I SA/Rz 689/23
WyrokWSA w Rzeszowie2024-03-05
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Piotr Popek, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa dzierżawy gruntu, która przewiduje oddanie gruntu do dyspozycji na cele budowlane z dniem uzyskania pozwolenia na budowę, spełnia wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele związane z realizacją projektu w momencie składania wniosku o dofinansowanie? Czy projekt polegający na budowie hali magazynowej na skład celny i zakupie wyposażenia do obsługi towarów, realizowany w ramach programu wsparcia MŚP, może uzyskać dofinansowanie, jeśli dotyczy sektora transportu i infrastruktury z nim związanej, wyłączonego z regionalnej pomocy inwestycyjnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo nie uwzględnił protestu. Po pierwsze, umowa dzierżawy, która przewiduje oddanie gruntu do dyspozycji na cele budowlane dopiero z dniem uzyskania pozwolenia na budowę, nie spełnia wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele związane z realizacją projektu w momencie składania wniosku. Po drugie, projekt polegający na budowie hali magazynowej na skład celny i zakupie wyposażenia do obsługi towarów należy zakwalifikować jako inwestycję w sektorze transportu i infrastruktury z nim związanej, który jest wyłączony z regionalnej pomocy inwestycyjnej na mocy art. 13 lit. b Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, niezależnie od daty nowelizacji tego rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka S. M. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu budowy hali magazynowej na skład celny. Wniosek został oceniony negatywnie pod względem formalnym z dwóch powodów: braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w momencie składania wniosku (umowa dzierżawy wchodziła w życie z dniem uzyskania pozwolenia na budowę) oraz kwalifikacji projektu jako inwestycji w sektorze transportu i infrastruktury z nim związanej, wyłączonym z możliwości otrzymania wsparcia. Spółka wniosła protest, który został nieuwzględniony uchwałą Zarządu Województwa Podkarpackiego. Następnie spółka wniosła skargę do WSA w Rzeszowie, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. M. spółka z o.o. z siedzibą w P. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 5 grudnia 2023 r., nr 546/11541/23 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Nowe obszary działalności firmy S. M. spółka z o.o. podstawą dalszego rozwoju" oddala skargę.
Zarząd Województwa Podkarpackiego uchwałą nr 546/11541/23 z dnia 5 grudnia 2023 r. po rozpatrzeniu protestu wniesionego w dniu 7 listopada 2023 r. przez przedsiębiorstwo S. M. sp. z o.o. od negatywnej oceny formalnej wniosku pn.: "Nowe obszary działalności firmy S. M." złożonego w naborze ogłoszonym w ramach priorytetu 1 – konkurencyjna i cyfrowa gospodarka, 1.3 wsparcie MŚP w formie dotacji programu regionalnego Fundusze Europejskie dla podkarpacia 2021-2027, nie uwzględnił protestu. Organ wskazał, że w sprawie prowadzony był konkurs w ramach którego skarżąca aktualnie spółka złożyła wniosek o przyznanie dotacji w dniu 13 lipca 2023 r. Wniosek o dotację miał na celu wzmocnienie i unowocześnienie prowadzonej działalności oraz uruchomienie nowego obszaru usług-składu celnego. Realizacja projektu miała rozpocząć się 4 marca 2024 r., zaś zakończenie miało nastąpić 31 marca 2025 r. Ogólna wartość projektu [...] zł w tym wydatki kwalifikowalne [...] zł, zaś dofinansowanie z UE to [...] zł. wniosek został oceniony negatywnie pod względem formalnym, gdyż nie spełniał kryteriów oceny formalnej pn. "kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu, pomoc publiczna, pomoc de minimis" o czym wnioskodawca został poinformowany 26 października 2023 r.
W tym zakresie organ zważył, że wnioskodawca planuje budowę hali wraz z pomieszczeniami socjalno-administracyjnymi na potrzeby funkcjonowania składu celnego, zaś inwestycja ta miała być realizowana na działkach wskazanych w Biznes Planie w pkt B.2 pn.: miejsce realizacji projektu o nr [...], [...], [...], [...],[...] i [...] położonych w obrębie [...] objętych [...] o pow. 2500 m2 w miejscowości P. przy ul. [...].
Wnioskodawca jako podstawę tytułu prawnego do ww. nieruchomości przedstawił umowę dzierżawy zawartą w dniu 12 czerwca 2023 r. pomiędzy S. C. P. S. z siedzibą w P. przy ul. [...] Znajdował się w niej zapis, że "wydzierżawiający oddaje dzierżawcy na dysponowanie gruntem na cele budowlane z dniem uzyskania pozwolenia na budowę, użytkowania i pobierania pożytków". Umową tą objęte były działki na których miała być realizowana inwestycja.
W tym zakresie organ uznał, że wnioskodawca nie wypełnił warunków posiadania warunku zawartego w regulaminie wyboru w pkt 4.5, który stanowił że pomoc udzielana jest podmiotom realizującym inwestycje na obszarze przygranicznym zaś wnioskodawca na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie musi posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele związane z realizacją projektu. Dokumentem potwierdzającym posiadanie takiego prawa będą dokumenty potwierdzające prawo własności, użytkowania wieczystego, dzierżawy, najmu i musi on wskazywać dokładny adres nieruchomości, zaś w przypadku dzierżawy lub najmu okres obowiązywania umowy nie może być krótszy niż okres realizacji projektu oraz musi obejmować okres trwałości.
Analizując zapisy umowy przedstawionej przez wnioskodawcę Zarząd Województwa doszedł do wniosku, że na chwilę złożenia wniosku nie posiadał on prawa do dysponowania gruntem na cele realizacji projektu. Zarząd wskazał na zapis, iż grunt miał zostać oddany dzierżawcy na swobodne decydowanie z dniem uzyskania pozwolenia na budowę. W chwili złożenia wniosku pozwolenie na budowę nie było jeszcze wydane choć stosowne dokumenty do Prezydenta Miasta P. zostały złożone, a termin uzyskania takiego pozwolenia był szacowany na listopad 2023 r.
Z tego też względu organ nie uwzględnił w tym zakresie protestu uznając brak wykazania przez wnioskodawcę prawa do dysponowania gruntem za rzeczywisty.
Organ analizował również kryterium formalne pn.: pomoc publiczna, pomoc de minimis w aspekcie ustalenia czy projekt spełnia zasady dotyczące właściwego rodzaju pomocy publicznej którą jest objęty.
Wskazał, że zgodnie z art 13 lit. b Rozporządzenia 651/2014 regionalna pomoc inwestycyjna nie ma zastosowania m.in. w sektorze transportu i związanej z nim infrastruktury. Z tego względu wszystkie projekty realizowane w sektorze transportu i infrastruktury jako projekty realizowane w sektorze wyłączonym ze wsparcia nie spełniają kryterium pomocy publicznej. Wynika to z art. 4 pkt 12 Regulaminu konkursu. W ocenie organu realizowana inwestycja w postaci budowy hali z częścią socjalno-administracyjną przeznaczonej na skład celny oraz zakup wyposażenia niezbędnego do funkcjonowania składu celnego. Skład celny przyjmował będzie na zlecenie towary do przechowywania i zapewni łatwiejszy przepływ towarów na terytorium Ukrainy. Zakupione wyposażenie przyspieszy proces rozładunku towarów a w konsekwencji pozwoli zmniejszyć emisję spalin do atmosfery.
Instytucja zarządzająca analizując te fakty stwierdziła ze projekt należy zaliczyć do przedsięwzięcia realizowanego w sektorze infrastruktury związanej z transportem. Tak bowiem należy scharakteryzować budowę hali służącej przechowywaniu towarów i zakup wyposażenia niezbędnego do jej funkcjonowania.
Zarząd Województwa zauważył, ze doszło do zmiany rozporządzenia 651/2014 gdyż zostało ono zmienione z dniem 1 lipca 2023 r. przez Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2023/1315 z dnia 23 czerwca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 651/2014 uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.
Instytucja zarządzająca wskazała, iż art. 1 ust. 3 lit. e tego rozporządzenia po zmianach stanowi, że nie ma ono zastosowania do kategorii pomocy regionalnej o których mowa w art. 13. Ten z kolei przepis (art. 13 lit. b) stanowi że "Mniejsza sekcja nie ma zastosowania do pomocy przeznaczonej dla sektora transportu i na związaną z nim infrastrukturę".
Z kolei przepis art. 2 pkt 45 tego rozporządzenia stanowi, że sektor transportu oznacza rodzaje działalności zgodne ze statystyczną kwalifikacją działalności gospodarczej w Unii Europejskiej (NACE Rev.2). Ta z kolei klasyfikacja uznaje, iż sektor transportu to między innymi transport drogowy, wodny czy lotniczy.
