I SA/Rz 686/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-04-08

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie, pomimo posiadania znaczących należności?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Posiadanie znaczących należności, nawet przy jednoczesnym istnieniu zobowiązań, świadczy o możliwościach finansowych spółki, a obowiązkiem zarządu jest ich egzekwowanie. Brak wykazania przesłanek ekonomicznych uzasadniających zwolnienie od kosztów prowadzi do oddalenia wniosku.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości. Spółka powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną powodzią w 2010 r., zajęciem rachunków bankowych i wypadkiem wspólnika. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka złożyła sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek, analizując przedłożone dokumenty finansowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,z siedzibą w K., o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2012 r., nr (...), w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości - postanawia – oddalić wniosek. "A" spółka z o.o., (dalej nazywana spółką/skarżącą), wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł, wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 269.963,94 zł, za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 780.691,00 zł, a na rachunkach bankowych brak środków pieniężnych; rachunki zostały zajęte w wyniku egzekucji. Powołując się na złą sytuację finansową spółka podkreśliła, że wpłynęła na nią powódź w 2010 r., która zniszczyła infrastrukturę zakładów oraz środków trwałych spółki w miejscach prowadzenia działalności, tj. w K. i w D., i do chwili obecnej z uwagi na zniszczenia spółce nie udało się odbudować kondycji finansowej sprzed powodzi. W toku pozostają postępowania o umorzenie licznych zaległości podatkowych. Na kondycję finansową spółki wpływa także to, że jedyny wspólnik na skutek wypadku ograniczył swoją aktywność i nie jest w stanie prowadzić spraw spółki. Do wniosku załączono kserokopie: zaświadczeń o poniesionej szkodzie w wyniku powodzi w 2010 r., zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 755.618,20 zł, bilansu i rachunku zysku i strat na koniec 2011 r Na wezwanie spółka przedłożyła kserokopie: zeznania podatkowego CIT-8 za 2011r., wyciągów z rachunków bankowych od 25 lutego do 24 maja 2011 r. i deklaracji dla podatku od towarów i usług od lipca do września 2012 r., informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego za 2011 r., rachunku przepływów pieniężnych 2010-2011. Nadesłała także kserokopie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego o zapłatę, nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym (z 2009 r.), wyroku zasądzającego od spółki kwoty pieniężne i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. I SA/Rz 686/12). Spółka złożyła sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej P.p.s.a., wniesienie sprzeciwu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia referendarza wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje: Prawo pomocy w zakresie częściowym (zakres wniosku Spółki) może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.. W rozpoznawanej sprawie pomimo dwukrotnego zwrócenia się do spółki w celu wyjaśnienia i zbadania jej sytuacji ekonomicznej w kontekście wykazania przesłanek o jakich mowa w powołanym przepisie, stwierdzić należy, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie zostały przez spółkę wykazane. Spółka podała, że przedmiotem jej działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi, a z przedłożonych dokumentów wynika, że jej aktywa trwałe wynoszą 2.237.635,94 zł, wartość środków trwałych 2.236.635,94 zł (na koniec 2011 r.) oraz co istotne w kontekście wniosku o prawo pomocy – spółka posiada należności w łącznej kwocie 4.254.925,64 zł, z czego 4.251.961,61 zł z tytułu dostaw i usług (należności w zbliżonej kwocie spółka wykazywała również w bilansie za 2010 r.). Wielkości te świadczą o możliwościach finansowych spółki, natomiast obowiązkiem zarządu jest ich egzekwowanie. Spółka akcentuje fakt, że ciąży na niej wiele zobowiązań publicznoprawnych i cywilnych, przedstawia na tę okoliczność dokumenty, ale przemilcza, że sama posiada wierzytelności. Dodać należy, że nieruchomości przeznaczone do działalności gospodarczej spółki w chwili ich nabywania, były już obciążone hipotekami na znaczne kwoty. W sprawie analizę sytuacji finansowej spółki można przeprowadzić za odległy okres, tj. 2011 r., co nie jest zdaniem Sądu miarodajne dla oceny złożonego przez skarżącą wniosku. Dlatego spółka została wezwana o informacje dotyczące roku, w którym złożono wniosek o prawo pomocy, tj. 2012. Skoro spółka nie sporządziła określonej w wezwaniu dokumentacji (zeznanie CIT-8, bilans, rachunek zysków i strat), Sąd nie może odnieść się do argumentów wniosku o prawo pomocy, tym bardziej, że wzbudza on wątpliwości, choćby związane z wyjaśnieniami (k.48), że w bilansie za 2011 r. kwota 8.999.000,00 zł wykazuje zobowiązania spółki wobec jej najemców tytułem poniesionych przez nich kosztów remontów zalanych nieruchomości, które kompensują się corocznie z należnościami czynszowymi. W rachunku zysków i strat księgowane są jako przychody netto ze sprzedaży towarów i usług i za rok 2011 wyniosły 516.400,00 zł (k. 41), pomniejszając pasywa. Te wyjaśnienia pozostają wątpliwe w konfrontacji z przedłożonymi deklaracjami dla podatku od towarów i usług (lipiec - wrzesień 2012, październik- grudzień 2012); spółka nie wykazuje sprzedaży, deklarując jedynie nadwyżkę podatku z poprzednich deklaracji do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy (80 zł). Co prawda dane z bilansu dotyczą 2011 roku, a deklaracje dla podatku od towarów i usług roku 2012, ale spółka określiła, że rozlicza się tak corocznie, zatem należy przyjąć, że również w 2012 r. Ponadto z przesłanych przez spółkę dokumentów wynika, że prawdopodobnie korzystała ona z pomocy publicznej udzielonej na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz.U. Nr 123, poz. 835); złożyła bowiem stosowne oświadczenie Wojewodzie Małopolskiemu na podstawie art. 42 ust. 2 ww. ustawy. Dodać także należy spółka swoją sytuację finansową uzasadnia okolicznościami związanymi ze zdarzeniem nadzwyczajnym, tj. powodzią w 2010 r., której skutki są dla spółki odczuwalne także obecnie, przy czym z dokumentacji spółki wynika, że wysoką stratę spółka odnotowała już w 2009 r. – w kwocie 754.654,54 zł, nie uzyskując w tym roku według zeznania CIT-8 żadnych przychodów, generując jedynie koszty uzyskania przychodów w ww. kwocie . Strata z działalności powiększyła się w 2010 r. do kwoty 8.736.226,48 zł (przychody za ten rok: 1.011.480,80 zł, koszty uzyskania przychodów – 9.747.707,28 zł, o czy świadczą dokumenty finansowe znajdujące się w aktach sprawy o sygn. I SA/ Rz 1098/12 również ze skargi spółki w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia spółki od podatku od nieruchomości), Reasumując, w rozpoznawanej sprawie, okoliczności o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie zostały wykazane i dlatego, mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło