I SA/Rz 71/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programów finansowych z udziałem środków europejskich - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Rz 71/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, wniósł o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W treści formularza PPF w rubryce nr 5 dotyczącej zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że dysponuje dochodem w wysokości ok. 2000 zł. Z uwagi na toczące się wobec wnioskodawcy postępowania komornicze i egzekucyjne, liczne zobowiązania, środki należące do skarżącego w całości pochłaniane są na bieżące wydatki związane z utrzymaniem oraz zakupem żywności. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który pozostaje na utrzymaniu skarżącego- jest studentem i odbywa staż studencki (dochód 800 zł). Jako majątek skarżący wskazał mieszkanie o pow. 46 m², ośrodek wczasowy w [...]., pensjonat w [...], hostel w [...]. Skarżący wyjaśnił, że dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest zróżnicowany miesięcznie, osiąga różną wielkość, jednak w ujęciu rocznym wykazuje stratę. Ponieważ skarżący był wzywany o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, m.in. o przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i rachunków kart kredytowych, sprecyzowanie wydatków związanych z codziennym utrzymaniem (wszelki opłaty, potwierdzenie ich wysokości, określenie wysokości wydatków na zakup żywności, leków itp.), podanie posiadanych środków transportu, przedłożenie zeznania podatkowego oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług, podanie wszystkich posiadanych udziałów i sprawowanych funkcji w spółkach prawa handlowego, fundacjach, organizacjach społecznych, stowarzyszeniach, wskazania podmiotów, w których skarżący jest prokurentem lub pełnomocnikiem, przedłożenie wykazu wszystkich posiadanych nieruchomości, sprecyzowanie rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej poprzez wskazanie wszystkich hoteli i pensjonatów nalężących do skarżącego , których jest on wspólnikiem lub udziałowcem lub pełni w nich funkcje kierownicze. W związku z wezwaniem skarżący wyjaśnił, że w zasobach spółki "A" sp. z o.o., której jest prezesem i udziałowcem jest samochód Citroen C4 (2014), podał, że w spółkach: "B" sp. z o.o. jako prezes i jednocześnie wspólnik posiada 1000 udziałów o wartości 50 zł, "A" sp. z o.o. jako prezes i jednocześnie wspólnik posiada 1000 udziałów o wartości 50 zł, "C" sp. z o.o. jako wspólnik posiada 1000 udziałów o wartości 50 zł. Wyjaśnił, że spółki "B" i "C"" nie działają" w obrocie gospodarczym, każda ze spółek posiada nieruchomości: "B" sp. z o.o. ośrodek wypoczynkowy w [...], "A" sp. z o.o. pensjonat w [...], "C" sp. z o.o. hostel w [...]. Skarżący podał, że ośrodek wczasowy w [...] nie prowadzi działalności gospodarczej, a generalnie działalność skarżącego związana jest z sezonowością usług i takim wykorzystania obiektów. Skarżący załączył zeznanie PIT 36-Lza 2015 r., deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2016 r., styczeń i luty 2017 r. z tytułu prowadzenia działalności jako osoba fizyczna, rachunek zysków i strat spółek "B" i "A", "C" oraz postanowienie sądu powszechnego o w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych; w sprawie wymagany jest wpis stosunkowy wynoszący 2.558 zł, zatem jego wysokość generuje ewentualne inne koszty, np. w postaci wpisu od skargi kasacyjnej. Z uwagi na nasuwające się wątpliwości związane z możliwościami finansowymi skarżącego (deklarowany brak możliwości finansowych w konfrontacji z aktami sprawy), na podstawie art. 255 P.p.s.a., został on wezwany do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień, które co należy stwierdzić pozostają wybiórcze w odniesieniu do treści wezwania; brak jest jakichkolwiek wyciągów z rachunków bankowych, potwierdzenia ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem, tj. oświadczenia o wydatkach oraz udokumentowania kosztów ponoszonych w gospodarstwie domowym w postaci opłat i rachunków. Milczenie skarżącego w takiej sytuacji należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący, będący osobą aktywną zawodowo, faktycznie nie osiąga odpowiednich dochodów i wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z kolei według zeznania PIT-36L skarżący w 2015 uzyskał przychód w kwocie 297.601,56 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 304.442,61 zł, w efekcie czego skarżący wykazał stratę w kwocie 6.841,05 zł. Skarżący we wniosku nadmienił dość ogólnikowo, że dochód z tytułu działalności jest zróżnicowany, jednak w ujęciu rozliczenia całego roku wykazuje stratę, ale co należy wyjaśnić w tym miejscu, że strata (a taką skarżący deklaruje) nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. W sytuacji skarżącego może być spowodowana prowadzoną inwestycją w rozwój zakresu działalności spółek. To, że skarżący wykazał ujemny wynik finansowy w zeznaniu PIT-36L nie oznacza faktycznego braku środków finansowych. Przedłożone zaś deklaracje dla podatku od towarów i usług dotyczą prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej jako osoba fizyczna. Z ich analizy wynika, że skarżący dokonuje rozliczenia podatku należnego z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług oraz nabycia towarów i usług ( grudzień 2016 r.: podstawa opodatkowania 15.497 zł, nabycie towarów i usług 21.260 zł, styczeń 2017 podstawa opodatkowania 8.769 zł, nabycie towarów i usług 10.156 zł, luty 2017 podstawa opodatkowania 11.128 zł, nabycie towarów i usług 10.346 zł). Co istotne w kontekście wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący posiada majątek, którego wartość w realiach ekonomicznych regionu, a nawet kraju jest wysoka (należy pamiętać, że skarżący skupia praktycznie wszystkie udziały w powołanych spółkach prawa handlowego), nieruchomości te nie są pozbawione ekonomicznych możliwości ich wykorzystania, co nie trudno zweryfikować choćby za pomocą Internetu (skarżący pozostaje właścicielem kilku obiektów hotelowo-wypoczynkowych). Konkludując, oświadczenie skarżącego należało uznać za niewiarygodne, a wniosek skarżącego w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny i bezrefleksyjny. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.