Powołując się na powyższe akty prawne po ich zmianie organ uznał że działalność objęta wnioskiem mieści się w działalności wspomagającej transport pasażerski i towarowy, a zatem wchodzi w zakres infrastruktury wyłączony ze stosowania pomocy regionalnej na mocy art. 13 lit. b Rozporządzenia 651/2014 i pkt 4.12 Regulaminu wyboru.
Od powyższej uchwały skargę do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wniósł skarżący S. M. sp. z o.o. z siedzibą w P. który zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez:
1. Podtrzymanie stanowiska oceniającego, że wnioskodawca w dniu składania wniosku nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością opisaną we wniosku.
Wskazał w tym zakresie, że data która została przyjęta przez instytucję zarządzającą nie jest w swej istocie datą, od której dzierżawca uzyskał prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Podniósł, że konstrukcja zdania złożonego zawartego w umowie wskazuje jednoznacznie dwa terminy z których pierwszy to oddanie dzierżawcy gruntu na cele budowlane z dniem zawarcia umowy a drugi to używanie i pobieranie pożytków z dniem uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącego posiadał on prawo do dysponowania gruntem w chwili złożenia wniosku.
2. Naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie rozporządzenia Komisji nr 651/2014 i uwzględnienie późniejszej wersji tego aktu prawnego. W uzasadnieniu skargi wskazał na to, iż rozporządzenie uległo zmianie lecz konkurs został ogłoszony jeszcze w czasie kiedy obowiązywał "stary tekst" rozporządzenia a zatem powinien on mieć zastosowanie w sprawie.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o "uchylenie uchwały i uwzględnienie skargi".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe argumenty i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Zarząd Województwa Podkarpackiego wydając zaskarżoną uchwałę nie naruszył prawa i zasadnie nie uznał protestu.
W sprawie zaistniały dwie okoliczności wskazujące na to, że wniosek o dofinansowanie nie mógł być pozytywnie rozpatrzony.
Nie budzi wątpliwości, że podmiot ubiegający się o wsparcie musiał wykazać, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na której miała być przeprowadzona inwestycja w dniu złożenia wniosku. W sprawie S. M. przedłożyła umowę pomiędzy tym podmiotem a S. C. P. S. na dzierżawę gruntów, na których miała zostać przeprowadzona inwestycja w postaci budowy hali, w której zlokalizowany miał być skład celny. ( k.86 ).
W umowie tej w § 2 została wskazany przedmiot i termin od którego dzierżawa miała obowiązywać. Wskazano zatem, że: " Wydzierżawiający oddaje dzierżawcy na dysponowanie gruntem na cele budowlane, z dniem uzyskania pozwolenia na budowę do używania i pobierania pożytków tereny przemysłowe wchodzące w skład majątku firmy". Zapis tego zdania jest jasny i nie budzi wątpliwości. Tereny na których miała zostać przeprowadzona inwestycja zostały oddane w dzierżawę z dniem uzyskania pozwolenia na budowę. Dalsze zapisy tego zdania nie zmieniają jego istoty, w szczególności nie stanowi o tym wskazanie, że dzierżawca " przyjmuje nieruchomość w dzierżawę". Nie wskazano bowiem żadnego innego ( wcześniejszego ) terminu od którego miałaby się rozpocząć dzierżawa tych gruntów.
Oczywiście można mieć wątpliwości co do niedoskonałości sformułowań zawartych w tej umowie, jednak trzeba wziąć pod uwagę, że to strony zgodnie z zasadą swobody umów redagują ich treść i one są za nie odpowiedzialne.
Z dokumentów przedstawionych w czasie konkursu muszą bez żadnych wątpliwości wynikać fakty i okoliczności, które powinny zaistnieć by wniosek został przez Instytucję zarządzająca zaakceptowany i wybrany do dofinansowania. Na uczestniku konkursu ciąży obowiązek zawarcia tego typu umów, z których bez żadnej wątpliwości będzie wynikać, że już w chwili złożenia wniosku posiadał on prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Prawo to musi wynikać w sposób jasny i klarowny z przedłożonych do akt sprawy dokumentów.
W przedmiotowej sprawie tak się nie stało. Z przedłożonej umowy dzierżawy z dnia 12.06.2023 r. takie prawo do dysponowania tym gruntem z dniem złożenia wniosku nie wynika. Jej zapisy nie wskazują na to w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny. Postulowana w skardze interpretacja tej umowy nie jest przekonująca i możliwa do zaakceptowania. Jednocześnie organ prowadzący postępowanie konkursowe nie mógł wezwać strony do uzupełnienia wniosku i dostarczenie umowy jednoznacznie na prawo do dysponowania terenem wskazujące skoro termin od którego uczestnik konkursu powinien je posiadać już upłynął i nie posiadał on innego dokumentu, z którego prawo to mogłoby wynikać.
Strona ponosi odpowiedzialność za treść zawartej umowy i określenie w niej terminu rozpoczęcia biegu okresu dzierżawy a tym samym wejścia w posiadanie prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. To ona zawierając ja z właścicielem gruntu , tak termin ten ( w niekorzystny dla niej sposób ) określiła. Nie można także innego terminu domniemywać.
W końcu bowiem należy podać, że termin uzyskania pozwolenia na budowę ( o które rzeczywiście wystąpiono ) przypadał na listopad 2023 r. a więc już po dniu złożenia wniosku o wsparcie.
Z tych względów sąd w tym aspekcie sprawy uznał, że organ nie naruszył prawa stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia protestu.
Odnośnie drugiego aspektu sprawy, czyli rodzaju działalności jaki jest wykluczony ze wsparcia, a w tym konkretnym przypadku transportu i infrastruktury z nim związanej należy wskazać, że organ także nie naruszył prawa.
Jak to bowiem wskazano z uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przepis punktu 4.12 Regulaminu wyboru wskazywał, że pomoc nie może być udzielona w zakresie o jakim mowa w art. 1 ust.2 lit.c oraz d, ust.3, ust.4 lit.c i ust. 5 Rozporządzenia nr 651/2014. Przepis art. 1 ust.3 lit.e tego Rozporządzenia stanowi zaś, że nie ma ono zastosowania do pomocy, o których mowa w art. 13 Rozporządzania.
Przepis art. 13 rozporządzenia był przy tym dwukrotnie nowelizowany. Interesująca z punktu widzenia niniejszego postępowania lit. " b " z dniem wejścia aktu w życie czyli 26.06.2014 stanowiła, że "niniejsza sekcja nie ma zastosowania do "pomocy regionalnej w formie programów, które są ukierunkowane na ograniczoną liczbę konkretnych sektorów działalności gospodarczej; uważa się, że programy dotyczące turystyki, infrastruktury szerokopasmowej lub przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, nie są skierowane do konkretnych sektorów działalności gospodarczej." W pierwotnym brzemieniu nie wykluczał on zatem pomocy na inwestycje związane z transportem lub infrastrukturę związana z transportem.
Został znowelizowany z dniem 10 lipca 2017 r. ( Dz.U.UE.L.2017.156.1 art. 1 ) i otrzymał brzmienie, iż sekcja nie ma zastosowania do "pomocy przeznaczonej dla sektora transportu i na związaną z nim infrastrukturę oraz dla sektora wytwarzania i dystrybucji energii oraz na związaną z nim infrastrukturę, z wyjątkiem regionalnej pomocy inwestycyjnej w regionach najbardziej oddalonych i programów regionalnej pomocy operacyjnej. Z ta data z pomocy zostało wykluczone zatem wsparcie związane z tymi dziedzinami działalności gospodarczej".
Druga nowelizacja nastąpiła z dniem 1 lipca 2023 r. (
Dz.U.UE.L.2023.167.1 art. 1 ), jednak miała ona w odniesieniu do omawianej jednostki redakcyjnej przepisu jedynie charakter organizacyjny i porządkujący. Nie zawierała w tej części zmian normatywnych.
Dlatego należało uznać, że nie naruszyły prawa organy procedujące wniosek o dofinansowanie poprzez uznanie, że inwestycja polegająca na budowie hali magazynowej z przeznaczeniem na skład celny oraz zakupie urządzeń wspierających rozładunek i załadunek towarów nie może uzyskać finansowania w ramach aktualnie prowadzonego konkursu. Zarówno bowiem przed 1 lipca 2023 r., jak i po tej dacie wsparcie dla transportu i związanej z nim infrastruktury było wykluczone przez Rozporządzenie Komisji 651/2014 opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L poz pozycja 187.1. Miejsce publikacji nie uległo zmianie, choć sam jego tekst przez dwa wskazane powyżej akty ( Rozporządzenia Komisji ) był dwukrotnie nowelizowany.
Z tych względów sąd skargę oddalił w myśl art. 73 ust.8 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 ( Dz.U.2022.1079 t.j )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło