I SA/Rz 71/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 i 2005 rok - postanawia - przyznać prawo pomocy i zwolnić H. S. i M. S. od kosztów sądowych w całości. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I SA/Rz 71/08 U Z A S A D N I E N I E W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 i 2005 rok, M.S. i H.S. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawcy w uzasadnieniu wskazali, że na utrzymaniu mają troje dzieci w wieku szkolnym, z których dwoje jest przewlekle chorych i wymaga stale opieki specjalistycznej. Majątek nieruchomy, na który zgodnie z danymi zawartymi w oświadczeniu składa się dom mieszkalny o pow. 180 m- i około 13 ha nieruchomości rolnych jest zajęty przez komornika sądowego. Wnioskodawcy jako dochody zadeklarowali wynagrodzenie za pracę w kwocie 575 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny 153 zł. Ponadto, wezwani do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego podali, że rodzina korzysta z pomocy rodziców, obciążeniem są koszty związane z leczeniem dzieci i samej wnioskodawczyni - łącznie ok. 420 zł, przy czym w sytuacjach kryzysowych rodzina jest zmuszana do rezygnowania z wyjazdu do lekarza lub zakupu leków. Dopłata do posiadanego gruntu rolnego (w wysokości ok. 5.000 zł rocznie) jest częściowo pochłaniana przez prace konserwacyjne typu koszenie. Pani H.S. pozostaje bez pracy, ale z racji posiadania ww. gruntów rolnych nie może mieć statusu osoby bezrobotnej, a zatem również nie może pobierać zasiłku dla osób bezrobotnych. Rozpoznając wniosek Sąd zważył, co następuje: Zwolnienie od kosztów, które reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a., ma zastosowanie w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o takie prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Powołane przepisy są odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i powinny mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące niemożność zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania, i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Poddając ocenie wniosek skarżących i całokształt okoliczności związanych ze sprawą, Sąd uznał, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Jego argumentacja i dodatkowe wyjaśnienia przesłane na wezwanie dopełniają sytuację rodziny, przedstawioną szczegółowo również w postępowaniu przed organami administracyjnymi o ubieganie się o ulgę podatkową i zobrazowaną za pomocą odpowiednich dokumentów. Bezspornie wynika z nich, że rodzina pozostaje w trudnej sytuacji materialnej; dwoje dzieci wymaga specjalistycznego leczenia, co wiąże się z większymi wydatkami na utrzymanie niż przeciętnie, leczeniu specjalistycznemu poddawana jest sama Wnioskodawczyni. Ponadto wobec obojga małżonków sąd orzekł zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym lub spółdzielni i postanowił o wpisaniu ich do rejestru dłużników niewypłacalnych, co ogranicza w znacznym stopniu możliwości zarobkowe wnioskodawców. Zgodnie z oświadczeniem w codziennym utrzymaniu rodzina korzysta z pomocy rodziców, zatem nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, by pokryć chociaż w części należne koszty zainicjowanego postępowania sądowego. W takiej sytuacji przyznanie prawa pomocy uzasadnione jest również prawem strony do sądu. Konkludując, po dokonaniu wszechstronnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności, należy uznać, że okoliczności te mieszczą się w hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.