I SA/Rz 691/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-27
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki oraz fakt zajęcia świadczenia przez organ podatkowy?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zestawienie dochodów i wydatków skarżącego wskazywało na możliwość pokrycia kosztów sądowych, a podniesione w sprzeciwie okoliczności (jak zajęcie dochodu) nie były wystarczająco sprecyzowane lub znane organowi orzekającemu w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący W. R. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Rzeszowie, który odmówił mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Referendarz uznał, że dochody skarżącego (5 580 zł miesięcznie) przewyższają jego wydatki (2 780 zł), co pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych (500 zł). Skarżący w sprzeciwie podniósł, że jego świadczenie zostało zajęte przez organ podatkowy, co pozbawiło go środków do życia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...), w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z o.o., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r., wraz z odsetkami, w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 października 2017 r., sygn. I SA/Rz 691/17, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 23 października 2017 r., sygn. I SA/Rz 691/17, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozpoznający wniosek stwierdził bowiem, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie przesłanek, które pozwoliłyby uznać go za osobę ubogą.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślono, że miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 5 580 zł, podczas gdy suma ponoszonych w tym gospodarstwie wydatków, obejmująca nie tylko wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb bytowych (do takich nie sposób zaliczyć wydatków remontowych i kosztów korzystania z internetu) 2 780 zł. Tak więc, zdaniem referendarza, skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 500 zł.
Odnosząc się do kwestii rozdzielności majątkowej skarżącego z jego żoną, rozpoznający wniosek zauważył, że okoliczność ta nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wspierania się, obejmującego również wsparcie finansowe.
W zaskarżonym postanowieniu zwrócono również uwagę na fakt, że w 2013 r. skarżący sprzedał należące do niego nieruchomości swojej żonie za kwotę 10 000 zł, podobnie jak rok wcześniej należący do niego samochód osobowy.
Zdaniem referendarza, pomimo tego, że niniejsza sprawa nie jest jedyną, jaka z udziałem skarżącego, zawisła przed tutejszym Sądem, to w żadnej z nich wpis od skargi nie przekracza kwoty 500 zł. Skarżący miał też możliwość przewidzenia tych wydatków i poczynienia oszczędności na ich pokrycie.
Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący, podkreślając, że obecnie został pozbawiony wszelkich dochodów, gdyż jego świadczenie w wysokości 2 780 zł zostało zajęte przez organ podatkowy. W rezultacie tego pozostaje bez środków do życia. Dodał także, że w 2013 r. został zmuszony przez trudną sytuację materialną do sprzedaży swoich nieruchomości, jednakże środki uzyskane z tego tytułu, w kwocie 10 000 zł, zostały już dawno wydane.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia on przesłanki, o których mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie rozpoznający wniosek skarżącego referendarz uznał, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie wskazuje na to, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Świadczy o tym zestawienie dochodów i wydatków w jego gospodarstwie domowym. Po poniesieniu przedmiotowych wydatków, wśród których nie wszystkie można zakwalifikować jako bytowe, skarżącemu pozostaje bowiem kwota, z której może pokryć koszty sądowe w niniejej sprawie. Stanowisko takie należy uznać za prawidłowe, tj., znajdujące oparcie w okolicznościach faktycznych i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że formułując sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżący, zamiast podniesienia konkretnych zarzutów wobec zaskarżonego postanowienia, ograniczył się jedynie do powtórzenia zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy argumentacji. Dodatkowo jedynie podniósł fakt zajęcia jego dochodu przez organ podatkowy, bez sprecyzowania jednak tych okoliczności (dołączona do sprzeciwu kopia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, do jakiej wysokości zajęte zostało wynagrodzenie skarżącego). Poza tym okoliczność ta nie była znana rozpoznającemu wniosek referendarzowi, trudno więc teraz zarzucać, że nie uwzględnił on tego w swoim postanowieniu.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, albowiem odpowiada ono prawu, a zawarta w nim ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych skarżącego jest poprawna. Z tego względu Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło