I SA/Rz 693/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin -Kosowska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" z o.o. z siedzibą w K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2008 r. i nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2008 r - postanawia odmówić zmiany postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2011 r. sygn.: I SA/Rz 693/10 i sygn. I SA/Rz 694/10, oddalających wnioski skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy . WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżąca Spółka wnosząc skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 września 2011 r., sygn. I SA/Rz 693/10 zwróciła się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania, posiada tak znaczne zobowiązania, że jakiekolwiek dodatkowe obciążenia finansowe będą dla niej nie do udźwignięcia. Jak zaznaczyła skarżąca brak zwolnienia z konieczności ponoszenia opłaty sądowej (od skargi kasacyjnej, tj. jedynego elementu kosztów na tym etapie sprawy) grozi ograniczeniem możliwości dochodzenia swoich praw uzasadnionych zarzutami przedstawionymi w skardze kasacyjnej. Skarżąca podała, że do jej aktualnych zobowiązań należą: dwa kredyty obrotowe na kwoty 183.891,05 zł i 76.737,17 zł, dwa kredyty długoterminowe na kwoty 519.220,73 zł i 83.854,25 zł, zobowiązania względem PFG na kwotę 165.501,95 zł, zobowiązania wobec kontrahentów 309.544,38 zł, zobowiązania z tytułu podatku VAT 46.883, 23 zł, inne zobowiązania (ZUS, podatki od wynagrodzeń, od nieruchomości) – 55.868,58 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł, zapasowy – 1.690.704,85 zł, strata z roku obecnego 84.184,27 zł, a z lat ubiegłych 301.195,98 zł (według bilansu), zaś wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 1.170.308,84 zł. Salda na wskazanych rachunkach bankowych skarżącej spółki według oświadczenia są ujemne (-183.891,05 zł i – 75.000,05 zł). Do wniosku załączono bilans na koniec września 2011 r., rachunek zysków i strat za okres od 1.01.2011 do 30.09.2011, wydruk obrotów i sald do października 2011r., kserokopie umów kredytu obrotowego i aneksu do umowy, wydruki historii sald rachunków bankowych. Jak już nadmieniono, jest to kolejny wniosek spółki w zakresie prawa pomocy. W poprzednich dołączonych do skargi, jako argument za zwolnieniem od kosztów sądowych, spółka wskazała trudną sytuację finansową podając, że jest zadłużona - posiada zaciągnięte kredyty długoterminowe na działalność w łącznej kwocie 687.395,36 zł oraz kredyty na działalność bieżącą w kwocie 455.157,77 zł, a jej dochody są niskie i wystarczają jedynie na pokrywanie zobowiązań z tytułu spłaty przedmiotowych kredytów oraz przypadających od nich odsetek, wynagrodzeń pracowniczych oraz zobowiązań wobec kontrahentów. Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.586.100,00 zł, wartość środków trwałych 1.204.100,00 zł, a strata skarżącej wyniosła 67.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu, na wskazanych rachunkach bankowym spółki salda są ujemne (-379.771,66 zł, -556.811,00 zł, -75.386,11 zł, - 130.584,36 zł). Na wezwanie spółka przedłożyła kserokopie: wyciągów bankowych z konta firmowego, ewidencji środków trwałych, deklaracji dla podatku od towarów i usług za 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznań podatkowych za lata 2008-2009, list płac, bilansów Spółki, a także udzieliła informacji, że nie toczą się wobec Spółki żadne czynności egzekucyjne, a łączna suma zobowiązań Spółki wynosi 1.484.877,43 zł. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniami z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. I SA/Rz 693/10 i I SA/Rz 694/10 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że jest ona w stanie ponieść koszty sądowe z bieżących dochodów. Przedmiotowe postanowienia (ww. postanowienia wydane zostały przed połączeniem do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw oznaczonych sygn.: I SA/Rz 693/10, I SA/Rz 694/10 i prowadzonych pod sygn. I SA/Rz 693/10), zostały skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniami z dnia 25 maja 2011 r. sygn. I GZ 113/11, I GZ 114/10, oddalił zażalenia skarżącej na postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony przez skarżącą spółkę jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Skoro poprzednie, o czym powyżej nadmieniono, zostały oddalone ww. postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011 r., zaś wniesione zażalenia na te orzeczenia– Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, to tym samym postanowienia w kwestii prawa pomocy stały się prawomocne. Kolejny zatem wniosek spółki należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy. W myśl art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie wskazała okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niej sposób i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnych postanowień z dnia 22 lutego 2011 r. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca spółka wskazuje podobne wielkości ekonomiczne charakteryzujące jej kondycję finansową co poprzednio. Zmniejszeniu uległa wartość posiadanych środków trwałych z kwoty 1.204.000,10 zł do kwoty 1.170.308,84 zł, ale przecież spółka amortyzuje posiadane grunty, budynki, urządzenia, tym samym ujmuje koszty z tego tytułu. Zmniejszył się nieco kapitał własny spółki z kwoty 1.4389.508,87 zł wg stanu na 31.12.2010 r. do kwoty 1.355.324,60 zł na 30.09.2011r. i powiększyła strata, ale strata podatkowa wpływa na obniżenie kwoty podatku dochodowego płatnego w przyszłych okresach. Polski system podatkowy zezwala na odliczenie poniesionych strat, czyli kosztów transakcji przewyższających w danym okresie odpowiadające im przychody, od przyszłej podstawy opodatkowania, redukując w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku. Ponadto z aktualnego bilansu spółki wynika, że posiada należności na kwotę 830.000,00 zł oraz że udzieliła pożyczki w kwocie 252.900 zł. Posiada także zapasy towarów na kwotę 279.817,54 zł, a na 30 września 2011 r. wg bilansu posiadała środki pieniężne w kwocie 13.408 zł. Spółka prowadzi działalność gospodarczą, osiąga przychody ze sprzedaży (za 2010 r.- 1.976.733,77 zł , do 30.09.2011 – 570.231,15 zł) i w istocie nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, nie przedstawiła dowodów na utratę płynności finansowej.. Sytuacja skarżącej w czasie rozpoznawania poprzedniego wniosku co do zobowiązań wobec budżetu państwa jak i zobowiązań cywilnoprawnych była podobna. Poprzednio spółka zadeklarowała ogółem kwotę 1.484.877,43 zł (k.42, t.I) zobowiązań, zaś aktualnie 1.441.501.34 zł (wyszczególnienie w treści druku PPPr. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, bank nadał kredytuje jej działalność. Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, kwota opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w tej sprawie jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Konkludując, Sąd nie dopatrzył się zmian w okolicznościach faktycznych sprawy (jak i w obowiązującym prawie). Musiałyby być to bowiem takie zmiany, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Spółka w kolejnym wniosku powołała w zasadzie te same okoliczności, co poprzednio, które w postępowaniu z zakresu prawa pomocy sądy dwóch instancji uznały za niewystarczające do przyznania jej prawa pomocy. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany swoimi ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu oraz orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może uwzględnić wniosku skarżącej . Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.