I SA/Rz 708/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-20

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osiągający niskie dochody i posiadający na utrzymaniu rodzinę, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości, z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego, niskie dochody (1126 zł miesięcznie) i konieczność utrzymania rodziny (żony i syna). Uiszczenie pełnych kosztów mogłoby pozbawić skarżącego środków do egzystencji i prawa do sądowej kontroli decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że jego miesięczne dochody wynoszą 1126 zł brutto, a jego żona otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 494 zł brutto. Rodzina utrzymuje się z tych dochodów i posiada dom o powierzchni 98m2. Skarżący nie posiada innych cennych przedmiotów ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości Skarżący M. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Podstawę utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1126zł (brutto) miesięcznie oraz zasiłek dla bezrobotnych jego żony w wysokości 494zł (brutto) miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 98m2. Poza wskazanym składnikiem majątku nie posiada on żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Oceniając przedstawione przez niego okoliczności referendarz sądowy uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do ich sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Skarżący osiąga niewielkie dochody (1126zł miesięcznie). Ma wraz z żoną na utrzymaniu syna. Uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżący zostałby pozbawiony środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie poucza się o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło