I SA/Rz 693/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [,...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2008 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I SA/Rz 693/10 U Z A S A D N I E N I E "A" Spółka z o.o. w K. (dalej: Spółka) - reprezentowana przez pełnomocnika adwokata, w sprawie ze skargi decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec 2008 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową. Spółka uzasadnienie uzupełniła informacją, że posiada zaciągnięte kredyty długoterminowe na działalność w łącznej kwocie 687.395,36 zł oraz kredyty na działalność bieżącą w kwocie 455.157,77 zł, jej dochody są niskie i wystarczają na pokrywanie zobowiązań z tytułu spłaty przedmiotowych kredytów oraz przypadających od nich odsetek, wynagrodzeń pracowniczych oraz zobowiązań wobec kontrahentów. Zwolnienie od kosztów sądowych zaś pozwoliłoby na terminowe regulowanie tych ostatnich. Z oświadczenia o majątku wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to suma 1.586.100,00 zł, wartość środków trwałych 1.204.100,00 zł, a strata wyniosła 67.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w PPPr na rachunkach bankowym Spółki salda są ujemne (-379.771,66 zł, -556.811,00 zł, -75.386,11 zł, - 130.584,36 zł). Na wezwanie Spółka przedłożyła kserokopie: wyciągów bankowych z konta firmowego, ewidencji środków trwałych, deklaracji dla podatku od towarów i usług za 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznań podatkowych za lata 2008-2009, list płac, bilansów Spółki, a także udzieliła informacji, że nie toczą się wobec Spółki żadne czynności egzekucyjne, a łączna suma zobowiązań Spółki wynosi 1.484.877,43 zł. Oceniając wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, w tym nawet rozważając przedmiotowe żądanie w odniesieniu do sumy wpisów od skarg w obu sprawach dotyczących skarżącej Spółki. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, tj w takim o jaki wnioskowała Spółka, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga także to, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową; zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ponadto ustawodawca pozostawił uznaniu rozpoznającemu wniosek sądowi/referendarzowi ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających - jego zdaniem - owo wyjątkowe traktowanie wynikające z art. 246 P.p.s.a., zaś osoba prawna ma obowiązek przede wszystkim nie tyle uprawdopodobnić, ale wykazać okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Analiza treści wniosku oraz przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów mających świadczyć o okolicznościach, o jakich mowa w ww. przepisie, pozwala stwierdzić, że w przypadku skarżącej Spółki nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie zarówno w całości jak i w części. Przekonanie to oparto na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału, w tym na ww. dokumentach przesłanych przez Spółkę do wniosków o przyznanie prawa pomocy. Przedmiotem działalności Spółki jest konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych oraz sprzedaż paliw, półproduktów, produktów pochodnych. Kapitał zakładowy podmiotu w wysokości 50.000,00 zł obecnie przewyższa jego wartość minimalną, określoną w przepisach Kodeksu spółek handlowych (5.000,00 zł), ale to majątek trwały w postaci nieruchomości gruntowych i budynkowych, profesjonalnych maszyn i urządzeń (ogółem 2.054.073,61 zł), w powiązaniu z dokumentacja finansową zalegającą w aktach sprawy, wskazuje na znaczne rozmiary prowadzonej działalności. Dostarczony bilans jednostki nie wskazuje na wyjątkowo trudną - jak podaje Spółka - sytuację majątkową. Spółka odnotowuje stratę podatkową przy jednoczesnych wysokich przychodach - wg CIT-2 od 1.01-31.12.2009 r. – 3.046.414,17 zł. Należy mieć na uwadze, iż wystąpienie straty nie koniecznie oznacza fiasko prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ona przecież wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne, strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodu, może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych, a co za tym idzie ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z kolei we wszystkich miesiącach w przedłożonych deklaracjach dla podatku od towarów i usług, Spółka wykazuje dostawy towarów oraz świadczenie usług, deklarując podstawę opodatkowania w stosunkowo wysokich kwotach:103.608 zł, 144.128 zł, 192.204 zł, 183.823 zł, 163.681 zł, 184.718 zł (w stawce 22%). Spółka nie podnosi, że posiada zaległe zobowiązania wobec dostawców, wszystkie należności oraz zobowiązania reguluje na bieżąco, zatrudnia 6 pracowników. Jeżeli Spółka reguluje swoje zobowiązania, traktując je preferencyjnie w stosunku do należnych kosztów sądowych (cyt. "Zwolniona kwota kosztów sądowych pozwoliłaby pokryć inne zobowiązania terminowe wobec kontrahentów."), to nie może skutecznie podnosić ewentualnego zarzutu, że odmowa zwolnienia od ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępu do realizacji jej praw przed sądem. Analizując przedłożone deklaracje Spółki dla podatku od towarów i usług oraz przepływy tylko na przedłożonych wyciągach bankowych, nie sposób uznać, że dysponuje ona "skromnymi nieregularnymi dochodami" (zaznaczając przy tym, że w całości przeznacza je na realizację należności skarbowych i pracowniczych). Z treści formularza PPPr wynika, że Spółka poza przedłożonymi z posiadanego rachunku obrotowego wyciągami, posiada także taki rachunek w innym banku i nie podnosi, że nie posiada w nim dostępnych środków pieniężnych. Z analizy dostarczonej dokumentacji związanej z operacjami na rachunku bankowym skarżącej wynika również, że dokonywane są przelewy z innego rachunku bankowego (o innych numerach niż wyjawione), uzupełniając przyznany limit kredytowy. Należy mieć na uwadze także to, że Spółka z racji profilu działalności może wielu transakcji dokonywać gotówkowo, co nie znajdzie potwierdzenia w dokumentacji bankowej. Rachunek bankowy jako, że służy wyłącznie operacjom finansowym, nie zawsze stanowi odbicie sytuacji finansowej. Występując o zwolnienie od kosztów Spółka nie powołuje się, że nie posiada zdolności kredytowej w celu zaciągnięcia zobowiązania. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, wiążące się wydatkami finansowymi. Do takich zaliczają się także wydatki sądowe, konieczne do dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze postępowania sądowego. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie także to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich Spółka nie wykazała. Dodać należy, że konfrontując sytuację finansową Spółki z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), na podstawie którego dokonuje się wyliczenia należnych opłat sądowych, przyjmując należność pieniężną objętą zaskarżoną decyzją, wielkość ta nie jest na tyle wysoka, że powodowałaby kłopoty ze zgromadzeniem i uiszczeniem takiej kwoty. Ponadto w przypadku uznania przez sąd zarzutów skargi, Spółka "odbierze" koszty sądowe, o co zadbał pełnomocnik. Konkludując, ocena sytuacji w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje uprawnienie do oceny, iż Spółka posiada środki pieniężne na uiszczenie należnych kosztów sądowych. Nie można w takiej sytuacji przerzucać obowiązku opłacenia postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego przez podmiot gospodarczy w dobrej sytuacji finansowej na ogół obywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.