I SA/Rz 682/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z renty i wynagrodzenia za pracę, posiada zadłużenie z tytułu karty kredytowej oraz ponosi koszty utrzymania domu i mediów, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, pomimo posiadania dochodów i majątku, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Z tego względu przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że wnioskodawczyni jest w stanie pokryć minimalną część kosztów postępowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej stały dochód, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz możliwość odkładania środków na ten cel.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni MK wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawczyni podała swoje dochody (renta i wynagrodzenie za pracę), koszty utrzymania domu i mediów, a także zadłużenie z tytułu karty kredytowej. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie mogła przewidzieć kosztów postępowania sądowego, które wynikają z decyzji podatkowej wydanej w późniejszym terminie.Rozstrzygnięcie
Przyznano MK prawo pomocy i zwolniono ją od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. nr [.] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego Prezesa A. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2013 r. - p o s t a n a w i a - I. przyznać MK prawo pomocy i zwolnić ją od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł MK wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu podała, że utrzymuje się z renty w kwocie 462,65 zł oraz wynagrodzenia za pracę w kwocie 1413,48 zł, łącznie 1876,13 zł. Mieszka w domu o pow. 90 m2, na działce rolnej o pow. 0,2738 ha będącej przedmiotem współwłasności z bratem i siostrą po zmarłych rodzicach, wartości szacunkowej domu 200 000 zł i działki 6 500 zł. Innego majątku nie posiada. Na rachunki za media (energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki, telefon, telewizję, internet) przeznacza 700 zł, podatek od nieruchomości wynosi 357 zł, ubezpieczenie domu 232 zł, lekarstwa od 100 do 150 zł. Na dzień 4 sierpnia 2016 r. posiadała zadłużenie z tytułu niespłaconej karty kredytowej na 141 770,17 zł. Musi także pokrywać koszty dojazdu do pracy, utrzymania obejścia domu przez cały rok, nabycia środków czystości i higieny, ubrań, żywności, płatnych wizyt lekarskich i badań. Nie jest w stanie odłożyć kwoty na należny wpis. Nie mogła zaś w 2013 r. przypuszczać, że w 2015 r. organy podatkowe wydadzą decyzję wymiarową, co stanowi powód braku oszczędności na koszty postępowania sądowego. Gdyby wiedzę taką posiadała odkładałaby na ten cel po 10 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez wnioskodawczynię informacje były wystarczające do uznania jej za osobę ubogą, a zadeklarowany dochód i zasób majątkowy za niewystarczający do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł w pełnej wysokości. Aktualna pozostaje ocena jej sytuacji materialno-bytowej wyrażona w innej jej sprawie, prowadzonej pod sygn. I SA/Rz 489/17, w której zwolniłem ją od wpisu ponad kwotę 100 zł. Złożone oświadczenie jest tożsame do poprzedniego. Tak więc przy dochodzie wynoszącym 1876 zł pokrycie wpisu stanowiłoby dla wnioskodawczyni znaczne obciążenie i mogłoby narazić ją na uszczerbek w podstawowym utrzymaniu. Nie wszystkie jednak zadeklarowane wydatki regulowane są w każdym miesiącu, jak chociażby podatek od nieruchomości i ubezpieczenie budynku, do których zresztą winni dokładać się wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Z kolei wydatków na telewizję i internet nie można traktować jako służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych. Pomimo niewskazania jednostkowej wartości wydatku na ten cel z pewnością kwota ta wynosi kilkadziesiąt złotych miesięcznie albo więcej. Ponadto zobowiązania wynikającego z niespłaconej karty kredytowej nie można traktować jako mającego pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, zwłaszcza że nie wyjaśniono celu, na który te środki wykorzystano. Wnioskodawczyni ma zaś zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, osiąga stały dochód wyższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Może zatem realnie pokryć minimalną część kosztów inicjowanego przez siebie postępowania sądowego, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, choćby w wysokości zbliżonej do wydatków na telewizję i internet, zwłaszcza biorąc pod uwagę deklarowaną możliwość odkładania po 10 zł miesięcznie na ten cel, skoro postępowanie podatkowe jest prowadzone przeciwko niej od lipca 2016 r.
Mając na uwadze dyspozycję art. 199 Ppsa stanowiącą, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie oraz że skutkiem przyznanego prawa pomocy jest poniesienie danego wydatku przez Skarb Państwa, a zatem w istocie wszystkich podatników, zwolniłem wnioskodawczynię od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł i odmówiłem przyznania jej prawa pomocy w pozostałym zakresie. Oznaczać to będzie, w razie uprawomocnienia się niniejszego postanowienia, że skarżąca obowiązana będzie tytułem wpisu od skargi uiścić kwotę 100 zł.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło