I SA/Rz 689/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-11-26
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne (rowy) i niebędące faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy pierwotna deklaracja podatkowa wykazywała je jako zajęte na działalność gospodarczą, a korekta deklaracji i wniosek o stwierdzenie nadpłaty zostały złożone po kilku latach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie pierwotnej deklaracji podatkowej z wykazaniem gruntów jako zajętych na działalność gospodarczą nie jest wystarczające do opodatkowania, jeśli późniejsze ustalenia faktyczne (np. oględziny) wskazują, że grunty te nie są faktycznie wykorzystywane w działalności gospodarczej. Korekta deklaracji i wniosek o stwierdzenie nadpłaty są dopuszczalne, a organ podatkowy ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Uchybienie terminowi na złożenie korekty deklaracji nie powoduje automatycznie bezskuteczności wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeśli nie dotyczy sytuacji opisanej w przepisach.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011, twierdząc, że grunty sklasyfikowane jako użytki rolne (rowy) nie podlegają opodatkowaniu, ponieważ nie są związane z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że pierwotna deklaracja wykazywała zajęcie gruntów na działalność gospodarczą, a późniejsze oględziny nie dowodzą braku takiego zajęcia w przeszłości. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na błędną interpretację art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz brak wyczerpującego zebrania dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "A." S.A z siedzibą w W. kwotę 4017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. (dalej: Spółka/Skarżąca), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem z dnia 29 grudnia 2014 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 13.065 zł, przedkładając jednocześnie korektę deklaracji za rok 2011. Spółka wyjaśniła, że w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji majątku A. stwierdzono, że w ewidencji gruntów i budynków Spółka posiada użytki rolne oznaczone jako rowy. W ocenie Spółki, grunty wykazane w deklaracji w roku 2011 nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, albowiem są one sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne i nie są związane z działalnością gospodarczą. Dotyczy to działek o nr: 2755, 2752, 1903, 2707, 2754, 2751, położonych w obrębie [...].
Organ I instancji odnotował, że wraz z deklaracją złożoną za rok 2011 i lata ubiegłe Spółka dołączyła pismo zawierające wyszczególnienie numerów działek, powierzchni, rodzaju użytku gruntowego, które były zgodne z ewidencją gruntów i budynków oraz działek zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W toku przeprowadzonych oględzin w dniu 29 czerwca 2015r. i 10 marca 2016r. ustalono, że działki o nr: 1903, 2707, 2751, 2752, 2754, 2755 nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie organu podatkowego fakt, iż działki będące przedmiotem oględzin nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie daje podstawy do uznania, że nie były one zajęte na taką działalność w okresie poprzedzającym dzień oględzin tj. w latach 2009- 2014. Wobec tego nie ma podstaw do uznania, że działki te w roku 2011 nie podlegały opodatkowaniu.
W toku postępowania Spółka wyjaśniła również, że nie dysponuje żadnymi dokumentami w zakresie sposobu wykorzystywania gruntów. Organ uznał, biorąc pod uwagę położenie nieruchomości (wśród lasu, z dala od zabudowań), że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków jest niemożliwe. Niecelowe i zbędne jest również przeprowadzenie kolejnych oględzin.
Organ I instancji wziął również pod uwagę, że korekta deklaracji została złożona przez Spółkę dopiero po upływie kilku lat, bez zachowania 14 dniowego terminu, liczonego od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. W związku z tym trudno po kilku latach prowadzić oględziny w terenie na potwierdzenie sposobu użytkowania nieruchomości, wiele lat wcześniej. W związku z powyższym organ uwzględnił stan użytkowania nieruchomości według deklaracji dotyczącej roku 2011 i opodatkował przedmiotowe grunty w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ustawy (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., dalej u.p.o.l.).
Mając na względzie powyższe, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2019r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 13.065 zł.
Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, złożyła odwołanie, w którym zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 2 ust. 2 u.p.o.l., poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do przedmiotowych działek,
art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 725 ze zm.), poprzez pominięcie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków;
art. 72 § 1 i art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej O.p.) poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011.
Ponadto, zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 O.p., przez brak wskazania dowodów, na podstawie których organ uznał, że grunty były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej;
art. 191, 187 § 1, art. 122 O.p. oraz art. 2 Konstytucji RP, przez wydanie decyzji w oparciu o domniemany stan faktyczny.
Wywodząc powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w [...] opisaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Kolegium uznało za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie zgodziło się w szczególności z twierdzeniem podatnika, że dopiero w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji majątku A. odnotowano, że Spółka posiada użytki rolne. Do złożonej deklaracji za rok 2011 podatnik dołączył informację, jakie dokładnie posiada działki z wyszczególnieniem: ich numeru, powierzchni, rodzaju użytku gruntowego, które były zgodne z ewidencją gruntów oraz które działki zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. Kolegium wzięło pod uwagę, że w toku przeprowadzonych oględzin w dniu 29 czerwca 2015 r. i 10 marca 2016 r. ustalono, że przedmiotowe działki nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Kolegium fakt ten nie daje podstawy do uznania, że przedmiotowe działki nie były zajęte na taką działalność w okresie poprzedzającym dzień oględzin. Wobec tego nie ma podstaw do uznania, że działki te w roku 2011 nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia Ordynacji podatkowej, ponieważ po zgromadzeniu materiału dowodowego organ podatkowy nie miał wątpliwości, czy sporne działki powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też nie.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2019r. wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Wójta Gminy [...], a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Przedmiotowej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 2 ust. 2 u.p.o.l., przez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do przedmiotowych działek,
- art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przez wydanie decyzji z pominięciem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie następujących przepisów prawa procesowego:
- art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przez brak wskazania dowodów, na podstawie których organ uznał, że grunty były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
- art. 180 § 1 i art. 181 O.p., przez uznanie za dowód w przedmiotowym postępowaniu stanowiska Wójta Gminy [...],
- art. 187 § 1 oraz art. 122 O.p., przez wydanie decyzji w oparciu o domniemany stan faktyczny.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że podczas przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin gruntów nie stwierdzono, iż są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe w żaden inny sposób nie ustaliły także, iż na spornych gruntach działalność taka była prowadzona w roku 2011. Organy zaniechały podjęcia jakichkolwiek działań w tym zakresie. Organy nie zakwestionowały braku wykorzystania przedmiotowych nieruchomości w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, wobec tego kluczowe dla rozstrzygnięcia pozostaje oznaczenie gruntów w ewidencji budynków i gruntów symbolem "W" — rowy, które skutkuje wyłączeniem tychże z opodatkowania.
Skarżąca zarzuciła, że Kolegium w zaskarżonej decyzji nie odniosło się w pełni do argumentów podniesionych przez Spółkę w odwołaniu, nie wskazało również faktów, które potwierdzają związanie przedmiotowych gruntów z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Spółka natomiast w piśmie z dnia 4 lutego 2019r. przedłożyła Kolegium dowody w postaci: pisma Urzędu Gminy [...] z 23 czerwca 1992r. o sposobie użytkowania działek ujętych w Księdze Wieczystej numer [...], zaświadczenia z Księgi Wieczystej numer [...] z 9 października 2001r. oraz pisma z 28 lutego 2001 r. o sposobie użytkowania działek. Organ w żaden sposób nie odniósł się do tych dowodów, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedłożone przez Spółkę dokumenty przedstawiają faktyczne wykorzystanie spornych działek w 1992 r. oraz w roku 2001, a więc za lata wcześniejsze niż te, za które Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Z kolei zarówno w roku 2015, jak i w 2016 zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowych działek, które wykazały, że nie jest na nich prowadzona działalność gospodarcza, jak również nie ma śladów wskazujących na jej prowadzenie w przeszłości. Zatem skoro w roku 1992 oraz w roku 2001 na spornych gruntach nie była faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, a w 2015 i 2016r. stwierdzono, iż grunty te to rowy porośnięte roślinnością, zakrzewione i zadrzewione, to należało również przyjąć, że grunty te wyglądały analogicznie w latach 2009 — 2014. Nie jest bowiem możliwe, aby krzewy i drzewa tej wielkości wyrosły w ciągu roku. Z powyższego należy, zdaniem Skarżącej, wysnuć wniosek, że w latach 2009-2014 grunty nie były fizycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Skarżącej, skoro organ nie jest w stanie wykazać, że na spornych gruntach była prowadzona działalność gospodarcza, to nie może on opodatkować tych gruntów podatkiem od nieruchomości. Za powyższym stwierdzeniem przemawia wywodzona z art. 2 Konstytucji RP zasada in dubio pro tributario.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga co do zasady zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty i nie wszystkie wnioski zawarte w skardze są uzasadnione.
Podkreślenia na wstępie wymaga, że z mocy art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. osoby prawne (norma ta dotyczy również Skarżącej), są obowiązane składać, w terminie do 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. Z kolei z art. 6 ust. 9 pkt 2 u.p.o.l. wynika obowiązek dla podatników będących osobami prawnymi odpowiedniego skorygowania deklaracji w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 9 ust. 3 (zdarzenie zaistniałe w trakcie roku podatkowego mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania podmiotu opodatkowania lub jego części), w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Taki podatnik jest obowiązany również (art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l.) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15-go każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia.
Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. (z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże podstawy takiego zobowiązania), podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty (art. 21 § 2 O.p.); jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 O.p.). Przez deklaracje rozumie się również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci (art. 3 pkt 5 O.p.). Dodać należy, co ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie, że przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość skorygowania uprzednio złożonej deklaracji (art. 81 § 1 O.p.),. Jest to o tyle zrozumiałe, że podatnik może po prostu pomylić się, tkwić w błędnym przeświadczeniu co do okoliczności mających znaczenia dla sposobu i zakresu opodatkowania lub może zmienić się interpretacja przepisów prawa podatkowego. Tak więc korekta deklaracji nie jest przewidziana wyłącznie do zmian stanu faktycznego na co powołuje się organ odwoławczy w skarżonej decyzji. Zasadą przy tym jest, że złożona korekta wywołuje skutki prawne, zaś jej bezskuteczność jest precyzyjnie wskazana w przepisach prawa (np. art. 81b § 2 O.p.; stan prawny na dzień złożenia wniosków o nadpłatę).
Przytoczone powyżej przepisy uprawniają do stwierdzenia, że w wypadku powstania zobowiązania w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. i tzw. samoobliczenia podatkowego, złożenie deklaracji przez podatnika korzysta z domniemania prawidłowości wykazanego podatku (dotyczy to również korekty deklaracji, z wyjątkami, o których powyżej wspomniano). Nawet w wypadku niewystąpienia automatycznie skutku prawnego z chwilą złożenia korekty takiej deklaracji wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty powstaje sprawa podatkowa. Sąd podkreśla z całą stanowczością, że to organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.).
Sąd podziela stanowisko reprezentowane w większości orzeczeń sądów administracyjnych i przeważające w doktrynie, że powołany przepis jednoznaczne wskazuje na rolę organu podatkowego w rozpatrywaniu spraw i brak jest podstaw prawnych do przenoszenia do postępowania podatkowego reguł charakterystycznych dla procedur przewidzianych w postępowaniach cywilnych. Nie ma tu zastosowania reguła, że ten, kto wywodzi określone skutki prawne musi je wykazać (chyba, że ustawodawca wyraźnie w określonych przepisach podatkowych tak unormuje – np.: "jeżeli podatnik wykaże...". Oczywiście rola organu podatkowego w rozpatrzeniu sprawy nie wyłącza zasady współpracy stron postępowania, tym bardziej, że w wielu przypadkach organ nie ma wiedzy o źródle dowodowym, wtedy rolą strony jest wskazanie dowodu, czy też obszaru w sensie na przykład zbioru dokumentów, gdzie dowód taki może się znajdować. Uwagi te Sąd czyni wobec ograniczenia się SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji właściwie do takiego schematu umotywowania swojego stanowiska, że niezajęcie użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej w chwili dokonywania oględzin nie może prowadzić do przyjęcia, że takiego zajęcia nie było kilka lat wcześniej, skoro w "pierwotnej" deklaracji Podatnik deklarował odmiennie.
Zwracając się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty Spółka powołała jako podstawę prawną żądania art. 72 § 1 pkt 1 O.p. a więc, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Wykładania językowa tego przepisu prowadzi do akceptowalnych wniosków, że nadpłacenie lub nienależne zapłacenie podatku może nastąpić również wskutek "winy" podatnika tj. nieuwagi, braku wiedzy co do podstaw opodatkowania, wadliwego prowadzenia ewidencji etc. W postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nadpłaty celem jest ustalenie rzeczywistej wysokości podatku bądź jego braku, co przełoży się na rozstrzygnięcie w sentencji wydanego aktu lub zostanie zawarte w jego motywach, gdy przeszkody natury prawnej uniemożliwią wydanie aktu, w którym można określić wysokość zobowiązania. Zresztą bezsporne między stronami jest, bo wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że korekta deklaracji złożona jeszcze w okresie, gdy zobowiązanie podatkowe nie wygasło, nie staje się bezskuteczna wskutek późniejszego upływu tego terminu. Eksponowanie więc jako głównego argumentu "zachowania" Spółki mającego świadczyć o niezasadności wniosków o nadpłatę nie jest - w ocenie Sądu – nieprzekonujące. Samo gołosłowne twierdzenie, że "trudno zgodzić się ze stwierdzeniem podatnika, że dopiero w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji majątku A. odnotowano, że posiadają użytki rolne" nie może być uznane za uprawnioną tezę, wynikającą z oceny poprzedzonej zebraniem i w sposób wyczerpujący rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, w rozumieniu art. 187 § 1 O.p.
Wobec ogólnego stwierdzenia SKO, że rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji jest prawidłowe należy domniemywać, że Kolegium podziela również stanowisko, że korekta deklaracji została złożona dopiero po upływie kilku lat, bez zachowania czternastodniowego terminu, liczonego od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Niewątpliwie organ pierwszej instancji miał na uwadze obowiązek z art. 6 ust. 9 pkt 2 u.p.o.l., który to przepis Sąd powyżej już przytoczył, ale powtórzyć należy, że uchybienie temu obowiązkowi, samo przez się, nie powoduje niezasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tym bardziej, że nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia z sytuacja tam opisaną. Obowiązek o którym mowa wyżej zrealizowałby się wówczas, gdyby podatnik sporne grunty stanowiące użytki rolne wykorzystywał w działalności gospodarczej i zmieniłby ich przeznaczenie, zrywając ich wieź z prowadzoną działalnością gospodarczą, a z taka sytuacja w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych wnika brak aktywności co do poszukiwania dowodów, które pozwoliłyby w sposób kompleksowy rozstrzygnąć sprawę wywołaną złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wprawdzie organ wezwał Spółkę do przedstawienia będących w jej posiadaniu wszelkich dowodów na okoliczność wykazania sposobu wykorzystywania gruntów (pismem z dnia 19 stycznia 2015 r.), ale nie zareagował procesowo na odpowiedź Spółki, że nie posiada dokumentów potwierdzających sposób wykorzystywania gruntów.
Rację ma Skarżąca, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepisy art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 124 O.p. Nawet dysponując takim materiałem dowodowym, jaki dotychczas organy zgromadziły, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pobieżne, nie zawiera pogłębionej argumentacji i oceny zebranych dowodów w powiązaniu z treścią materialnego przepisu, jakim jest art. 2 ust. 2 u.p.o.l.
Wskazanie przez organ pierwszej instancji, że położenie działek w oddaleniu od zabudowań, uniemożliwia przeprowadzenie tzw. dowodów osobowych jest nieprzekonujące. Nie rozważono możliwości przesłuchania przedstawicieli lub pracowników Spółki, skoro dla przyjęcia wypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. niezbędnym jest poczynienie ustaleń faktycznych w celu zweryfikowania okoliczności rzeczywistego zajęcia użytków rolnych na prowadzoną działalność gospodarczą. Dla Sądu jest niezrozumiałym umieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołania się do komentatorów i przywołania tezy, że nie może być przedmiotem dowodu ustalenie stanu prawnego ani też interpretacja przepisów prawa. Teza ta bowiem jest prawdziwa ale nie przystająca do sporu w sprawie, która dotyczy ustaleń faktycznych.
Na ocenę prawidłowości postępowania wyjaśniającego przed organem drugiej instancji istotny wpływ ma również fakt, że jak wynika z wyjaśnień przedstawionych w skardze, pismem z dnia 4 lutego 2019r. Spółka przedstawiła Kolegium dowody w postaci: pisma Urzędu Gminy [...] z dnia 23 czerwca 1992 r. o sposobie użytkowania działek ujętych w księdze wieczystej nr [...], zaświadczenia z 9 października 2001 r. księgi wieczystej nr [...] oraz pisma z dnia 28 lutego 2001r. o sposobie użytkowana działek. Z powyższych dokumentów według Skarżącej ma wynikać faktyczne wykorzystanie spornych działek w 1992r. oraz w 20001r., a więc za lata wcześniejsze niż te, za które Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W aktach sprawy postępowania odwoławczego brak jest tych dokumentów, w związku z powyższym Sąd nie może odnieść się do ich treści. Skarżąca zarzuca, że mimo przedstawienia Kolegium wyżej wskazanych dokumentów, organ II instancji w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do ich treści, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że rzeczą organu będzie zakreślenie ram postępowania dowodowego, konieczności przeprowadzenia, o ile są dostępne, dalszych dowodów, ich oceny, dokonania stanowczych i umotywowanych ustaleń faktycznych.
Omówione wyżej mankamenty w sposobie gromadzenia i następczej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie, przejawiają się jaskrawo w braku odniesienia się przez organ odwoławczy do podstawowych dowodów to jest protokołów oględzin z dnia 29 czerwca 2015 r. i 10 marca 2016 r. (k. 16 i 17 akt administracyjnych organu I instancji). Organ w sposób całkowicie dowolny twierdząc, że sporne grunty mogły być zajęte na prowadzenia działalności gospodarczej w 2011 r., nie ustosunkowuje się do kwestii jakie to są grunty, jaki jest ich charakter, w jakim są stanie, a są to co warte podkreślenia rowy porośnięte roślinnością i drzewami oraz nieutwardzone, gruntowe drogi wykorzystywane obecnie w działalności leśnej. Na tych gruntach nie stwierdzono żadnej infrastruktury technicznej, w tym kolejowej i położone są z dala od takiej infrastruktury. Organ nie podjął nawet próby wyjaśnienia w jaki sposób owe grunty mogły służyć działalności gospodarczej podatnika.
Sąd nie odnosi się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 u.p.o.l., który należy odczytać wobec jego opisu i uzasadnienia jako błąd subsumcji. Ocena takiego zarzutu byłaby możliwa, gdyby Sąd zaakceptował ustalony w postępowaniu podatkowym stan faktyczny. Sąd natomiast w przedmiotowych sprawach zakwestionował te ustalenia, co najmniej jako przedwczesne. Z tego też względu nie może ocenić, czy nastąpiło naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Podkreśla natomiast, że prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. prowadzi do wniosku, że zajęcie użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej musi być faktyczne aby użytki te podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sąd zauważa, że opis zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie jest adekwatny do argumentacji w uzasadnieniu skarg w części dotyczącej tego zarzutu. Teza Skarżącej, że zarówno Wójt, jak i SKO nie zakwestionowały braku wykorzystania przedmiotowych nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wobec tego kluczowe dla rozstrzygnięcia pozostaje oznaczenie gruntów w ewidencji gruntów i budynków symbolem W (rowy), które skutkuje wyłączeniem tych nieruchomości z opodatkowania podatkiem od nieruchomości - nie przystaje do realiów sprawy, skoro organ kwestionuje, że przedmiotowe działki nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w określonym czasie. Niekwestionowanie bowiem, że obecnie te działki nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie oznacza ich niepodlegania opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w roku 2011. Z tego też względu uwagi te są aktualne, co do zarzutu naruszenia art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Odnotować należy, że w analogicznych sprawach dotyczących pozostałych lat podatkowych objętych pierwotnym wnioskiem Spółki z dnia 19 grudnia 2014 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2014, tut. Sąd prawomocnymi już wyrokami z dnia 7 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 324/19 (dot. lat 2010 i 2012) i z dnia 2 lipca 2019 sygn. akt I SA/Rz 324/19 (dot. lat 2013 i 2014) uwzględnił z tych samych powodów co powyżej skargi i uchylił skarżone w nich decyzje SKO w [...].
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowaniach sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 P.p.s.a. Obejmują one równowartość uiszczonego wpisu – 400 zł., wynagrodzenie pełnomocnika – 3600 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. e Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) oraz 17 zł z tytułu uiszczenia opłaty skarbowej od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło