I SA/Rz 701/12

Sygn. I SA/Rz 701/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [.] nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [.] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2006 r. - postanawia odmówić zmiany postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 września 2012 r. sygn.: I SA/Rz 701/12, I SA/Rz 702/12, I SA/Rz 703/12, I SA/Rz 704/12, I SA/Rz 705/12, I SA/Rz 706/12, I SA/Rz 707/12, I SA/Rz 708/12 I SA/Rz 709/12, I SA/Rz 710/12, I SA/Rz 711/12, I SA/Rz 712/12, oddalających wniosek Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. o zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 701/12 UZASADNIENIE Syndyk Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. (dalej syndyk), po oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na decyzje opisane w sentencji niniejszego postanowienia wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. I SA/Rz 701/12, a także po wcześniejszym oddaleniu zażaleń na postanowienia o oddaleniu wniosków o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. I FZ 430-441/12), zwrócił się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych (formularz PPF z dnia 25 kwietnia 2013 r.). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że syndyk nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej upadłej spółki (zezwolenie na prowadzenie takiej działalności wygasło 8 listopada 2012 r.) i dlatego nie posiada środków finansowych, rada wierzycieli podjęła uchwałę o sprzedaży majątku upadłej spółki, co jednak wymaga czasu. Działania organów podatkowych negatywnie wpłynęły na wizerunek spółki i w konsekwencji instytucje finansujące działalność spółki – banki , wycofały się ze współpracy, co wyjątkowo niekorzystnie wpłynęło na sytuację skarżącej. Spółka w treści formularza podała, że wartość jej środków trwałych to 3.682.839,70 zł, strata z działalności wyniosła 19.478,93 zł. Do wniosku dołączono bilans i rachunek zysków i strat na koniec 2012 r. oraz dwa wyciągi bankowe z marca i z kwietnia 2013 r. Aby wyeliminować wątpliwości co do aktualnego faktycznego stanu majątkowego spółki i jej możliwości płatniczych, skierowano wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia i przedłożenia odpisów (kserokopii) aktualnej ewidencji posiadanych środków trwałych, deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych przez spółkę i ksiąg rachunkowych prowadzonych w ramach działalności gospodarczej, zeznania podatkowego za 2011 i 2012, bilansu na dzień otwarcia likwidacji, informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego za 2012 r., przedłożenia chronologicznych wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, wyszczególnienie zobowiązań /publicznoprawnych i cywilnych/ oraz wierzytelności spółki, podania czy podjęto starania o wydłużenie zezwolenia na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej upadłej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy z 25 kwietnia 2013 r. jest kolejnym już wnioskiem w tym przedmiocie w tej samej sprawie. Należy także wyjaśnić, że na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone I SA/Rz 701-712/12 i prowadzić je pod sygn. I SA/Rz 701/12, dlatego koniecznym jest uwzględnianie wniosków występujących na poprzednim etapie sprawy jako pojedyncze. Skoro poprzednie, o czym powyżej nadmieniono, zostały oddalone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2012 r., sygn. I SA/Rz 701-712/12, a postanowienia te w wyniku wniesionych zażaleń zostały skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który zażalenia oddalił, to tym samym postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2012 r. w kwestii prawa pomocy stały się prawomocne. Zatem aktualny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa w toczącym się postępowaniu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., LexisNexis, Warszawa 2002, s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W sprawie syndyk ubiegał się o prawo pomocy w tym samym co obecnie zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Informacje podane w rozpoznawanym aktualnie wniosku różnią się co prawda od podawanych we wnioskach poprzednich, ale są to zmiany związane z upływem czasu pomiędzy rozpoznawaniem wniosków i tym samym oczywistym staje się zmiana wartości ekonomicznych, np. choćby z związku z uwzględnieniem amortyzacji, jednak nie są one na tyle istotne, by wpływały na zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Z porównania wniosków wynika, że wielkość bilansowa majątku spółki zmalała z kwoty 732.630,28 zł do wartości – 1.500.384,21 zł (według bilansu na dzień otwarcia likwidacji), podobnie jak wartość bilansowa środków trwałych; stan poprzedzający likwidację – 4.463.955,98 zł, na koniec 2012 r. – 3.682.839,70 zł. Zmienił się również stan na rachunkach bankowych z pierwotnie deklarowanej kwoty 220.190,95 zł do kwoty 1587,91 zł (k.28, k. 117), przy czym te wartości należy skonfrontować z dokumentami nadesłanymi na wezwanie. Z wyjaśnień pełnomocnika syndyka wynika, że stan środków pieniężnych w masie upadłości na dzień 7 maja 2013 r. stanowi kwotę 60.391,53 zł i środki te wykorzystywane są na wydatki postępowania upadłościowego (koszty obwieszczeń i ogłoszeń, wynagrodzenia, składki ZUS, opłaty za energie wodę, ochronę budynku), które miesięcznie wynoszą ok. 20.000 zł. i nie mogą być zmniejszone. Potwierdzenie wysokości takiego stanu konta odnaleźć można w nadesłanych wyciągach z rachunku bankowego; środki pieniężne są przelewane między rachunkami upadłej spółki i dysponowane na lokaty, stąd spółka okazuje się stanem środków pieniężnych znacznie niższym niż w rzeczywistości. Nie sposób zgodzić się z argumentacją o konieczności zaspokojenia kosztów związanych z prowadzeniem postępowania upadłościowego, przed kosztami sądowymi upadłego w przedmiotowej sprawie. Prowadzenie postępowania upadłościowego z likwidacją majątku upadłego, nie przesądza o zwolnieniu od opłat sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Gdyby tak było, ustawodawca dałby temu wyraz w treści przepisów odnoszących się do zwolnień od tego obowiązku. Koszty sądowe w tym postępowaniu należy traktować, zdaniem Sądu, jako należności powstałe z czynności syndyka, mieszczące się w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości - art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Skoro zatem syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym postępowaniu, oddalając zażalenia syndyka – sygn. I FZ 430-441/12) i co najistotniejsze - rzeczywiste możliwości finansowe w tym zakresie od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku syndyka nie uległy zmianie, tj. wydatki związane z kosztami sądowymi w niniejszym postępowaniu znajdują pełne pokrycie w środkach pieniężnych pozostających w dyspozycji syndyka. Bez wpływu na sytuację w kontekście prawa pomocy pozostaje także zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej; zgodnie w wyjaśnieniami pomimo tego spółka osiąga przychody z tytułu wynajmu w granicach 5.000 zł do 6.000 zł, na co wskazują dane w deklaracjach VAT-7 i zapisy w wyciągach bankowych. W bilansie spółki uwagę zwraca pozycja dotycząca należności spółki: należności od pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług na koniec 2012 r. wynosiły 1.089.048,61 zł (k.119), natomiast w pozycji: środki pieniężne w kasie i na rachunkach na koniec 2012 r. pozostawała kwota 165.558,87 zł (k.119). Podsumowując, w sytuacji spółki nie zaszły okoliczności, mające na tyle istotne znaczenie dla sprawy, że pozwalałyby na zmianę prawomocnych orzeczeń w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Również argumentacja podnoszona przez syndyka, a mająca przemawiać za przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa zmianie, tj. w dalszym ciągu powołuje się on na trudną sytuację związaną z procesem upadłości. Podnoszone okoliczności zostały już wzięte pod uwagę poprzednio, a zatem nie doszło do zmiany sytuacji w sprawie umożliwiającej uznanie, że obecnie wykazane zostały przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.