I SA/Rz 700/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-22

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację finansową i majątkową oraz wysokość zobowiązań cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Argumenty skarżącego dotyczące spłaty zobowiązań cywilnoprawnych nie mogły być traktowane priorytetowo przed należnościami publicznoprawnymi, a wiarygodność złożonego oświadczenia o stanie majątkowym budziła wątpliwości ze względu na niekompletność wydatków, rozbieżności z wcześniejszymi oświadczeniami oraz niezgodność z dokumentami źródłowymi dotyczącymi dochodów z działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżący I. Ł. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących określenia podatku od towarów i usług. Wcześniej, postanowieniem z dnia 23 września 2015 r., został zwolniony od wpisu od skarg w ½ części. W nowym wniosku skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na niskie dochody z działalności gospodarczej i wynagrodzenie żony, a także na posiadanie mieszkania i samochodu oraz ponoszenie wydatków związanych z kredytami i opłatami. Wskazał, że po opłaceniu wydatków dysponuje kwotą ok. 900 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku I. Ł. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2015 r., o numerach: - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za luty 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za maj 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za lipiec 2006 rok w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za październik 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - nr (...), w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za listopad 2006 r. w postępowaniu wznowieniowym, - postanawia – odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniami z dnia 23 września 2015 r., sygn. I SA/Rz 700-710/15, po rozpoznaniu wniosków skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych, zwolnił skarżącego od wpisu od skargi w ½ części, w każdej ze spraw, odmawiając uwzględnienia jego wniosków w pozostałym zakresie. Postanowienie to stało się prawomocne, a skarżący uiścił wpis we wszystkich sprawach, połączonych następnie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2016 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródło ich utrzymania stanowią dochody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, w wysokości 1 200 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę jego małżonki, wynoszące 2 300 zł miesięcznie. Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek, to w oświadczeniu zadeklarowano jedynie mieszkanie o pow. 80 m 2 oraz samochód osobowy Form Mondeo, rok prod. 2002. Przedkładając listę ponoszonych wydatków, skarżący wymienił następujące pozycje: spłata kredytu mieszkaniowego – 1000 zł miesięcznie, spłata kredytu obrotowego – 200 zł miesięcznie, opłaty za mieszkanie – 700 zł miesięcznie, czynsz za wynajem lokalu na działalność gospodarczą – 450 zł miesięcznie, karta kredytowa 360 zł miesięcznie. Uzasadniając złożony wniosek skarżący nadmienił, że z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej osiąga bardzo niskie dochody, a mienie które wykorzystuje do jej prowadzenia nie stanowi jego własności. Dlatego też, po potrąceniu wszystkich wydatków, miesięcznie dysponuje jedynie kwota ok. 900 zł. Łączna kwota wpisu od skarg kasacyjnych w przedmiotach sprawach wynosi 1 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podstawowym bowiem argumentem, który przytacza on na uzasadnienie swojego wniosku jest konieczność spłaty zobowiązań cywilnoprawnych, które jednak nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się między innymi koszty sądowe. W świetle obowiązującego prawa nie sposób bowiem traktować priorytetowo długów wobec podmiotów prywatnych, a w efekcie faworyzować skarżącego, przyznając mu z uwagi na ten fakt, wsparcie ze środków publicznych. Skarżący przedstawiając listę ponoszonych wydatków oraz osiąganych dochodów stwierdził, że po opłaceniu wszystkich należności pozostaje mu miesięcznie ok 900 zł. Odnosząc się do tych twierdzeń na wstępie należy zauważyć, że po pierwsze lista ponoszonych przez niego wydatków nie jest kompletna, gdyż nie zawiera ona takich pozycji jak chociażby koszty zakupu żywności, odzieży, leków i środków czystości, po drugie zaś, mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania trudno jest przyjąć, że skarżący, dysponując tak niskim dochodem, jaki wskazuje w oświadczeniu (który w istocie musi być jeszcze niższy, z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich potrzeb), może z niego sfinansować chociażby wydatki związane z kosztami skorzystania z pomocy zawodowego pełnomocnika. W związku z tym stwierdzić należy, że wiarygodność złożonego oświadczenia budzi uzasadnione wątpliwości. Potwierdza je dodatkowo fakt, że oświadczenie skarżącego, złożone wraz z przedmiotowym wnioskiem, nie koresponduje z oświadczeniami złożonymi kilka miesięcy wcześniej, między innymi jeżeli chodzi o kwestie osiąganych dochodów. Wówczas bowiem skarżący deklarował brak jakichkolwiek dochodów, zaś dochody żony znacznie wówczas przewyższały obecnie przytaczane wartości. Oprócz tego, jego stwierdzenia w tym zakresie nie znajdowały potwierdzenia w złożonych dokumentach źródłowych, zwłaszcza deklaracjach podatkowych, w których podawane podstawy opodatkowania wskazywały, że działalność ta nie jest w rzeczywistości deficytowa. Za 2014 r. skarżący osiągnął bowiem, zgodnie z tymi dokumentami, przychód w wysokości 193 620,07 zł, a podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2015 r. wynosiły zaś od 12 640 zł do 19 437 zł. Mimo to jednak, z uwagi na łączna kwotę wpisów od skarg we wszystkich sprawach zwolniono skarżącego od ich uiszczenia w ½ części, które to należności skarżący uiścił. Obecnie więc, po upływie kilku miesięcy, łączne wpisy od skargi kasacyjnej odpowiadają tej samej kwocie, dlatego też brak jest podstaw do stwierdzenia, aby aktualnie poniesienie tego rodzaju wydatku, przekraczało możliwości płatnicze skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło