I SA/Rz 687/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007 - postanawia - oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia M.K. (dalej zwany: skarżący/wnioskodawca) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 22 października 2009 r. wyroku oddalającego skargę, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako majątek zadeklarował dom mieszkalny i gospodarstwo rolne. Podał, że uzyskuje dochody z tytułu emerytury, które wydatkuje w całości na zakup lekarstw (zaawansowana choroba) i wyżywienie. Wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., skarżący oświadczył, że z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje dochodów, w gospodarstwie domowym nie korzysta z energii elektrycznej i gazu z powodu - jak podał - uszkodzeń (popsucia). Oświadczył także, iż dom i stodoła po pożarze pozostają nieukończone. Nie podał natomiast jaka jest wysokość pobieranej emerytury, nie załączył też dokumentu, z którego wynikałaby ta wysokość, nie udokumentował wydatków związanych z chorobą, chociaż to one mają pochłaniać sporą część dochodów skarżącego, ani jakichkolwiek innych dowodów na trudną sytuację materialną. Na podstawie zebranego materiału dowodowego referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu (postanowienie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn I SA/Rz 687/09). Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Badając na posiedzeniu niejawnym, czy rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika, czyli o instytucję prawa pomocy, którą przewidują przepisy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres tego wniosku obliguje do zbadania, czy wnioskodawca spełnia przesłankę wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., czyli że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badanie przesłanek opiera się na oświadczeniu złożonym na stosownym formularzu i winno obejmować dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy, zgodnie z wolą ustawodawcy wynikającą z art. 252 P.p.s.a. Oznacza to, że poprzez wskazanie przez wnioskodawcę dowodów, na których opiera on wniosek, musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei jeżeli oświadczenie o którym mowa powyżej okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, możliwe jest prowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z art. 255 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem /referendarzem sądowym/ w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśnień zmierzających do ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Pomimo wyraźnej treści poszczególnych rubryk formularza PPF jak też precyzyjnego wezwania referendarza sądowego, skarżący nie wskazał ani nie udokumentował wysokości pobieranego świadczenia. Jego wysokość ma zasadnicze znaczenie przy ocenie wniosku, bowiem skarżący był wstanie uiścić wpis od skargi w niniejszej sprawie, rozpoznanej już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskował skarżący przysługuje w sytuacjach wyjątkowych, w których wnioskodawca, pomimo poczynionych starań, nie ma żadnych realnych możliwości poniesienia kosztów w najmniejszej nawet części. Skarżący nadmienił, że leczy się prywatnie i ponosi pełną odpłatność za leki, ale ani nie powołał wysokości tych wydatków, ani - co istotne - ich nie udokumentował. Z deklaracji skarżącego wynika, że poza emeryturą, której wysokości nie podał, nie osiąga on żadnych dochodów, w tym z gospodarstwa - chociaż składa wnioski o dofinansowanie ze środków pomocy w zakresie polityki rolnej, nie korzysta z energii elektrycznej, gazu, bieżącej wody. W ocenie Sądu podane przez skarżącego dane i złożone oświadczenie nie zawierają dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości finansowych, co tym samym pozbawia Sąd możliwości zweryfikowania wniosku, i sprawia, że wniosek o prawo pomocy należy oddalić. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.