I SA/Rz 708/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2017 r., nr (...), w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok, w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 maja 2018 r., sygn. I SA/Rz 708/17, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r., sygn. I SA/Rz 708/17, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Rozpoznający wniosek stwierdził, iż skarżący po raz kolejny wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, jednakże w dalszym ciągu nie wykazał, że spełnia przesłanki, od których ustawodawca uzależnia przyznanie tego rodzaju ulgi. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że skarżący praktycznie uniemożliwił ustalenie swojej sytuacji majątkowej, nie ustosunkowując się do wystosowanego do niego wezwania z 18 maja 2018 r. o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. W tym zakresie jedynie zaznaczył, iż utrzymuje się z prac dorywczych, nie wskazał zaś dochodów matki oraz wysokości ponoszonych na utrzymanie wydatków. Referendarz podkreślił, że to osoba domagająca się przyznania jej prawa pomocy winna wykazać wszelkie okoliczności, od których ustawodawca uzależnia jego uzyskanie. Referendarz zaś nie ma możliwości czynienia w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący stwierdzając, że już kolejny raz składał oświadczenie o swoim stanie majątkowym, co jednak dla Sądu nie jest wystarczające. Podkreślił, że nie ma stałej pracy, a zarobkuje jedynie dorywczo, w związku z czym nie jest w stanie wykazać swoich dochodów. Zwrócił ponadto uwagę, że w swoich oświadczeniach nigdy nie stwierdzał, że nie ma jakichkolwiek dochodów. W dalszej części sprzeciwu skarżący przytoczył argumentację stanowiąca polemikę ze stanowiskiem organów, co do meritum sprawy. Do sprzeciwu skarżący dołączył kserokopię zaświadczenia o posiadaniu przez niego statusu bezrobotnego oraz wydruk operacji z rachunku bankowego, którego saldo na dzień 28 maja 2018 r. wyniosło 47,45 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To więc na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia tych okoliczności. Wprawdzie art. 255 P.p.s.a. stwarza możliwość dla rozpoznającego wniosek referendarza zwrócenia się do wnioskodawcy o złożenie dodatkowego oświadczenia lub odpowiednich dokumentów źródłowych, jednakże uprawnienie w tym zakresie ma na celu nie tyle wyręczanie wnioskodawcy w tym zakresie, ale uzupełnienie przedstawionych przez niego informacji. W niniejszej sprawie skarżący występując o przyznanie prawa pomocy ograniczył się do podania zdawkowych i pobieżnych informacji odnoszących się do swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, natomiast wzywany do złożenia dodatkowego oświadczenia, w zakresie posiadanego majątku, ponoszonych wydatków oraz dochodów matki, w istocie uchylił się od odpowiedzi na postawione mu pytania i przedłożenia odpowiednich dokumentów źródłowych. W tym zakresie enigmatycznie powołał się jedynie na wykonywanie prac dorywczych, odnośnie których nie sposób, według niego, precyzyjnie ustalić poziomu uzyskiwanych z nich dochodów. W tej więc sytuacji stwierdzić należy, że swoją postawą, sprowadzającą się do odmowy współpracy, w zakresie wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, pod kątem stwierdzenia spełnienia przez niego przesłanek uzyskania prawa pomocy, skarżący przesądził o negatywnym załatwieniu jego wniosku. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza skarżący sformułował zarzuty, zasadności których nie sposób przyznać. Zarzuty te odnoszą się bowiem w większości do kwestii merytorycznych sprawy, a więc niezwiązanych z przesłankami przyznania prawa pomocy, albo też sprowadzają się do podważenia zasadności zaskarżonego postanowienia, na podstawie ogólnych i nieprecyzyjnych twierdzeń, między innymi odnośnie konieczności wielokrotnego składania oświadczeń majątkowych, w ramach kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym nie sposób uznać ich słuszności. Jeżeli chodzi o załączone do sprzeciwu dokumenty źródłowe, to w tym wypadku zaznaczyć należy, że nie stanowią one pełnej i wiarygodnej odpowiedzi na sformułowane w wezwaniu o złożenie dodatkowego oświadczenia pytania, ponadto ich złożenie uznać należy za spóźnione. Wynika to między innymi z tego, że referendarz rozpoznający wniosek nie dysponował tymi dokumentami, nie sposób więc w związku z tym czynić zarzutów, odnośnie ich nieuwzględnienia. Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że rozpoznając sprzeciw od orzeczenia referendarza Sąd nie dokonuje ponownego rozstrzygnięcia postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, ale jedynie dokonuje kontroli wydanego rozstrzygnięcia, pod kątem podniesionych przez wnoszącego sprzeciw zarzutów. W niniejszej sprawie zarzuty te okazały się bezzasadne lub bezprzedmiotowe, w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, albowiem odpowiada ono prawu. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.