [...].
Wobec nie wywiązania się przez podatnika z nałożonego na niego obowiązku, wynikającego z przepisów wyżej powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 55 Ordynacji podatkowej, organ na podstawie art. 21 Ordynacji podatkowej wydał decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego.
Odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy [...] w dniu 19 maja 2005 r. wniosła G. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 54 § 1, 120, 121, 210 Ordynacji podatkowej, a także art. 2 Konstytucji RP przez poświadczenie nieprawdy, iż postanowieniem organu podatkowego wszczęto w dniu 18 listopada 2002 r. postępowanie podatkowe. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu odwołania sprecyzowano, że naruszenia art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej sprowadza się do tego iż organ naliczył odsetki za zwłokę za okresy, za które, zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Rz 39/04, winę ponoszą organy podatkowe. Zaznaczono także, iż podatniczka nie miała możliwości zapoznania się z treścią uchwały w przedmiocie określenia wysokości podatku od środków transportu za rok 2001, gdyż nie stwierdzono jednoznacznie że została ona rozplakatowana, tj. gdzie konkretnie i w ilu egzemplarzach. Dodatkowo, zdaniem odwołującej się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podano dlaczego naliczono odsetki za okresy wyłączone z ich naliczenia, nie wskazano także dlaczego termin I raty podatku za 2002 r. przypadł na dzień 14 czerwca 2002 r. pomimo że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych podatek ten jest płatny w dwóch równych ratach do 15 lutego i 15 września każdego roku.
W wyniku rozpoznania wyżej opisanego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] września 2006 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło G. K. zobowiązanie w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002 w następującej wysokości : 421,75 zł z tytułu I raty podatku za 2001 r. (termin płatności 16 lipca 2001 r.) oraz 421,75 zł z tytułu II raty za 2001 r. (termin płatności) od pojazdów o nr rej. [...] i [...], 1 250 zł. z tytułu I raty za 2002 r. (termin płatności 15 lutego 2002 r.) od pojazdów o nr rej. [...] i [...], 729,20 zł., z tytułu I raty za 2002 r. od pojazdów o nr. rej. [...] i [...], 1 979,20 zł. z tytułu II raty za 2002 r. (termin płatności 16 września 2002 r.) od pojazdów o nr rej. [...], [...], [...], [...].
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż Burmistrz Gminy [...] prawidłowo określił kwotę zobowiązań podatkowych za rok 2001 i 2002 z tytułu podatku od środków transportu, jednakże stwierdził, że obecnie obowiązujące przepisy nie uprawniają organu I instancji do określenia wysokości odsetek od tych kwot w decyzji podatkowej. Odsetki bowiem nalicza sam podatnik do momentu zapłaty obciążającej go należności. W związku z nowelizacją przepisów od 1 stycznia 2003 r. organy podatkowe są uprawnione i zobowiązane do naliczania w stosownej decyzji odsetek ale tylko w przypadkach wymienionych w art. 53 a oraz art. 48 ust 1 pkt. 2 O. p. – jednakże w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Tak więc decyzja ustalająca wysokość odsetek jest dotknięta wadą, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.
Organ odwoławczy stwierdził, iż brak określenia kwoty odsetek w decyzji nie oznacza, iż nie są one naliczane. Z mocy art. 53 § 3 O. p. nalicza je bowiem sam podatnik, kwestia ta nie może być jednak rozstrzygana na etapie określania wysokości zobowiązania.
Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w treści odwołania Skład Orzekający uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom odwołującej się, postanowienie z dnia 18 listopada 2002 r. o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiotowej sprawie znajduje się w aktach sprawy. Podobnie nieuzasadniony jest, zdaniem organu, zarzut braku możliwości zapoznania się z treścią uchwał określających wysokość stawek podatku, albowiem organ nie ma obowiązku indywidualnego zaznajamiania podatnika z przepisami prawa, które są powszechnie dostępne.
W kwestii zarzutu nie wskazania powodu dla którego termin płatności I raty podatku za 2002 r. przypadł na dzień 14 czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, iż wobec wydania decyzji reformatoryjnej przez ten organ, określającej termin płatności tej raty na 17 czerwca 2002 r. – zarzut ten stał się bezprzedmiotowy.
W dniu 24 października 2006 r. G. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2006 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącej, organ podatkowy nie zapoznał się z całością materiału dowodowego z uwagi na pominiecie faktu zapłaty przez stronę kwoty głównej oraz wyegzekwowania nienależnych, bo wyegzekwowanych w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione z naruszeniem prawa przez Urząd Miasta, odsetek za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumentację która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2007 roku, które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 22 stycznia 2007 roku G. K. ponownie podniosła zarzuty, które legły u podstaw skargi sądowoadministracyjnej. Podkreśliła, iż skoro decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2006 roku orzekająca o odsetkach z uwzględnieniem "nieprawnie wydanych tytułów wykonawczych" dotknięta jest wadą prawną skutkującą jej nieważnością, to organ odwoławczy winien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, a nie orzekać o jej uchyleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 roku – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod katem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z treścią art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m. in. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 do 12 ton. Na podstawie art. 9 ust. 1 w/w ustawy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach będących właścicielami środków transportowych. Bezspornym jest, iz skarżąca G.K. w latach 2000 i 2001 była właścicielem opisanych w zaskarżonej decyzji pojazdów.
Zobowiązanie w podatku od środków transportowych powstaje w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, czyli z chwilą zaistnienia zdarzenia z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (nabycie, zarejestrowanie określonego środka transportu). Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik nie zapłacił w całości lub w części podatku, wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Jeżeli natomiast chodzi o rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek, to rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdząc, że obecnie obowiązujące przepisy nie uprawniają organów podatkowych do orzekania o wysokości odsetek w decyzji podatkowej (zarówno decyzji odrębnej jak i decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego). W myśl art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę nalicza sam podatnik, płatnik, inkasent itd., a należność ta ma być wpłacana bez wezwania organu podatkowego. Jeżeli stwierdzi on, że dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zalicza ją proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, wydając w tym celu postanowienie, na które służy zażalenie. Dodać należy, iż organy podatkowe są uprawnione i zobowiązane do naliczania w stosownej decyzji odsetek tylko w przypadkach wymienionych w art. 53a oraz art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jednakże w rozstrzyganej sprawie okoliczności wymienione w tych przepisach nie zachodzą (por. wyrok WSA w Warszawie (bez daty) sygn. akt III SA/Wa 616/2006), publ. Rzeczpospolita 2006/197 s. C3). .
Zarzuty strony dotyczące bezprawnego pobierania odsetek mogą być przez nią podnoszone wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego. Jest to odrębne postępowanie, którego tryb określa kpa oraz ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji stwierdzić należy, że bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy są wszelkie okoliczności związane z wysokością odsetek za zwłokę oraz prowadzona równolegle egzekucją zaległości oraz odsetek. Zarzut podniesiony przez stronę w skardze nie ma zatem żadnego wpływu na postępowanie wymiarowe, którego celem jest jedynie określenie wysokości zobowiązania podatkowego.
Dodać należy, iż z mocy art. 170 P.p.s.a. orzekający Sąd jest związany wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 roku sygn. akt I SA/Rz 39/04 w którym Sąd przesądził o "zawartości" decyzji wymiarowej i jej odrębności od postępowania w przedmiocie odsetek.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej zawartej w piśmie z dnia 17 stycznia 2006 roku, Sąd zauważa, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze na ds. 2 odpowiedzi na skargę odnotowało jedynie pogląd wyrażony w wyroku WSA sygn. akt III SA/Wa 616/06. W ocenie Sądu decyzja uchylająca wadliwą decyzję organu I instancji nie została wydana z naruszeniem prawa które miałoby wpływ na wynik sprawy, z w związku z czym skargę, jako nieuzasadnioną, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło