I SA/Rz 681/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Tomasz Smoleń Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2014r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie wysokości podatku od nieruchomości za 2012 rok - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M. M., od decyzji Prezydenta Miasta, z dnia [...] stycznia 2014r., sygn. [...], w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2012r. w wysokości 274 zł. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z treści decyzji oraz akt postępowania wynika, że na działce nr 1433 obr. 215, będącej we współwłasności M. i H. M., zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, znajduje się dwukondygnacyjny budynek mieszkalny o pow. zabudowy 105 m2 oraz budynek, o pow. zabudowy 57m2, który do dnia 16.09.2013r., był zakwalifikowany, jako budynek transportu i łączności, natomiast od tej daty został zakwalifikowany jako "inny niemieszkalny". Z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].07.1991r. o pozwoleniu na budowę wynika, że została ona wydana na budynek gospodarczo-garażowy. Zmiana funkcji budynku transportu i łączności na inny niemieszkalny nastąpiła dopiero od dnia 16 września 2013r. Wyrokiem sygn. akt I SA/Rz 1039/12 z dnia 13 grudnia 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił uprzednio wydaną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012r. sygn. SKO [...] i zobowiązał organ podatkowy do dokonania ustaleń faktycznych w zakresie sposobu użytkowania budynku, który w ewidencji gruntów i budynków figurował, jako budynek o funkcji transportu i łączności. Prezydent Miasta wezwał zatem podatników do złożenia oświadczenia, do jakich celów wykorzystywali budynek gospodarczo-garażowy położony w R., przy ul. S. W odpowiedzi na wezwanie, w pisemnym oświadczeniu z dnia 12 lipca 2013 r. podatnicy stwierdzili, że budynek gospodarczo-garażowy wykorzystywany był do składowania maszyn potrzebnych do utrzymania ogrodu, opału, drewna, narzędzi, sadzonek, środków ochrony roślin, nawozów, segregowanych śmieci, złomu, farb i zużytych mebli. Wobec powyższego, organ wezwał podatników, do uzupełniania oświadczenia poprzez doprecyzowanie czy przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy był wykorzystywany w całości lub części do celów gospodarczych oraz czy w części garażowej ww. budynku podatnicy parkowali własny samochód osobowy. W odpowiedzi na to wezwanie podatnicy poinformowali, że uprzednio złożone oświadczenie w pełni wyczerpuje pytanie organu i określa dokładnie do czego był wykorzystywany przedmiotowy budynek. Zaznaczyli, że nie są w stanie określić w jakiej części ww. budynek był wykorzystywany na potrzeby utrzymania domu i ogrodu i że powinny dokonać tego osoby przeprowadzające oględziny. W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, Prezydent Miasta postanowieniem znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawiadomił stronę o terminie (tj. 3 września 2013 r.) oraz miejscu przeprowadzenia oględzin nieruchomości położonej w R., przy ul. S., na działce nr [...] Obr [...] P. Postanowienie to zostało odebrane przez stronę w dniu 21 sierpnia 2013r. Pomimo doręczonego zawiadomienia o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz okazaniu przez pracowników Urzędu Miasta legitymacji służbowych, M. M. w dniu 3 września 2013 r. nie zgodził się na okazanie przedmiotu oględzin, nie wpuszczając ich na przedmiotową posesję. Podjęta przez organ próba dokonania ponownych oględzin w dniu 4 października 2013 r., również nie przyniosła oczekiwanego rezultatu – podatnik ponownie nie wpuścił pracowników Urzędu Miasta na teren nieruchomości – sporządzono jedynie zdjęcia z zewnątrz przedmiotowej posesji, stwierdzając że na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek murowany. W tej sytuacji organ, oceniając dostępny materiał dowodowy w postaci zdjęć załączonych do protokołu z oględzin, na których wyraźnie widać drzwi garażowe (brama wjazdowa) w budynku murowanym, wykonany podjazd do tych drzwi oraz stojący przed nimi samochód będący własnością strony, mając na względzie zachowanie strony, tj. odmowę udostępnienia budynku w celu przeprowadzenia dowodu z oględzin, oraz fakt, że strona na terenie posesji nie posiada innego obiektu, który mógłby służyć, jako garaż, ustalił, że budynek ten wykorzystywany jest w części, jako garaż. Nie bez znaczenia jest również fakt, że taką funkcję użytkową w części budynek posiada. Organ, odwołując się do zasad doświadczenia życiowego uznał, że sam fakt posiadania samochodu oraz budynku o funkcji garażowej przystosowanego do wjazdu pojazdu (drzwi garażowe) wraz z podjazdem prowadzącym do budynku, w sposób logiczny dowodzi, że budynek ten przynajmniej w części wykorzystywany jest, jako garaż. Za przyjęciem tego stanowiska w ocenie organu przemawia również fakt, że strona nie wyjaśniła organowi podatkowemu, czy przetrzymuje w budynku samochód, wskazując jedynie, że przechowuje tam maszyny ogrodowe, opał, drewno, złom, farby, zużyte meble oraz wskazała, że nie będzie narażać się na odpowiedzialność za składanie fałszywego oświadczenia. W tej sytuacji Prezydent Miasta, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., ustalił podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2012 rok przyjmując, że sporny budynek nie był w całości wykorzystywany do celów gospodarczych, co skutkowało brakiem zastosowania zwolnienia do całości budynku "transportu i łączności", jako budynku gospodarczego, zgodnie z uchwałą Rady Miasta nr XLVI/732/2008 z dnia 19 grudnia 2008 r. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, organ ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2012 rok, stosując stawki określone przez Radę Miasta i przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Część gospodarczą budynku figurującego do dnia 16.09.2013r., w ewidencji gruntów i budynków, jako budynek transportu i łączności, zwolniono z podatku w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...]-07-1991 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego, która potwierdza, że ww. budynek jest budynkiem dwufunkcyjnym, zatem cześć garażową opodatkowano a cześć gospodarcza zwolniono z podatku. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. zarzucił organowi podatkowemu pominięcie w postępowaniu dowodowym aktualnej treści ewidencji gruntów i budynków, tj. nieuwzględnienie zmiany funkcji budynku z budynku transportu i łączności na inny niemieszkalny. Podkreślił też, że odmówił zgody na oględziny, ponieważ organ podatkowy nie sprecyzował i jasno nie określił przedmiotu oględzin, a on ma prawo do obrony swych praw wynikających z Konstytucji RP oraz art. 276 Ordynacji podatkowej zapewniających ochronę mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, uznało je za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu pominięcia w postępowaniu dowodowym aktualnej treść ewidencji gruntów i budynków podkreślono, że organ podatkowy ustalając wysokość podatku od nieruchomości na 2012 rok, słusznie wziął pod uwagę ewidencję gruntów i budynków obowiązującą w 2012 roku oraz zauważono, że zmiana funkcji budynku nastąpiła dopiero 16 września 2013r. i obowiązuje od dnia 1 października 2013 r. W odniesieniu do zarzutu niedookreślenia celu oględzin przedmiotu opodatkowania, organ wskazał na zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2012r., (I SA/Rz 1039/2), w uzasadnieniu którego sąd zobowiązał organ podatkowy do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podkreślił zatem, że strona, zaznajomiona z treścią uzasadnienia przedmiotowego wyroku, wiedziała że organ podatkowy zobowiązany został do dokonania ustaleń faktycznych w zakresie sposobu użytkowania budynku, który w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowany był jako budynek transportu i łączności wobec czego była świadoma którego budynku mają dotyczyć oględziny i na jaką okoliczność maja zostać przeprowadzone. Powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy podkreślił, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie do przyjęcia jest sytuacja, że to on będzie decydował, które dane udostępni organowi podatkowemu, a których nie. Organ ma obowiązek ustalić stan faktyczny sprawy, jednakże gdy informacje są w wyłącznym posiadaniu podatnika, uzyskanie ich bez jego udziału nie jest możliwe. Tym samym organ dokonał oceny materiału dowodowego, który udało mu się zebrać – ustalił, że strona jest właścicielem samochodu osobowego marki opel Astra, a w projekcie budowlanym spornego budynku w części opisowej widnieje zapis o projektowanym budynku gospodarczym z garażem na samochód osobowy. Ponadto w części dotyczącej danych technicznych budynku wyraźnie wykazana jest powierzchnia użytkowa min. garażu. Tym samym uznał, że sporny budynek jest w części wykorzystywany jako garaż, wobec czego został prawidłowo i zgodnie ze stanem faktycznym opodatkowany. Utrzymał zatem w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję podatnik, wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił organom obu instancji, naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podkreślił, że miał prawo odmówić wstępu na nieruchomość, gdyż zawiadomienie o przeprowadzeniu oględzin nie precyzowało czego faktycznie dotyczyć ma czynność, a podatnik nie życzył sobie oględzin prywatnego budynku mieszkalnego. Zarzucił nieprawdziwość ustaleń organu polegających na przyjęciu, że w budynku gospodarczym garażowany był samochód i odwołał się do protokołu oględzin przedmiotowego budynku z dnia 24 kwietnia 2014r. przeprowadzonych przez organ, który potwierdza że sporny budynek był wykorzystywany zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 12 lipca 2013r. W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organ I instancji dokonał ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatników informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, stosując stawki określone przez Radę Miasta (Uchwała Nr XXI/408/2011 Rady Miasta z dnia 29 listopada 2011r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości, opublikowanej w Dz.Urzęd. Woj.Podkarpackiego z 6 grudnia 2011r., Nr 190, poz. 3067; dalej: Uchwała z 2011r.). W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał także art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., aktualny tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: Ustawa z 1991r.), a także Uchwałę Nr XLVI/732/2008 Rady Miasta z dnia 19 grudnia 2008r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości (Dz.Urzęd. Woj. Podkarpackiego z dnia 31 grudnia 2008r., Nr 103, poz. 2840; dalej: Uchwała z 2008r.) oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2008r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne). Wśród przedmiotów opodatkowania organ I instancji wskazał w kategorii: "Budynki pozostałe lub ich części, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego" - jako podstawę ogółem - 29,50m2, jako podstawę opodatkowania - 10,50m², stawkę 5,78 i podatek w kwocie 60,69zł. Kwestią prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r. odnośnie spornej nieruchomości rozpoznawał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie I SA/Rz 1039/12. W wyroku tym Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie można się zgodzić ze stanowiskiem SKO, że dopiero zmiana zapisu w ewidencji gruntów i budynków w zakresie spornego przedmiotowego budynku o funkcji "transportu i łączności" pozwalałaby na ewentualne zwolnienie tego budynku w całości z podatku od nieruchomości. Sąd wskazał dalej, że cały ten budynek w ewidencji gruntów jest określony jako budynek o funkcji "transportu i łączności", a pomimo tego jego część gospodarcza została przez organy zwolniona z podatku. Budynek ten bez względu na opis w ewidencji gruntów i budynków, czy też określany przez skarżącego jako "pozostały, gdzie indziej niesklasyfikowany", jest budynkiem mieszczącym się w kategorii "pozostałych", w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z 1991r. Zgodnie z Uchwałą z 2008r. budynki gospodarcze, bądź ich części, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Jeżeli zatem budynek "pozostały" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z 1991r. jest zarazem budynkiem gospodarczym, to nie będzie podlegał opodatkowaniu. Sąd zauważył, że definiując pojęcie budynku gospodarczego należy odwołać się do § 3 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynek zamieszkania zbiorowego, budynek rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Jeżeli więc budynek garażowo-gospodarczy tylko w części wykorzystywany był do celów gospodarczych, to tylko w tej części mógł być zwolniony z podatku od nieruchomości - na podstawie Uchwały z 2008r. Sąd w istocie wskazał, że dla zastosowania Uchwały z 2008r. w zakresie spornego budynku istotne znaczenie ma sposób wykorzystywania tego budynku, niezależnie od treści wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Reasumując Sąd przesądził w omawianym wyroku, że kwestia zastosowania zwolnienia budynków gospodarczych na podstawie Uchwały z 2008r. jest konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych w zakresie wykorzystywania budynku, a bez znaczenia jest treść zapisu w ewidencji gruntów i budynków, a nawet używane przez skarżącego sformułowanie: "budynek garażowo-gospodarczy". Ponadto Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko zawarte w wyroku WSA z dnia 10 listopada 2011r. Uzasadnione jest to tym, że w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewiduje się takiej kategorii jak budynek gospodarczy. Normodawca w tym rozporządzeniu (§ 65 ust. 1 pkt 9) posługuje się jedynie określeniem - "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". Tę argumentację należy pogłębić poprzez odwołanie się do treści art. 6 ust. 3 ustawy z 1991r., którego treść przytoczono już w niniejszym uzasadnieniu, a który pośród przyczyn uzasadniających wymóg złożenia "aktualizacyjnej" informacji wskazuje zmianę sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania jako zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania. Ustawodawca przewidział więc taką sytuację, że zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania ma wpływ na wysokość podatku (w tym poprzez zwolnienie z podatku) bez równoczesnej zmiany stosownego wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Sąd zastanawia się na podstawie jakich środków dowodowych organ podatkowy ma dokonywać ustaleń w zakresie sposobu wykorzystywania spornego budynku. Biorąc pod uwagę konstrukcję przewidzianą przez ustawę z 1991r., a zawartą w art. 6 ust. 6 tej ustawy należy przyjąć, że skoro w późniejszej informacji w stosunku do informacji dotyczącej 2009r. podatnicy potraktowali (poprzez pominięcie tego przedmiotu opodatkowania) sporny budynek jako budynek gospodarczy, to taka informacja korzysta z domniemania prawdziwości dotąd, aż organ, poprzez inne dowody lub inne czynności podjęte w toku postępowania obali to domniemanie i dokona innych ustaleń faktycznych, przy czym swoje stanowisko przekonująco uzasadni, po uprzedniej dokonanej swobodnej ocenie dowodów, zgromadzonych w sposób zupełny. Organy prawidłowo uznały, na podstawie zdjęć załączonych do protokołu z oględzin, z których widać drzwi garażowe (bramę wjazdową) w budynku murowanym, wykonany podjazd do nich oraz stojący przed nim samochód będący własnością skarżącego, a także z faktu, iż w projekcie budowlanym spornego budynku w części opisowej widnieje zapis o projektowanym budynku gospodarczym z garażem, że sporny budynek jest w części wykorzystywany jako garaż. Aczkolwiek są to dowody pośrednie, to łączą się w logiczną całość i w sposób jednoznaczny wskazują, iż sporny budynek był w części wykorzystywany również jako garaż. Podkreślić należy, że skarżący dwukrotnie nie dopuścił do przeprowadzenia oględzin, raz w miesiącu wrześniu, a drugi raz w październiku 2013r. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Oba te przepisy – pierwszy statuujący zasadę praworządności, a drugi prawdy obiektywnej, nie konstytuują z nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów. Podatnik powinien współdziałać z organami w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie utrudniać postępowanie. Mając na względzie powyższe, ponieważ organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 Ppsa.