I SA/Rz 692/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2001r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości B. F. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku nie oświadczyła majątku poza domem mieszkalnym o powierzchni 100 m2 - na którym, jak podała, ciąży hipoteka zabezpieczająca wierzytelności organu podatkowego. Skarżąca pozostaje od dłuższego czasu bez pracy. Utrzymuje się z nieznacznych wpływów z prac dorywczych oraz dzięki pomocy rodziców, którzy złożyli w tej kwestii oświadczenie. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącej. Jak wynika z przedłożonego materiału skarżąca nie ma stałego zatrudnienia, uzyskuje niewysokie wynagrodzenie z prac dorywczych. Ciężar utrzymania domu i pokrycia wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżącej, która mieszka w chwili obecnie tylko z 12 - letnim synem, spoczywa na jej rodzicach. Świadczenie takiej pomocy zostało udokumentowane. Majątek nieruchomy, tj. dom w którym skarżąca zamieszkuje obciąża hipoteka zabezpieczająca wierzytelności Skarbu Państwa. Zatem relacja pomiędzy uzyskiwanymi dochodami, przy uwzględnieniu niezbędnych wydatków, a szacowanymi kosztami sądowymi w tej sprawie (na te koszty składa się nie tylko wpis sądowy, ale także czego nie można wykluczyć, opłata od ewentualnej skargi kasacyjnej czy zażaleń) pozwala na uwzględnienie wniosku. Poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych nie obyłoby się bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, a zatem zachodzi w sprawie konieczność zwolnienia od tychże kosztów. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.