I SA/Rz 711/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. A.G. (dalej skarżąca) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, czyli o instytucję prawa pomocy w jej najszerszym zastosowaniu. We wniosku jako majątek skarżąca zadeklarowała stary drewniany dom, a jako dochód - emeryturę w kwocie 930 zł. Uzasadniając wniosek podała, że z uwagi na chorobę nie opłaciła wpisu od przedmiotowej skargi (Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. I SA/Rz 711/11skargę odrzucił z powodu braku wpisu), mieszka samotnie, nikt w tym czasie jej nie odwiedzał i nie miała możliwości posłużyć się pomocą sąsiada. Skarżąca zwróciła uwagę na konieczność rozpoznania jej skargi, ponieważ nie może płacić podatku od gruntu, którego nie posiada, a to także z uwagi na wiek – 84 lata. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną P.p.s.a.. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że okoliczności na które powołuje się wnioskodawca muszą stwarzać stan pewności co do tego, że nie ma on realnych możliwości pokrycia kosztów postępowania. Przyjmuje się, że tylko ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych, może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Okoliczności braku środków powinny być uprawdopodobnione w sposób nie budzący wątpliwości, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołuje się na przesłanki adekwatne do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, a konkretnie – co wynika z akt sprawy – w grę wchodziłby wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca co prawda uiściła należny wpis, ale po upływie wyznaczonego terminu do jego dokonania, co czyni tę czynność bezskuteczną oraz zrodziło dla skarżącej ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. I SA/Rz 711/11. Natomiast co do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie powołuje się na okoliczności, z których wynikałoby, że znajduje się w sytuacji opisanej w wyżej powołanych przepisach; pobiera emeryturę i była w stanie opłacić skargę, posiada jak podała dom. W orzecznictwie sądowym i literaturze przedmiotu prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – jak żąda tego skarżąca- powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku, pozbawionych jakichkolwiek środków do życia. W przypadkach, w których strona posiada środki majątkowe, w postaci świadczeń z wynagrodzenia za pracę, świadczeń społecznych i inne, powinna partycypować w kosztach postępowania. Nie znajdując przesłanek do przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym jak również częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.