I SA/Rz 683/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty 2008 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek tym, że nie jest w stanie ponieść należnego wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niego i jego rodziny. Jako jedyny majątek w rubryce nr 7 formularza PPF wskazał dom o pow. 190 m², zaś jako źródło utrzymania czteroosobowej rodziny - dochody z działalności gospodarczej wykonywanej przez siebie i żonę w kwotach odpowiednio 4600 zł i 1500 zł. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący nie odpowiedział. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bezsprzecznie, co podkreśla orzecznictwo sądowe a także literatura przedmiotu, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, że pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie traktowanie. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie wniosku, bardzo lakoniczne, sprowadzające się w zasadzie do powtórzenia przesłanek ustawowych przyznania prawa pomocy, bez wskazania na okoliczności uzasadniające wniosek, obligowało rozpoznającego wniosek do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego i wezwania go w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku i złożenia dodatkowego oświadczenia (o ponoszonych wydatkach na utrzymanie gospodarstwa domowego, ewentualnej pomocy rzeczowej i pieniężnej od instytucji lub osób) oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżącego ( wyciągów obrazujących przepływ środków pieniężnych na wszystkich rachunkach bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz przedłożenia wyciągów z rachunków kart kredytowych, przedłożenia odpisu zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata podatkowe lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego). Skarżący nie wypełnił wezwania. W takiej sytuacji żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji gdy skarżący i jego żona uzyskują dochody (łącznie zadeklarowano kwotę 6.100 zł) nie daje podstaw do zastosowania instytucji prawa pomocy, ponieważ jest nazbyt ogólnikowe i nie może zostać zweryfikowane. Tym samym należało uznać, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że rozpoznający sprawę referendarz sądowy lub sąd, nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Konkludując, skoro skarżący nie wykazał zasadności swojego wniosku należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.